Στα 50 δισ. δολάρια το κόστος του πολέμου στη Μ. Ανατολή για τις αεροπορικές εταιρείες

Η αεροπορική βιομηχανία βρίσκεται αντιμέτωπη με τη σοβαρότερη κρίση από την περίοδο της πανδημίας, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει καθηλώσει πτήσεις, έχει αφαιρέσει πάνω από 50 δισ. δολάρια από την αξία των μεγαλύτερων αεροπορικών εταιρειών παγκοσμίως και έχει ακόμη και εγείρει τον κίνδυνο ελλείψεων καυσίμων, όπως αναφέρουν σε δημοσίευμά τους οι Financial Times.

Καθώς η σύγκρουση εισέρχεται στην τέταρτη εβδομάδα της, στελέχη του κλάδου κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τις επιπτώσεις σε μια βιομηχανία εκτεθειμένη σε παρατεταμένη αύξηση των τιμών του πετρελαίου, διαταραχές στα αεροπορικά hubs του Κόλπου και πιθανό πλήγμα στην παγκόσμια ζήτηση.

Οι επιβάτες σε δρομολόγια πολύ πέρα από τον Κόλπο αναμένεται να αντιμετωπίσουν σημαντική αύξηση στις τιμές των εισιτηρίων τους επόμενους μήνες, καθώς οι αεροπορικές εταιρείες επιχειρούν να προστατεύσουν την κερδοφορία τους. Οι τιμές για τα καύσιμα αεροσκαφών (jet fuel), που αντιστοιχούν περίπου στο ένα τρίτο του κόστους των αεροπορικών εταιρειών, έχουν διπλασιαστεί από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν τις επιθέσεις τους στο Ιράν τον περασμένο μήνα και συνεχίζουν να αυξάνονται.

Παρότι πολλές εταιρείες έχουν πάρει μέτρα αντιστάθμισης έναντι διακυμάνσεων στις τιμές του πετρελαίου, στελέχη προειδοποίησαν ότι η απότομη άνοδος του κόστους καυσίμων αυτόν τον μήνα θα τις αναγκάσει να αυξήσουν τους ναύλους.

«Τα καύσιμα εκτινάχθηκαν σημαντικά και μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022, αλλά αυτή τη φορά η άνοδος είναι ακόμη μεγαλύτερη», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της easyJet, Κέντον Τζάρβις, προσθέτοντας ότι η σύγκρουση συνιστά τη μεγαλύτερη αναταραχή για τον κλάδο από τότε που η πανδημία έκλεισε τους ουρανούς το 2020.

Σε ένδειξη της ανησυχίας των επενδυτών, οι 20 μεγαλύτερες εισηγμένες αεροπορικές εταιρείες έχουν χάσει περίπου 53 δισ. δολάρια σε χρηματιστηριακή αξία από την έναρξη του πολέμου, σύμφωνα με υπολογισμούς των Financial Times.

Οι επενδυτές έχουν επίσης αυξήσει τα στοιχήματα για περαιτέρω πτώση των μετοχών, με τη Wizz Air, μια ευρωπαϊκή low-cost εταιρεία, να αποτελεί πλέον τη μετοχή με τις περισσότερες ανοιχτές θέσεις short στον FTSE 100, ενώ στο στόχαστρο βρίσκεται και η easyJet.

Η κρίση εκδηλώθηκε μετά από μια περίοδο ισχυρής ανάκαμψης της ζήτησης μετά την πανδημία, κατά την οποία αρκετές αεροπορικές εταιρείες κατέγραψαν ρεκόρ κερδοφορίας. Ωστόσο, τα στελέχη εκφράζουν ανησυχία για το κατά πόσο η ζήτηση μπορεί να αντέξει πολύ υψηλότερες τιμές εισιτηρίων.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Lufthansa, Κάρστεν Σπορ, δήλωσε ότι φοβάται πως οι υψηλότερες τιμές θα μπορούσαν να πλήξουν τη ζήτηση σε βάθος χρόνου, αλλά τόνισε ότι η μεγαλύτερη αεροπορική εταιρεία της Γερμανίας δεν έχει άλλη επιλογή από το να αυξήσει τους ναύλους.

