Σύσκεψη στο ΥΠΕΝ για την αγορά καυσίμων: Αποδέσμευση αποθεμάτων 2 εκατ. βαρελιών πετρελαιοειδών

Σε φάση αυξημένης επιφυλακής εισέρχεται η ελληνική αγορά καυσίμων, με την κυβέρνηση να ενεργοποιεί για πρώτη φορά τον μηχανισμό αποδέσμευσης στρατηγικών αποθεμάτων, σε ένα περιβάλλον πρωτοφανούς διεθνούς αστάθειας.

Η απόφαση για διάθεση 2 εκατ. βαρελιών πετρελαιοειδών προϊόντων σηματοδοτεί ένα ιστορικό ορόσημο για τη χώρα, καθώς μέχρι σήμερα τα αποθέματα αυτά παρέμεναν αποκλειστικά ως ασφάλεια για ακραία σενάρια.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

«Εξαφανίστηκε» η επιδότηση των 0,20 ευρώ στο πετρέλαιο κίνησης

Οι τιμές του πετρελαίου κίνησης έχουν κινηθεί ανοδικά και μετά την 1η Απριλίου με αποτέλεσμανα εξανεμιστεί το όφελος της επιδότησης των 16 λεπτών του ευρώ (ή 0,20 ευρώ με το ΦΠΑ) που εφάρμοσε η κυβέρνηση απευθείας στην αντλία

Η κίνηση εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο συντονισμένης παρέμβασης των κρατών-μελών του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, με στόχο την αποκλιμάκωση των τιμών και την απορρόφηση των κραδασμών που προκαλεί η κλιμάκωση της γεωπολιτικής κρίσης στη Μέση Ανατολή.

Η αποδέσμευση αφορά ποσότητες βενζίνης, πετρελαίου κίνησης και μαζούτ, που αντιστοιχούν περίπου στο 8% των στρατηγικών αποθεμάτων της χώρας. Πρόκειται για μέρος των υποχρεωτικών αποθεμάτων 90 ημερών, τα οποία υπολογίζονται συνολικά σε περίπου 25 εκατ. βαρέλια.

Το σχέδιο προβλέπει σταδιακή διοχέτευση των ποσοτήτων στην αγορά σε χρονικό ορίζοντα τριών μηνών, ώστε να αποφευχθούν απότομες διαταραχές. Η κατανομή αναμένεται να γίνει ισομερώς μεταξύ των βασικών κατηγοριών καυσίμων, ενώ αμέσως μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας θα ξεκινήσει και η αντίστροφη πορεία, δηλαδή η αναπλήρωση των αποθεμάτων σε αντίστοιχο χρονικό διάστημα.

Οι πρώτες ποσότητες αναμένεται να διατεθούν άμεσα, με την έκδοση της σχετικής υπουργικής απόφασης, η οποία θεωρείται θέμα ημερών.

Καθοριστικό ρόλο για την υλοποίηση του σχεδίου διαδραματίζουν οι διαδοχικές συσκέψεις στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, όπου συμμετέχουν εκπρόσωποι των διυλιστηρίων, της εφοδιαστικής αλυσίδας καυσίμων και των αρμόδιων φορέων.

Στο επίκεντρο βρίσκεται ο συντονισμός της αγοράς, ώστε η αποδέσμευση να γίνει ομαλά, χωρίς να διαταραχθεί η λειτουργία του εφοδιασμού, αλλά και χωρίς να δημιουργηθούν στρεβλώσεις στις τιμές.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διασφάλιση της επάρκειας, με τη διαβεβαίωση ότι η χώρα διαθέτει όχι μόνο τα υποχρεωτικά αποθέματα 90 ημερών, αλλά και επιπλέον αποθέματα ασφαλείας, καθώς και ήδη προγραμματισμένες εισαγωγές που καλύπτουν τις ανάγκες των επόμενων εβδομάδων.

Δεν υπάρχει πρόβλημα επάρκειας

Παρά την ενεργοποίηση του μηχανισμού αποθεμάτων, το μήνυμα που εκπέμπεται είναι ότι δεν υπάρχει άμεσο ζήτημα επάρκειας στην ελληνική αγορά. Η χώρα παραμένει καθαρός εξαγωγέας καυσίμων, με τα διυλιστήρια να διαθέτουν σημαντική παραγωγική ευελιξία.

Ωστόσο, η κίνηση αυτή αντανακλά την αυξανόμενη ανησυχία για την εξέλιξη της διεθνούς κρίσης και κυρίως για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει στον εφοδιασμό της Ευρώπης τους επόμενους μήνες.

Οι πιέσεις είναι ήδη εμφανείς σε κρίσιμα καύσιμα όπως το ντίζελ και τα αεροπορικά καύσιμα, όπου καταγράφονται έντονες αυξήσεις τιμών και σημάδια περιορισμένης διαθεσιμότητας σε ορισμένες ευρωπαϊκές αγορές.

Η ελληνική συμμετοχή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο κινητοποίησης. Συνολικά, χώρες της Ε.Ε. συμμετέχουν ενεργά στη συντονισμένη απελευθέρωση αποθεμάτων, με τις μεγαλύτερες οικονομίες να διαθέτουν σημαντικά μεγαλύτερους όγκους.

