Ryanair: Προειδοποιεί για «χάος» στα αεροδρόμια της ΕΕ λόγω των νέων βιομετρικών ελέγχων

Η Ryanair προειδοποιεί ότι η εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού Συστήματος Εισόδου-Εξόδου (Entry/Exit System – EES) ενδέχεται να προκαλέσει σοβαρές καθυστερήσεις και πολύωρες ουρές στα αεροδρόμια της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Οι ανησυχίες έχουν οδηγήσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συγκαλέσει έκτακτη σύσκεψη με εκπροσώπους της αεροπορικής βιομηχανίας την επόμενη Τρίτη, προκειμένου να εξεταστούν τα προβλήματα που έχουν προκύψει από την εφαρμογή του νέου συστήματος βιομετρικών ελέγχων.

Η μεγαλύτερη αεροπορική εταιρεία της Ευρώπης υποστηρίζει ότι οι ταξιδιώτες «δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως πειραματόζωα» για ένα σύστημα που χαρακτηρίζει ακόμη ημιτελές.

Οι οργανισμοί Airlines for Europe (A4E) και Airports Council International (ACI Europe) έχουν ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναστείλει προσωρινά την εφαρμογή των νέων συνοριακών ελέγχων, τουλάχιστον για τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο, ενώ εξετάζεται ακόμη και το ενδεχόμενο παράτασης της αναστολής έως το καλοκαίρι του 2027.

Οι φορείς του κλάδου εκφράζουν φόβους ότι πολλά ευρωπαϊκά αεροδρόμια δεν διαθέτουν ακόμη τις απαραίτητες υποδομές για να διαχειριστούν τον αυξημένο όγκο επιβατών της θερινής περιόδου, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλες καθυστερήσεις, ένταση στις ουρές και προβλήματα στη λειτουργία των αεροδρομίων.

Η Ryanair ανακοίνωσε ότι έχει ήδη ζητήσει την αναστολή εφαρμογής του EES έως τον Σεπτέμβριο σε χώρες που θεωρεί περισσότερο εκτεθειμένες, υποστηρίζοντας ότι οι υφιστάμενες υποδομές δεν επαρκούν για τη διαχείριση της αυξημένης επιβατικής κίνησης από τα μέσα Ιουλίου.

Η εταιρεία επισημαίνει ότι ήδη καταγράφονται σημαντικές δυσλειτουργίες σε επτά αεροδρόμια της Ευρώπης, όπου αναμένεται περαιτέρω επιδείνωση της κατάστασης όσο κορυφώνεται η θερινή ταξιδιωτική περίοδος.

Πρόκειται για τα αεροδρόμια της Νότιας Τενερίφης, της Πάλμα ντε Μαγιόρκα, του Αλικάντε και της Μάλαγα στην Ισπανία, του Μπέργκαμο στο Μιλάνο, της Κρακοβίας στην Πολωνία και του Παρισιού-Μπωβαί στη Γαλλία.

Ο διευθυντής επιχειρησιακών λειτουργιών της Ryanair, Neal McMahon, δήλωσε ότι το σύστημα δεν είναι ακόμη έτοιμο να ανταποκριθεί στην κορύφωση της καλοκαιρινής κίνησης, προειδοποιώντας ότι οι επιβάτες κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωποι με πολύωρες ουρές, χαμένες πτήσεις και αυξημένο άγχος στα αεροδρόμια.

Τι είναι το ΣΕΕ

Το Σύστημα Εισόδου-Εξόδου (EES) αποτελεί το νέο ψηφιακό σύστημα διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων της ζώνης Σένγκεν. Στόχος του είναι η αντικατάσταση της χειροκίνητης σφράγισης διαβατηρίων και η καταγραφή, μέσω βιομετρικών στοιχείων, όλων των εισόδων και εξόδων πολιτών τρίτων χωρών.

Κατά την πρώτη είσοδό τους στη ζώνη Σένγκεν, οι ταξιδιώτες από χώρες εκτός ΕΕ υποχρεούνται να καταχωρίζουν φωτογραφία προσώπου και δακτυλικά αποτυπώματα. Στις επόμενες μετακινήσεις τους τα στοιχεία αυτά επαληθεύονται ηλεκτρονικά κατά τη διέλευση των συνόρων.

Το σύστημα εφαρμόζεται σε όλες τις χώρες Σένγκεν, με εξαίρεση την Ιρλανδία και την Κύπρο.

Η ανάπτυξη του EES διήρκεσε περίπου μία δεκαετία και η εφαρμογή του καθυστέρησε επανειλημμένα πριν τεθεί σε λειτουργία τον περασμένο Οκτώβριο. Από τον Απρίλιο εφαρμόζεται πλέον σε ευρύτερη κλίμακα, αν και αρκετά κράτη-μέλη εξακολουθούν να το εφαρμόζουν μόνο εν μέρει.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΕ, έχουν ήδη καταγραφεί περισσότερες από 100 εκατομμύρια διελεύσεις συνόρων μέσω του συστήματος, έναντι περίπου 200 έως 300 εκατομμυρίων διελεύσεων που πραγματοποιούνται κάθε χρόνο.

