Σκληραίνει τη στάση της η φον ντερ Λάιεν στο μεταναστευτικό: «Υπερβολικά χαμηλό» το 32% στις επιστροφές

Σαφές μήνυμα για σκλήρυνση της ευρωπαϊκής πολιτικής απέναντι στην παράτυπη μετανάστευση, με αυστηρότερη προστασία των εξωτερικών συνόρων, επιτάχυνση των επιστροφών και νέα εργαλεία αντιμετώπισης μεταναστευτικών κρίσεων, στέλνει η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, με επιστολή της προς τους ηγέτες των 27 κρατών-μελών, ενόψει της Συνόδου Κορυφής της 15ης και 16ης Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες.

Η πρόεδρος της Κομισιόν επιδιώκει να ενισχύσει τη δυνατότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ελέγχει ποιοι εισέρχονται στο έδαφός της, να περιορίσει τις παράτυπες διελεύσεις και να διαμορφώσει έναν αποτελεσματικότερο μηχανισμό επιστροφών για όσους δεν διαθέτουν δικαίωμα παραμονής.

«Πρέπει να αποτρέψουμε τέτοιες απειλές και να καταστήσουμε σαφές ότι δεν θα κάνουμε ποτέ συμβιβασμούς στην προστασία των εξωτερικών μας συνόρων. Κανένας κρατικός ή μη κρατικός δρών δεν θα επιτραπεί να εκμεταλλευτεί τους κανόνες ή τις αξίες μας για να αποσταθεροποιήσει την Ένωση», τονίζει χαρακτηριστικά στην επιστολή της, σύμφωνα με το δημοσιευμένο απόσπασμα που μεταφέρει το Anadolu.

Παρά τη θετική αυτή εικόνα, η πρόεδρος της Επιτροπής θεωρεί ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να επαναπαυθεί. Η κρίση που εκδηλώθηκε το καλοκαίρι στη Θεούτα, τον ισπανικό θύλακα στη βόρεια Αφρική, ανέδειξε πόσο γρήγορα μπορούν να δημιουργηθούν συνθήκες έκτακτης ανάγκης στα εξωτερικά σύνορα.

Η ίδια είχε προειδοποιήσει ήδη από τον Σεπτέμβριο, στην ομιλία της για την κατάσταση της Ένωσης, ότι «η Ευρώπη πρέπει να διαθέτει τα μέσα για να προστατεύει τα σύνορά της ανά πάσα στιγμή», ιδιαίτερα όταν οι μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών οργανώνονται ή εργαλειοποιούνται από τρίτους.

«Εμείς, οι Ευρωπαίοι, αποφασίζουμε ποιος έρχεται στην Ένωσή μας και υπό ποιες συνθήκες. Όχι οι λαθροδιακινητές και οι διακινητές ανθρώπων», είχε διαμηνύσει, δίνοντας το στίγμα της πολιτικής που προωθεί.

Κεντρική θέση στον σχεδιασμό της Κομισιόν καταλαμβάνει η ενίσχυση της Frontex, με μεγαλύτερες επιχειρησιακές δυνατότητες, ευρωπαϊκή εφεδρεία συνοριοφυλακής και επιστροφών, δύναμη ταχείας αντίδρασης σε περιόδους κρίσης και Κέντρο Συντονισμού Επιστροφών.

Παράλληλα, προωθείται σχέδιο πέντε σημείων για την πρόληψη και αντιμετώπιση αιφνίδιων μαζικών αφίξεων, με ενισχυμένη επιτήρηση των συνόρων, συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, στενότερη συνεργασία με τρίτες χώρες και καταπολέμηση των κυκλωμάτων διακίνησης μεταναστών.

Η Επιτροπή δρομολογεί επίσης ένα νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο αντιμετώπισης εκτάκτων μεταναστευτικών καταστάσεων, το οποίο θα επιτρέπει στα κράτη-μέλη να αντιδρούν ταχύτερα όταν οι υφιστάμενοι μηχανισμοί κρίνονται ανεπαρκείς.

Το νέο πλαίσιο προβλέπεται να παρέχει αυστηρά οριοθετημένη και προσωρινή ευελιξία στις συνήθεις διαδικασίες, με στόχο την αντιμετώπιση εξαιρετικών περιστάσεων που απειλούν την ασφάλεια και την ακεραιότητα των εξωτερικών συνόρων.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην πλήρη εφαρμογή του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, στην τήρηση των κανόνων κατανομής ευθύνης μεταξύ των κρατών-μελών και στον περιορισμό των μη επιτρεπόμενων δευτερογενών μετακινήσεων εντός της Ένωσης.