Η Ευρώπη, που καταναλώνει περίπου το 10% της παγκόσμιας ζήτησης πετρελαίου, βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενους κινδύνους, καθώς η κρίση επηρεάζει βασικές ροές εφοδιασμού και δημιουργεί πιέσεις σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα.

Ήδη σε ορισμένες χώρες καταγράφονται προβλήματα τροφοδοσίας, κυρίως στα αεροπορικά καύσιμα, ενώ σε άλλες παρατηρούνται ελλείψεις σε πρατήρια ή επιβολή περιοριστικών μέτρων.

Η αβεβαιότητα για τη διάρκεια της κρίσης οδηγεί τις ευρωπαϊκές αρχές στην εξέταση ακόμη και ακραίων σεναρίων διαχείρισης της ζήτησης.

Σε επιφυλακή και για την ηλεκτρική ενέργεια

Σε ελεγχόμενη κατάσταση, αλλά με το σύστημα σε διαρκή επιτήρηση, παραμένει η αγορά ενέργειας, όπως ανέφερε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, μιλώντας στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΪ το πρωί της Μεγάλης Τετάρτης.

Ο υπουργός υπογράμμισε ότι «δεν κινδυνεύουμε με black out», επισημαίνοντας ωστόσο ότι η σταθερότητα του συστήματος προϋποθέτει συνεχή παρακολούθηση. Όπως ανέφερε, διαχειριστές και ρυθμιστικές αρχές παρακολουθούν διαρκώς τη λειτουργία του συστήματος, ώστε να προλαμβάνονται πιθανές διαταραχές και να διασφαλίζεται η ομαλή λειτουργία.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο υπουργός αναφέρθηκε στη σύσκεψη που πραγματοποιείται σήμερα στο ΥΠΕΝ, καθώς και σε νέα συνάντηση την επόμενη εβδομάδα, με στόχο τη συνεχή παρακολούθηση της κατάστασης και τη διασφάλιση της ευστάθειας του συστήματος.

Όπως ανέφερε, η συγκυρία δημιουργεί αυξημένη πίεση σε παγκόσμια κλίμακα, ιδιαίτερα ως προς τα αποθέματα, επισημαίνοντας ότι η χώρα βρίσκεται σε διαρκή εγρήγορση, ώστε να διασφαλίζεται η επάρκεια τουλάχιστον για 90 ημέρες και να μην τίθεται ζήτημα εφοδιασμού.

Ειδικά για την περίοδο του Πάσχα, εξήγησε ότι καταγράφεται αυξημένη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας λόγω ηλιοφάνειας, την ώρα που η ζήτηση παραμένει περιορισμένη, καθώς δεν έχει ξεκινήσει ακόμη η έντονη χρήση κλιματιστικών. Η αναντιστοιχία αυτή, όπως σημείωσε, μπορεί να δημιουργήσει ζητήματα ευστάθειας, καθώς μέρος της παραγόμενης ενέργειας δεν καταναλώνεται.

Για τον λόγο αυτό, όπως υπογράμμισε, οι διαχειριστές καλούνται να παρακολουθούν στενά τις αυξομειώσεις και να διασφαλίζουν ότι το σύστημα λειτουργεί ομαλά, λαμβάνοντας εγκαίρως τα απαραίτητα μέτρα.

Αναφερόμενος στην αποθήκευση ενέργειας, σημείωσε ότι αποτελεί κρίσιμο εργαλείο σταθερότητας, καθώς επιτρέπει την απορρόφηση της πλεονάζουσας παραγωγής. Υπενθύμισε ότι ήδη από την 1η Απριλίου συνδέθηκαν οι δύο πρώτες μονάδες αποθήκευσης, συνολικής ισχύος 16 MW, ενώ ο σχεδιασμός προβλέπει την ανάπτυξη έργων που θα φτάσουν τα 700 MW έως το τέλος του έτους και τα 1,5 GW έως το 2027.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όπως ανέφερε, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει όλα τα πιθανά σενάρια, ακόμη και τα πιο ακραία, επισημαίνοντας ότι, σε αντίθεση με το 2022, υπάρχει ταχύτερη προετοιμασία, χωρίς ωστόσο να τίθεται αυτή τη στιγμή ζήτημα ενεργοποίησης έκτακτων μέτρων.

Αποκλιμάκωση με φόντο τα Στενά του Ορμούζ

Αναφερόμενος στις διεθνείς εξελίξεις, ο κ. Παπασταύρου σημείωσε ότι η πρόσφατη συμφωνία για εκεχειρία και η προοπτική επαναλειτουργίας της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ συνιστούν εξέλιξη που μπορεί να λειτουργήσει προς την κατεύθυνση της αποκλιμάκωσης.

Όπως ανέφερε, η αποκατάσταση της εμπορικής διέλευσης ενδέχεται να οδηγήσει σε μείωση των πιέσεων στις αγορές και σε υποχώρηση των τιμών, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, υπό την προϋπόθεση ότι η εξέλιξη αυτή θα διατηρηθεί. Παράλληλα, επισήμανε ότι πρόκειται για μια εύθραυστη ισορροπία, η οποία δεν επιτρέπει εφησυχασμό.