Τραμπ: Ζητά μείωση των στρατιωτικών ασκήσεων ΗΠΑ, Νότιας Κορέας, κλείνοντας το μάτι στον Κιμ

Νέα δεδομένα στην αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη χερσόνησο της Κορέας δημιουργεί η αιφνιδιαστική παρέμβαση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έδωσε εντολή στο Πεντάγωνο να περιορίσει σημαντικά τις κοινές στρατιωτικές ασκήσεις με τη Νότια Κορέα, λίγες μόλις ώρες πριν από την προγραμματισμένη έναρξη της ετήσιας άσκησης Ulchi Freedom Shield.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι δεν είναι ικανοποιημένος από τη συμμετοχή των ΗΠΑ στις ασκήσεις, επικαλούμενος αφενός το οικονομικό κόστος και αφετέρου την «πολύ καλή σχέση» που, όπως υποστηρίζει, διατηρεί με τον ηγέτη της Βόρειας Κορέας, Κιμ Γιονγκ Ουν. Παράλληλα, συνέδεσε την απόφασή του με την άρνηση της Σεούλ να συμμετάσχει σε αμερικανικές ενέργειες σχετικά με το Ιράν.

Παρά την εντολή του Αμερικανού προέδρου, οι ασκήσεις ξεκίνησαν τη Δευτέρα 17 Αυγούστου όπως είχε προγραμματιστεί, σύμφωνα με τη Νότια Κορέα. Μέχρι στιγμής παραμένει ασαφές τι ακριβώς θα σημαίνει στην πράξη η «ουσιαστική μείωσή» τους και ποια τμήματα της εκπαίδευσης ή της αμερικανικής συμμετοχής θα περιοριστούν.

Τι είναι η Ulchi Freedom Shield

Η Ulchi Freedom Shield 2026 είναι μία από τις σημαντικότερες ετήσιες κοινές στρατιωτικές ασκήσεις ΗΠΑ και Νότιας Κορέας και έχει προγραμματιστεί να διαρκέσει έως τις 27 Αυγούστου, με τη συμμετοχή περίπου 18.000 Νοτιοκορεατών στρατιωτικών. Αποτελεί, μαζί με τη Freedom Shield της άνοιξης, έναν από τους δύο βασικούς κύκλους κοινής εκπαίδευσης των δύο συμμάχων.

Σύμφωνα με τις αμερικανικές στρατιωτικές αρχές, το πρόγραμμα περιλαμβάνει ζωντανές, εικονικές, επιτελικές και ασκήσεις πεδίου, με σενάρια που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα σύγχρονων απειλών και αποσκοπούν στη βελτίωση του συντονισμού μεταξύ των αμερικανικών και νοτιοκορεατικών δυνάμεων.

Στην Ulchi Freedom Shield 2026 συμμετέχουν επίσης στελέχη χωρών του United Nations Command. Πριν από την έναρξη της άσκησης, η διοίκηση είχε ανακοινώσει ότι περίπου 70 επιπλέον στελέχη από 11 κράτη-μέλη του UNC θα λάμβαναν μέρος στις δραστηριότητες.

Μια συμμαχία με ιστορία άνω των 70 ετών

Η στρατιωτική συμμαχία Ουάσιγκτον-Σεούλ έχει τις ρίζες της στον Πόλεμο της Κορέας και θεσμοθετήθηκε με τη Συνθήκη Αμοιβαίας Άμυνας του 1953. Η αμερικανική στρατιωτική παρουσία εξακολουθεί να αποτελεί βασικό πυλώνα της αποτροπής στην Κορεατική Χερσόνησο, με περίπου 28.500 Αμερικανούς στρατιωτικούς να σταθμεύουν στη Νότια Κορέα.

Το στοιχείο αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς ο Πόλεμος της Κορέας του 1950–1953 ολοκληρώθηκε με ανακωχή και όχι με συνθήκη ειρήνης. Ως αποτέλεσμα, Βόρεια και Νότια Κορέα παραμένουν τυπικά σε εμπόλεμη κατάσταση.

Η Πιονγκγιάνγκ θεωρεί εδώ και δεκαετίες τις μεγάλες αμερικανονοτιοκορεατικές ασκήσεις πρόβα εισβολής. Αντίθετα, Ουάσιγκτον και Σεούλ υποστηρίζουν ότι πρόκειται για αμυντικές ασκήσεις που είναι αναγκαίες για τη διατήρηση της επιχειρησιακής ετοιμότητας απέναντι στις πυρηνικές και πυραυλικές δυνατότητες της Βόρειας Κορέας.