«Η δίκαιη κατανομή των ευθυνών και η αλληλεγγύη πρέπει να προχωρούν χέρι χέρι», επισημαίνει η φον ντερ Λάιεν, ζητώντας πολιτική δέσμευση των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων για την ουσιαστική εφαρμογή των συμφωνημένων κανόνων.

Ιδιαίτερο βάρος δίνει η πρόεδρος της Κομισιόν στην αύξηση των επιστροφών όσων δεν δικαιούνται διεθνή προστασία ή νόμιμη παραμονή στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στην επιστολή της χαρακτηρίζει «υπερβολικά χαμηλό» το σημερινό ποσοστό επιστροφών, το οποίο ανέρχεται μόλις στο 32%, παρά την πρόοδο που έχει καταγραφεί τα τελευταία χρόνια.

Για τον λόγο αυτό ζητεί την ταχεία εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού κανονισμού για τις επιστροφές, ο οποίος αποσκοπεί στη δημιουργία κοινού πλαισίου για όλα τα κράτη-μέλη.

Στις σημαντικότερες προβλέψεις περιλαμβάνεται η δυνατότητα δημιουργίας κέντρων επιστροφών σε τρίτες χώρες, των λεγόμενων return hubs, στα οποία θα μπορούν να μεταφέρονται, υπό τις προβλεπόμενες νομικές προϋποθέσεις, υπήκοοι τρίτων χωρών που δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στην ΕΕ.

Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι οι σχετικές διαδικασίες πρέπει να διέπονται από το ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο και να διασφαλίζουν τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων.

Στο ίδιο πλαίσιο, η Κομισιόν επιμένει στην ολοκλήρωση της εφαρμογής του ευρωπαϊκού Συστήματος Εισόδου-Εξόδου (EES). Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στην επιστολή, το σύστημα έχει ήδη καταγράψει περισσότερες από 204 εκατομμύρια εισόδους και εξόδους, πάνω από 69.000 αρνήσεις εισόδου και περισσότερες από 1.750 περιπτώσεις ατόμων που χαρακτηρίστηκαν απειλή για την εσωτερική ασφάλεια.

Λιβύη: Πρόσθετα 25 εκατ. ευρώ για να περιοριστούν οι μεταναστευτικές ροές

Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτελεί η συνεργασία με τη Λιβύη, η οποία εξακολουθεί να διαδραματίζει κομβικό ρόλο στις μεταναστευτικές διαδρομές προς την Ευρώπη, ιδιαίτερα μέσω της κεντρικής Μεσογείου.

«Η Λιβύη παραμένει η κυριότερη χώρα αναχώρησης για παράνομες διελεύσεις προς την ΕΕ», επισημαίνει η πρόεδρος της Επιτροπής, όπως προκύπτει από την επιστολή που επικαλείται το Reuters.

Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει υπογράψει πρόσθετη χρηματοδότηση ύψους 25 εκατομμυρίων ευρώ για την επέκταση της συνεργασίας με την ανατολική Λιβύη. Τα κονδύλια προορίζονται για την ενίσχυση της διαχείρισης των συνόρων, των επιχειρήσεων έρευνας και διάσωσης και της καταπολέμησης των δικτύων διακίνησης ανθρώπων.

Η φον ντερ Λάιεν προαναγγέλλει συνέχιση του διαλόγου με τις λιβυκές αρχές, ενώ υπογραμμίζει τη σημασία της συνεργασίας με τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης για την υποστήριξη των οικειοθελών επιστροφών στις χώρες καταγωγής.

«Εστιάζουμε εξίσου στη μείωση του αριθμού των μεταναστών που φτάνουν στη Λιβύη με μοναδική πρόθεση να περάσουν παράνομα στην ΕΕ», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Η νέα παρέμβαση της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποτυπώνει τη μετατόπιση του πολιτικού βάρους προς την αποτελεσματικότερη επιτήρηση των συνόρων, τον περιορισμό των παράτυπων αφίξεων και την αυστηρότερη εφαρμογή των αποφάσεων επιστροφής.

Ταυτόχρονα, επιδιώκει να διατηρήσει την ισορροπία ανάμεσα στην ασφάλεια και στις διεθνείς υποχρεώσεις της Ένωσης για την προστασία των προσφύγων και των αιτούντων άσυλο.

Η συζήτηση στη Σύνοδο Κορυφής αναμένεται να επικεντρωθεί τόσο στην εφαρμογή των ήδη συμφωνημένων ευρωπαϊκών κανόνων όσο και στην ανάγκη δημιουργίας νέων εργαλείων για περιόδους ακραίας μεταναστευτικής πίεσης.