Ποιο είναι το πρόβλημα

Παρά τη σταδιακή εφαρμογή του, το EES εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες, κυρίως σε περιόδους αυξημένης ταξιδιωτικής κίνησης.

Σε αρκετές περιπτώσεις οι πολύωρες αναμονές έχουν οδηγήσει επιβάτες στο να χάσουν τις πτήσεις τους.

Στο αεροδρόμιο της Λισαβόνας, το σύστημα ανεστάλη προσωρινά στα τέλη του περασμένου έτους, όταν οι χρόνοι αναμονής έφτασαν ακόμη και τις επτά ώρες.

Τον Απρίλιο περίπου 100 επιβάτες εγκλωβίστηκαν στο αεροδρόμιο του Μπέργκαμο, όταν έχασαν πτήση προς το Μάντσεστερ εξαιτίας καθυστερήσεων στους συνοριακούς ελέγχους.

Ανάλογο περιστατικό σημειώθηκε και τον περασμένο μήνα στο αεροδρόμιο της Αθήνας, όπου επιβάτες έχασαν πτήση προς το Λούτον λόγω των μεγάλων ουρών στους ελέγχους.

Σε κοινή επιστολή προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, οργανώσεις του αεροπορικού κλάδου υποστηρίζουν ότι η κατάσταση έχει φτάσει σε «κρίσιμο σημείο», σημειώνοντας ότι οι χρόνοι αναμονής έχουν αυξηθεί σημαντικά και σε ώρες αιχμής φτάνουν ακόμη και τις πέντε ώρες.

Μπορούν να ανασταλούν οι έλεγχοι

Η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει ότι οι έλεγχοι του EES μπορούν να ανασταλούν προσωρινά όταν δημιουργούνται υπερβολικές ουρές στα σημεία διέλευσης.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη επισημάνει ότι τα κράτη-μέλη μπορούν να ενεργοποιήσουν αυτή τη δυνατότητα κατά τη διάρκεια του Ιουλίου και του Αυγούστου, ενώ προβλέπεται και η ενίσχυση των συνοριακών σταθμών με επιπλέον προσωπικό όπου απαιτείται.

Σύμφωνα με τις Βρυξέλλες, ο μέσος χρόνος ολοκλήρωσης του βιομετρικού ελέγχου ανέρχεται περίπου στα 70 δευτερόλεπτα και στα περισσότερα αεροδρόμια δεν παρατηρούνται σοβαρά προβλήματα.

Ωστόσο, αρκετοί εκπρόσωποι της αεροπορικής βιομηχανίας επιμένουν ότι η αναστολή του συστήματος κατά την κορύφωση της θερινής περιόδου αποτελεί τη μόνη λύση για να αποφευχθούν εκτεταμένες καθυστερήσεις.

Πόσο νωρίς πρέπει να φτάνουν οι επιβάτες στο αεροδρόμιο

Οι αεροπορικές εταιρείες συστήνουν στους ταξιδιώτες να βρίσκονται στο αεροδρόμιο έως και τρεις ώρες πριν από την αναχώρηση της πτήσης τους.

Ωστόσο, εκπρόσωποι του κλάδου επισημαίνουν ότι η επιπλέον αυτή χρονική πρόβλεψη δεν αρκεί πάντοτε, ιδιαίτερα όταν τα γκισέ παράδοσης αποσκευών ανοίγουν μόλις δύο ώρες πριν από την αναχώρηση.

Σε περίπτωση που κάποιος χάσει την πτήση του εξαιτίας των καθυστερήσεων στους συνοριακούς ελέγχους, οι αεροπορικές εταιρείες δεν υποχρεούνται να τον επανακρατήσουν δωρεάν, καθώς οι καθυστερήσεις αυτές ενδέχεται να χαρακτηριστούν ως έκτακτες περιστάσεις.

Παράλληλα, αρκετές ασφαλιστικές εταιρείες έχουν ξεκαθαρίσει ότι τα περισσότερα ταξιδιωτικά ασφαλιστήρια δεν καλύπτουν οικονομικές απώλειες που προκαλούνται αποκλειστικά από καθυστερήσεις λόγω της εφαρμογής του νέου συστήματος.

Για τον λόγο αυτό, όσοι ταξιδεύουν κατά τη θερινή περίοδο καλούνται να προγραμματίζουν έγκαιρα την άφιξή τους στα αεροδρόμια και, όπου είναι δυνατόν, να ταξιδεύουν μόνο με χειραποσκευή ώστε να μειώνουν τον χρόνο αναμονής πριν από την επιβίβαση.