Ο Τραμπ επιχειρεί ξανά προσέγγιση με τον Κιμ;

Η απόφαση δεν αποτελεί πλήρη ανατροπή της προηγούμενης στάσης του Τραμπ. Κατά την πρώτη προεδρική θητεία του είχε επίσης αμφισβητήσει τη σκοπιμότητα των μεγάλων στρατιωτικών γυμνασίων στην Κορεατική Χερσόνησο. Μετά την ιστορική σύνοδο κορυφής με τον Κιμ Γιονγκ Ουν στη Σιγκαπούρη το 2018, η κυβέρνησή του είχε προχωρήσει ακόμη και στην αναστολή του σχεδιασμού μεγάλων κοινών ασκήσεων.

Οι δύο ηγέτες συναντήθηκαν συνολικά τρεις φορές κατά την πρώτη θητεία Τραμπ, όμως η διπλωματική αυτή διαδικασία δεν οδήγησε τελικά σε συμφωνία για την εγκατάλειψη του πυρηνικού και βαλλιστικού προγράμματος της Βόρειας Κορέας.

Η νέα κίνηση του Λευκού Οίκου επομένως μπορεί να ερμηνευθεί ως προσπάθεια δημιουργίας συνθηκών για επανέναρξη της προσωπικής διπλωματίας Τραμπ–Κιμ, χωρίς ωστόσο να υπάρχει μέχρι στιγμής σαφής ένδειξη ότι η Πιονγκγιάνγκ είναι έτοιμη να προχωρήσει σε ουσιαστικές παραχωρήσεις.

Οι πυραυλικές δοκιμές και ο παράγοντας Ρωσία

Η χρονική συγκυρία είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη. Η Βόρεια Κορέα πραγματοποίησε νέες δοκιμές βαλλιστικών πυραύλων τον Αύγουστο, λίγο πριν από την έναρξη της Ulchi Freedom Shield, ενώ οι ΗΠΑ, η Νότια Κορέα και η Ιαπωνία παρακολουθούν στενά την εξέλιξη του βορειοκορεατικού πυρηνικού και πυραυλικού οπλοστασίου.

Παράλληλα, η αυξανόμενη στρατιωτική συνεργασία μεταξύ Βόρειας Κορέας και Ρωσίας έχει προσθέσει μια νέα διάσταση στην εξίσωση ασφαλείας. Αμερικανοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι Βορειοκορεάτες στρατιώτες που έχουν συμμετάσχει στο πλευρό της Ρωσίας στον πόλεμο στην Ουκρανία αποκτούν πραγματική πολεμική εμπειρία, την οποία μπορούν στη συνέχεια να μεταφέρουν στις ένοπλες δυνάμεις της χώρας τους.

Για αυτόν τον λόγο, αναλυτές εξετάζουν και ένα δεύτερο ενδεχόμενο: ότι ο Τραμπ επιδιώκει να αποκαταστήσει απευθείας δίαυλο επικοινωνίας με τον Κιμ, όχι μόνο για το πυρηνικό ζήτημα, αλλά και για να περιορίσει τη διαρκώς στενότερη σχέση της Πιονγκγιάνγκ με τη Μόσχα.

Το Ιράν στην εξίσωση

Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι ο Τραμπ συνέδεσε δημοσίως τις ασκήσεις στην Κορεατική Χερσόνησο με τη στάση της Σεούλ απέναντι στο Ιράν. Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι είχε ζητήσει από τον πρόεδρο της Νότιας Κορέας να συμμετάσχει στις αμερικανικές προσπάθειες σχετικά με την «αποπυρηνικοποίηση» του Ιράν, αλλά η νοτιοκορεατική πλευρά αρνήθηκε. Η αναφορά δείχνει ότι ο Τραμπ αντιμετωπίζει σε σημαντικό βαθμό τις στρατιωτικές συμμαχίες των ΗΠΑ μέσα από ένα ευρύτερο πρίσμα αμοιβαιότητας και επιμερισμού των βαρών, συνδέοντας ακόμη και διαφορετικά γεωπολιτικά μέτωπα.

Οι διαφωνίες Ουάσιγκτον και Σεούλ δεν περιορίζονται στον στρατιωτικό τομέα. Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα πιέσει τη Νότια Κορέα να αναλάβει μεγαλύτερο μέρος του κόστους για την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη χώρα.

Την ίδια στιγμή έχουν εμφανιστεί και εμπορικές εντάσεις. Οι δύο χώρες είχαν καταλήξει σε συμφωνία που συνδέει τη μείωση αμερικανικών δασμών στα νοτιοκορεατικά αυτοκίνητα με δέσμευση της Σεούλ για επενδύσεις ύψους 350 δισ. δολαρίων στις ΗΠΑ, ενώ παραμένουν διαφωνίες και γύρω από ζητήματα που αφορούν αμερικανικές επιχειρήσεις στη νοτιοκορεατική αγορά.