Στο τραπέζι της κυβέρνησης η τύχη των φοροελαφρύνσεων για τις ηλεκτρονικές αποδείξεις

Κρίσιμες αποφάσεις καλείται να λάβει το οικονομικό επιτελείο για το μέλλον των δύο φορολογικών κινήτρων που θεσπίστηκαν το 2022 με στόχο την ενίσχυση των ηλεκτρονικών συναλλαγών.

Με τη σχετική νομοθεσία να ολοκληρώνει τον κύκλο της στο τέλος του έτους, οι αρμόδιοι υπουργοί εξετάζουν εάν τα συγκεκριμένα μέτρα θα παραταθούν, θα τροποποιηθούν ή θα καταργηθούν οριστικά.

Στο επίκεντρο της αξιολόγησης βρίσκεται η έκπτωση 30% από το φορολογητέο εισόδημα για ηλεκτρονικές πληρωμές σε επαγγελματικούς κλάδους με υψηλό κίνδυνο φοροδιαφυγής, καθώς και ο υπολογισμός των ιατρικών δαπανών στο διπλάσιο της αξίας τους για την κάλυψη του απαραίτητου ορίου αποδείξεων.

Η τελική εισήγηση θα διαμορφωθεί με βάση τον όγκο των ηλεκτρονικών συναλλαγών που καταγράφηκαν στους συγκεκριμένους τομείς την τελευταία τετραετία, τη συνολική συγκράτηση του «κενού ΦΠΑ», αλλά και τις προοπτικές που διατηρούν τα μέτρα αυτά ως εργαλεία περιορισμού της σκιώδους οικονομίας.

Πιο συγκεκριμένα, στο «μικροσκόπιο» του οικονομικού επιτελείου θα βρεθούν:

1.Η έκπτωση από το φορολογητέο εισόδημα για ηλεκτρονικές πληρωμές σε συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών που εφαρμόζεται από το 2022 και ισχύει και για τα εισοδήματα του 2026.

Το μέτρο προβλέπει ότι ποσό ίσο με το 30% των δαπανών που πραγματοποιούνται με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής για αμοιβές σε 20 κατηγορίες επαγγελμάτων αφαιρείται από το φορολογητέο εισόδημα, με ανώτατο όριο τα 5.000 ευρώ ετησίως. Στη λίστα περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων: δικηγόροι, υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι, κομμωτήρια και ταξί.

Η φιλοσοφία του μέτρου είναι η παροχή ισχυρού οικονομικού κινήτρου στους καταναλωτές, ώστε να πληρώνουν ηλεκτρονικά και να ζητούν απόδειξη για συναλλαγές όπου θεωρείται αυξημένος ο κίνδυνος απόκρυψης εισοδήματος.

2.Το αυξημένο μπόνους για τις ιατρικές δαπάνες, όταν οι πληρωμές για ιατρικές, οδοντιατρικές και κτηνιατρικές υπηρεσίες γίνονται ηλεκτρονικά.

Οι εν λόγω δαπάνες υπολογίζονται στο διπλάσιο για την κάλυψη του απαιτούμενου ορίου ηλεκτρονικών συναλλαγών, το οποίο αντιστοιχεί στο 30% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματος του φορολογουμένου. Για παράδειγμα, ηλεκτρονική πληρωμή 300 ευρώ για τις συγκεκριμένες υπηρεσίες προσμετράται ως δαπάνη 600 ευρώ για την κάλυψη του απαιτούμενου ορίου.

Υπέρ της διατήρησης ή ακόμη και της διεύρυνσης των φορολογικών κινήτρων για τους καταναλωτές, για να περιοριστεί η φοροδιαφυγή και να ενισχυθούν τα φορολογικά έσοδα, έχει ταχθεί η Τράπεζα της Ελλάδος.

Στην Έκθεση για τη Νομισματική Πολιτική 2026 που δημοσιοποιήθηκε πρόσφατα, η κεντρική τράπεζα επισημαίνει ότι:

Παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει καταγραφεί τα τελευταία χρόνια -με την διεύρυνση της χρήσης καρτών, την επέκταση των POS και την διασύνδεσή τους με τις ταμειακές μηχανές και τα ηλεκτρονικά συστήματα της ΑΑΔΕ- εξακολουθούν να υπάρχουν μεγάλα περιθώρια βελτίωσης, κυρίως στους κλάδους όπου κυριαρχούν οι συναλλαγές με μετρητά.

Οι προσπάθειες για τον περαιτέρω περιορισμό του κενού ΦΠΑ καθώς και της διαφοράς μεταξύ πραγματικής κατανάλωσης και δηλούμενων εισοδημάτων πρέπει να συνεχιστούν.

Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω της ακόμη ευρύτερης προώθησης των ηλεκτρονικών συναλλαγών σε συνδυασμό με την εντατικοποίηση των ελέγχων, ιδίως στις δραστηριότητες με αυξημένη συμμετοχή ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολουμένων, όπου οι συναλλαγές γίνονται σε μεγάλο βαθμό με μετρητά.

Η διατήρηση ή και διεύρυνση των φορολογικών κινήτρων για τους καταναλωτές, θα συμβάλλουν στην αποκάλυψη συναλλαγών που διαφορετικά θα παρέμεναν αδήλωτες.

Κάθε ηλεκτρονική συναλλαγή αφήνει ψηφιακό αποτύπωμα, περιορίζοντας τα περιθώρια φοροδιαφυγής και ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα των φορολογικών ελέγχων.