Συνεχίζεται η άνοδος των τραπεζικών μετοχών στο Χρηματιστήριο – Πόσο περισσότερο κερδίζουν από τις τράπεζες της ευρωζώνης

Οι τιμές των τραπεζικών μετοχών ξεκίνησαν το 2026 στο Χρηματιστήριο Αθηνών με σημαντική άνοδο, λόγω των αυξημένων προσδοκιών για υψηλότερη κερδοφορία. Στον πυρήνα της τραπεζικής κερδοφορίας βρίσκεται ένα απλό αλλά καθοριστικό μέγεθος. Πόσο ακριβά δανείζει μια τράπεζα σε σχέση με το πόσο «πληρώνει» για να συγκεντρώνει καταθέσεις. Τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία για τον Νοέμβριο 2025 δείχνουν ότι στην Ελλάδα αυτό το χάσμα παραμένει μεγάλο, σαφώς μεγαλύτερο από ό,τι «δικαιολογεί» η μέση εικόνα της ευρωζώνης, ιδίως λόγω της χαμηλής απόδοσης των καταθέσεων και του υψηλότερου κόστους δανεισμού σε κατηγορίες όπως η κατανάλωση και η μικρή επιχειρηματικότητα.

Η εικόνα στην Ελλάδα: καταθέσεις σχεδόν «άτοκες», δάνεια με υψηλή τιμολόγηση
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, τον Νοέμβριο 2025 το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο νέων καταθέσεων έμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 0,30%, ενώ το αντίστοιχο μέσο σταθμισμένο επιτόκιο νέων δανείων ανέβηκε στο 4,65%. Αυτό «μεταφράζεται» σε περιθώριο επιτοκίου 4,35 ποσοστιαίων μονάδων (δηλαδή η διαφορά δανείων-καταθέσεων).

Ακόμη πιο ενδεικτικό για τη «μόνιμη» πηγή εσόδων είναι ότι και στα υφιστάμενα υπόλοιπα (το ήδη χτισμένο χαρτοφυλάκιο) τα αντίστοιχα μέσα επιτόκια έμειναν στο 0,31% για καταθέσεις και 4,62% για δάνεια, με περιθώριο 4,31 μονάδες. Με άλλα λόγια, το μεγάλο spread δεν είναι στιγμιαίο φαινόμενο ενός μήνα, αλλά διατρέχει και το απόθεμα των χορηγήσεων.

Αν «κατεβάσουμε» τον φακό στις επιμέρους κατηγορίες:

Καταθέσεις νοικοκυριών μίας ημέρας: 0,03% (ουσιαστικά μηδενική αμοιβή ρευστότητας).

Προθεσμιακές έως 1 έτος (νοικοκυριά): 1,12%.

Στεγαστικά με κυμαινόμενο επιτόκιο: 3,40%.

Καταναλωτικά με συγκεκριμένη διάρκεια (κυμαινόμενο): 11,14%, ενώ τα καταναλωτικά χωρίς καθορισμένη διάρκεια (κάρτες/ανοικτά/υπεραναλήψεις) 14,66%.

Επιχειρηματικά τακτής λήξης (κυμαινόμενο): 3,76%, αλλά για ΜΜΕ τα δάνεια τακτής λήξης κινούνται στο 4,16%.

Με βάση το ύψος δανείου, για δάνεια έως 250.000 ευρώ ο μέσος όρος είναι 4,52%, ενώ για άνω του 1 εκατ. ευρώ 3,68%.

Το συμπέρασμα από τα παραπάνω είναι διπλό: στην Ελλάδα οι καταθέσεις “κοστίζουν” λίγο, ενώ ο δανεισμός ιδίως για πιο αδύναμες διαπραγματευτικά κατηγορίες τιμολογείται ακριβά. Αυτή η «ψαλίδα» τροφοδοτεί άμεσα τα καθαρά έσοδα από τόκους.

Η εικόνα στην ευρωζώνη: χαμηλότερο κόστος δανεισμού και υψηλότερες αποδόσεις καταθέσεων
Στην ευρωζώνη, η ΕΚΤ καταγράφει για τον Νοέμβριο 2025 ότι ο σύνθετος δείκτης κόστους δανεισμού (composite cost-of-borrowing) για νέα δάνεια προς επιχειρήσεις κινείται στο 3,50%, ενώ για νέα στεγαστικά (αγορά κατοικίας) στο 3,30%.

Στην πλευρά των καταθέσεων, η εικόνα είναι αισθητά πιο «γενναιόδωρη» από την ελληνική:

Νέες προθεσμιακές (έως 1 έτος) επιχειρήσεων: 1,93% (composite).

Νέες προθεσμιακές (έως 1 έτος) νοικοκυριών: 1,80%.

Overnight (μίας ημέρας) επιχειρήσεων: 0,52% και νοικοκυριών: 0,25%.

