Στον αέρα η εκεχειρία ΗΠΑ – Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ

Οι ελπίδες για ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν απομακρύνθηκαν την Τρίτη, μετά τη δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι η εκεχειρία με την Τεχεράνη βρίσκεται «σε μηχανική υποστήριξη». Ο Αμερικανός πρόεδρος απέρριψε την απάντηση του Ιράν στην πρόταση της Ουάσινγκτον, χαρακτηρίζοντάς την «σκουπίδια» και αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας κλιμάκωσης.

Η αμερικανική πρόταση προέβλεπε τον τερματισμό των εχθροπραξιών ως πρώτο βήμα, πριν από την έναρξη διαπραγματεύσεων για πιο δύσκολα ζητήματα, όπως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Η Τεχεράνη, ωστόσο, απάντησε με ευρύτερη λίστα απαιτήσεων, ζητώντας τον τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, όπου το Ισραήλ συγκρούεται με τη φιλοϊρανική Χεζμπολάχ. Ζήτησε επίσης αποζημιώσεις για τις πολεμικές καταστροφές, άρση κυρώσεων, τερματισμό του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού και αναγνώριση της κυριαρχίας της στα Στενά του Ορμούζ.

Το αδιέξοδο απειλεί να τινάξει στον αέρα την εκεχειρία που ισχύει από τις 7 Απριλίου, σε έναν πόλεμο που ξεκίνησε στα τέλη Φεβρουαρίου και έχει ήδη διαταράξει κρίσιμες ενεργειακές ροές. Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν σε μεγάλο βαθμό κλειστά, περιορίζοντας δραστικά τη ναυσιπλοΐα και εντείνοντας τους φόβους για ελλείψεις στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.

Οι αγορές αντέδρασαν άμεσα. Το Brent κινήθηκε πάνω από τα 104 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI πλησίασε τα 98 δολάρια, καθώς οι επενδυτές φοβούνται ότι η ενεργειακή κρίση θα τροφοδοτήσει νέο κύμα πληθωριστικών πιέσεων και θα αναγκάσει τη Fed να διατηρήσει υψηλά τα επιτόκια για μεγαλύτερο διάστημα.

Η κρίση έχει και έντονη γεωπολιτική διάσταση. Η Ουάσινγκτον επιδιώκει να πιέσει την Τεχεράνη μέσω νέων κυρώσεων και μέσω διπλωματικών επαφών με συμμάχους, ενώ το ενδιαφέρον στρέφεται και στην επικείμενη συνάντηση Τραμπ-Σι στην Κίνα, όπου το Ιράν και η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας αναμένεται να βρεθούν ψηλά στην ατζέντα.

Στις ΗΠΑ, η παράταση της σύγκρουσης δημιουργεί πολιτικό κόστος για τον Τραμπ, καθώς οι υψηλότερες τιμές καυσίμων πιέζουν τα νοικοκυριά λίγους μήνες πριν από τις εθνικές εκλογές για τον έλεγχο του Κογκρέσου. Παράλληλα, η Ουάσινγκτον δυσκολεύεται να συγκροτήσει διεθνή ναυτική αποστολή για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ χωρίς ευρύτερη ειρηνευτική συμφωνία και σαφή διεθνή εντολή.