«Το μέσο κέρδος μας είναι περίπου 10 ευρώ ανά επιβάτη — δεν υπάρχει τρόπος να απορροφήσουμε το επιπλέον κόστος», ανέφερε.

Ως ένδειξη του τρόπου με τον οποίο οι διαταραχές διαχέονται σε ολόκληρο τον κλάδο, οι αεροπορικές εταιρείες καταρτίζουν σχέδια έκτακτης ανάγκης σε περίπτωση ελλείψεων καυσίμων αεροσκαφών.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Air France-KLM, Μπεν Σμιθ, δήλωσε ότι η εταιρεία προετοιμάζει σχέδια για να αντιμετωπίσει πιθανή στενότητα στην προσφορά, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης δρομολογίων προς ορισμένες περιοχές της Ασίας.

Τα στελέχη ανέφεραν ότι το επίκεντρο της κρίσης παραμένει στον Κόλπο, όπου οι κρατικά υποστηριζόμενες αεροπορικές εταιρείες Emirates, Etihad και Qatar έχουν αναγκαστεί να περιορίσουν δραστικά τα δρομολόγιά τους λόγω κλεισίματος εναέριου χώρου και κατάρρευσης του τουρισμού στην περιοχή.

«Για τους παίκτες στη Μέση Ανατολή, πρόκειται για μια μεγάλη κρίση», δήλωσε ο επικεφαλής της ένωσης αεροπορικών εταιρειών Iata και πρώην επικεφαλής της British Airways, Γουίλι Γουόλς, προσθέτοντας ωστόσο ότι παραμένει μικρότερη από την κρίση της πανδημίας.

Πρόκειται για κατάσταση «πιο κοντά στα διατλαντικά προβλήματα μετά την 11η Σεπτεμβρίου, όταν η ζήτηση για διατλαντικές πτήσεις μειώθηκε σημαντικά», πρόσθεσε.

Δεδομένης της έκτασης της διαταραχής, ο Άντριου Τσάρλτον, επικεφαλής της συμβουλευτικής Aviation Advocacy, εκτίμησε ότι οι εθνικοί αερομεταφορείς του Κόλπου θα χρειαστούν πιθανότατα χρηματοδοτική στήριξη από τα κράτη τους.

«Αν είσαι αεροπορική εταιρεία χωρίς κρατική στήριξη, θα βρεθείς σε δύσκολη θέση», δήλωσε.

Οι επιπτώσεις έχουν επεκταθεί και στις εμπορευματικές μεταφορές, καθώς φορτία που δεν μπορούν να διακινηθούν μέσω των διαταραγμένων θαλάσσιων οδών μεταφέρονται αεροπορικώς, με αποτέλεσμα ορισμένα αεροδρόμια να έχουν υπερφορτωθεί.

Εμπορεύματα που αποστέλλονται στο αεροδρόμιο της Γενεύης μεταφέρονται οδικώς στο Παρίσι, καθώς τα αεροσκάφη που απογειώνονται από τη βάση στην Ελβετία είναι πλήρη, σύμφωνα με τον Τζοβάνι Ρούσο, επικεφαλής επιχειρήσεων του αεροδρομίου.

Καθώς ο κλάδος προσπαθεί να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις της σύγκρουσης, ο επικεφαλής της easyJet, Τζάρβις, δήλωσε ότι αναμένει οι μετοχές των αεροπορικών εταιρειών να ανακάμψουν γρήγορα όταν λήξει ο πόλεμος.

«Οι μετοχές έχουν κινηθεί αρνητικά για όλες τις αεροπορικές εταιρείες από την έναρξη της σύγκρουσης», δήλωσε. «Πιστεύω ότι οι short επενδυτές θα κλείσουν τις θέσεις τους αρκετά γρήγορα αν ανακοινωθεί οποιαδήποτε εκεχειρία.»