Επίσης, στα εταιρικά δάνεια, η ΕΚΤ δείχνει ότι για δάνεια άνω του €1 εκατ. με κυμαινόμενο και αρχική περίοδο έως 3 μήνες το επιτόκιο είναι 3,15%, ενώ για δάνεια έως €250.000 με αντίστοιχη δομή 3,67%.

Στα νοικοκυριά, το επιτόκιο νέων καταναλωτικών στην ευρωζώνη αναφέρεται στο 7,33%.

Ελλάδα vs ευρωζώνη: Η σύγκριση που ανεβάζει την κερδοφορία

1) Οι καταθέσεις στην Ελλάδα αμείβονται σημαντικά χαμηλότερα.
Ενδεικτικά, στις καταθέσεις μίας ημέρας τα νοικοκυριά στην Ελλάδα παίρνουν 0,03%, όταν ο μέσος όρος ευρωζώνης είναι 0,25%. Στις επιχειρήσεις, 0,08% στην Ελλάδα έναντι 0,52% στην ευρωζώνη.
Ακόμη και στις προθεσμιακές έως 1 έτος, τα ελληνικά επιτόκια υπολείπονται: 1,12% (νοικοκυριά) και 1,67% (επιχειρήσεις) στην Ελλάδα έναντι 1,80% και 1,93% στην ευρωζώνη.

2) Στα δάνεια, η Ελλάδα είναι ακριβότερη σε επιχειρηματικά μικρού ύψους και ιδιαίτερα στην κατανάλωση.
Για δάνεια έως €250.000, η Ελλάδα έχει 4,52% έναντι 3,67% στην ευρωζώνη. Για άνω του €1 εκατ., 3,68% στην Ελλάδα έναντι 3,15% (ευρωζώνη, κυμαινόμενο με αρχική περίοδο έως 3 μήνες).
Στην κατανάλωση, η απόσταση είναι ακόμη μεγαλύτερη: 11,14% (καταναλωτικά με διάρκεια, κυμαινόμενο) και 14,66% (χωρίς καθορισμένη διάρκεια) στην Ελλάδα, έναντι 7,33% στην ευρωζώνη.

3) Στα στεγαστικά, η Ελλάδα δεν είναι ακριβότερη – είναι οριακά χαμηλότερη.
Το ελληνικό στεγαστικό με κυμαινόμενο είναι 3,40%, ενώ στην ευρωζώνη το αντίστοιχο (κυμαινόμενο/έως 1 έτος αρχικής σταθεροποίησης) είναι 3,54%.

Το «περιθώριο κέρδους» από τόκους

Η Τράπεζα της Ελλάδος δημοσιεύει ρητά το περιθώριο επιτοκίου (δάνεια μείον καταθέσεις) για το σύνολο των νέων εργασιών: 4,35 μονάδες τον Νοέμβριο 2025.

Η ΕΚΤ δεν δίνει έναν ενιαίο αριθμό «spread» για ευρωζώνη στο δελτίο της, αλλά με βάση τους σύνθετους δείκτες μπορούμε να υπολογίσουμε ενδεικτικές διαφορές ανά τομέα (με τη σημείωση ότι δεν είναι ταυτόσημη μεθοδολογία με το ελληνικό “όλα τα δάνεια,  όλες οι καταθέσεις”):

Επιχειρήσεις: 3,50% (δάνεια) – 1,93% (προθεσμιακές) ≈ 1,57 μονάδες.

Νοικοκυριά (στεγαστικά): 3,30% – 1,80% ≈ 1,50 μονάδες.

Ακόμη κι αν κάποιος συγκρίνει με overnight καταθέσεις (που είναι χαμηλότερες), τα spreads στην ευρωζώνη παραμένουν ενδεικτικά κάτω από το ελληνικό “σύνολο”:

Επιχειρήσεις: 3,50% – 0,52% ≈ 2,98 μονάδες.

Νοικοκυριά: 3,30% – 0,25% ≈ 3,05 μονάδες.

Με άλλα λόγια, η Ελλάδα “γράφει” μεγαλύτερη διαφορά δανείων-καταθέσεων όχι μόνο επειδή ορισμένα δάνεια είναι ακριβότερα, αλλά κυρίως επειδή το «κόστος» των καταθέσεων είναι εξαιρετικά χαμηλό.

Τι σημαίνει αυτό για το «πόσο κερδίζουν» οι τράπεζες

Και με τα στοιχεία του Νοεμβρίου 2025, η ελληνική αγορά δείχνει να λειτουργεί με πολύ ευρύτερο επιτοκιακό “μαξιλάρι” σε σχέση με την ευρωζώνη. Αυτό, σε απλά ελληνικά, σημαίνει ότι για κάθε ευρώ χρηματοδότησης που αντλείται από καταθέσεις, το «καπέλο» που μπορεί να περάσει στο επιτόκιο των χορηγήσεων είναι μεγαλύτερο, άρα και η δυναμική κερδοφορίας από τόκους υψηλότερη, εφόσον δεν “τρώγεται” από αυξημένες επισφάλειες ή κόστος χρήματος από άλλες πηγές.