TradeWinds Shipowners Forum (Posidonia): Η ναυτιλία στη δίνη μιας νέας παγκόσμιας τάξης

Σε ένα περιβάλλον όπου η γεωπολιτική ένταση επαναχαράσσει τους θαλάσσιους εμπορικούς δρόμους και η ενεργειακή μετάβαση δοκιμάζει τις αντοχές του κλάδου, η ναυτιλία καλείται να κινηθεί σε μια νέα, πιο σύνθετη παγκόσμια πραγματικότητα. Αυτό ήταν το κεντρικό μήνυμα του TradeWinds Shipowners Forum, που άνοιξε το κυρίως συνεδριακό πρόγραμμα των Ποσειδωνίων 2026.

Με φόντο τις αναταράξεις στη Μέση Ανατολή, τον πόλεμο στην Ουκρανία, την κρίση στην Ερυθρά Θάλασσα, τις κυρώσεις, την άνοδο του «σκοτεινού στόλου» και την αβεβαιότητα γύρω από τα καύσιμα του μέλλοντος, το Φόρουμ ανέδειξε το εύρος των προκλήσεων που αντιμετωπίζει σήμερα η διεθνής ναυτιλιακή βιομηχανία.

Τον τόνο έδωσε η κεντρική ομιλία του Steve Gordon, διευθύνοντος συμβούλου της Clarksons Research, ο οποίος παρουσίασε δέκα βασικά σημεία για την κατάσταση της παγκόσμιας ναυτιλίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, η συνολική αξία του παγκόσμιου στόλου και του βιβλίου παραγγελιών ανέρχεται πλέον στα 2,4 τρισ. δολάρια, επιβεβαιώνοντας το τεράστιο οικονομικό μέγεθος του κλάδου. Ωστόσο, αυτή η ισχύς εκτίθεται σε ένα περιβάλλον αυξανόμενου γεωπολιτικού κινδύνου.

Η εικόνα στα Στενά του Ορμούζ είναι ενδεικτική. Οι μεταφορές έχουν μειωθεί κατά 95%, με την απώλεια να εκτιμάται σε 1,5 δισεκατομμύριο βαρέλια πετρελαίου κατά τη διάρκεια της συνεχιζόμενης κρίσης. Περίπου 7 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως και το 2% του παγκόσμιου στόλου σε χωρητικότητα παραμένουν εγκλωβισμένα στον Κόλπο, μεταξύ αυτών το 8% του παγκόσμιου στόλου VLCC και το 3% του στόλου VLGC.

Την ίδια στιγμή, οι θαλάσσιες διαδρομές έχουν επιμηκυνθεί κατά 10% σε σχέση με το 2019, ως αποτέλεσμα των διαδοχικών γεωπολιτικών κρίσεων. Η εξέλιξη αυτή δεν αποτελεί απλώς επιχειρησιακή πρόκληση, αλλά διαρθρωτική αλλαγή που επηρεάζει τη διαθέσιμη χωρητικότητα, το κόστος μεταφοράς και τη γεωγραφία του διεθνούς εμπορίου.

Παρά τις πιέσεις, οι εμπορικοί δείκτες καταγράφουν αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα. Ο δείκτης ClarkSea σημείωσε το ισχυρότερο ξεκίνημα έτους που έχει καταγραφεί ποτέ, με τους ναύλους σε δεξαμενόπλοια VLGC και μεταφοράς αργού να αγγίζουν τα 40.000 δολάρια ημερησίως, ενώ και οι αγορές εμπορευματοκιβωτίων κινούνται σε ισχυρά επίπεδα.

Το παγκόσμιο βιβλίο παραγγελιών αντιστοιχεί πλέον στο 21% του υφιστάμενου στόλου, ενώ για το 2027 αναμένονται παραδόσεις-ρεκόρ ύψους 60 εκατ. CGT από τα ναυπηγεία. Παράλληλα, το ηλικιακό προφίλ του στόλου αναδεικνύεται σε κρίσιμο στρατηγικό ζήτημα, καθώς το 41% των πλοίων είναι σήμερα ηλικίας 15 ετών και άνω.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η συζήτηση και για την ελληνική ναυτιλία. Οι Έλληνες πλοιοκτήτες ελέγχουν το 21% του παγκόσμιου στόλου πλοίων μεταφοράς χύδην φορτίου, δεξαμενόπλοιων και πλοίων φυσικού αερίου, γεγονός που τους τοποθετεί στο επίκεντρο των αποφάσεων που θα καθορίσουν την επόμενη δεκαετία.

Ο Paul Pathy, πρόεδρος της BIMCO και διευθύνων σύμβουλος της Fednav, υπογράμμισε ότι η ναυτιλία έχει μάθει να προσαρμόζεται στις συνθήκες της αγοράς. «Οι πλοιοκτήτες είναι ευέλικτοι και προσαρμόζονται ανάλογα με τις συνθήκες και τις περιστάσεις της αγοράς. Στο τέλος, όλα κρίνονται από τους οικονομικούς όρους», ανέφερε.

Από την πλευρά της, η Χάρις Πλακαντωνάκη, Chief Strategy Officer της Star Bulk Carriers, σημείωσε ότι η γεωπολιτική έχει αναδιαμορφώσει την αγορά ξηρού χύδην φορτίου. Όπως ανέφερε, οι σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας μετατόπισαν το ενδιαφέρον της Κίνας από τις Ηνωμένες Πολιτείες προς τη Βραζιλία, ενώ η κρίση στον Περσικό Κόλπο έχει επηρεάσει άμεσα τις επιχειρήσεις, με εκατοντάδες πλοία εγκλωβισμένα εκατέρωθεν των Στενών του Ορμούζ.

Ο Κώστας Δελαπόρτας, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της DryDel Shipping, προειδοποίησε ότι μια παρατεταμένη κρίση θα μπορούσε να πλήξει την αγορά, περιορίζοντας τις ροές φορτίων λόγω μειωμένης ζήτησης. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην πρόκληση της διαθεσιμότητας καυσίμων, με χρόνους αναμονής που φθάνουν σήμερα τις 10-12 ημέρες.

Ο James Lewis, Vice President Global Operations της Cargill Ocean Transportation, στάθηκε στην ταχύτητα των αλλαγών, τονίζοντας ότι ο κλάδος δεν έχει αντιμετωπίσει αντίστοιχη κλίμακα ανατροπών τα τελευταία 20 χρόνια. Όπως σημείωσε, η αποτελεσματική διαχείριση κινδύνου αποτελεί πλέον βασική προϋπόθεση για την επιχειρησιακή ευελιξία.

Στο ζήτημα του «σκοτεινού στόλου» επικεντρώθηκε ο Rolf Westfal-Larsen Jr, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Westfal-Larsen Management και πρόεδρος της INTERTANKO. Όπως τόνισε, η ναυτιλία χρειάζεται αυστηρότερους κανόνες και οργανωμένη κρατική παρέμβαση, καθώς τα σημερινά μέτρα παραμένουν αποσπασματικά και δεν αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά το πρόβλημα.

Η δεύτερη συνεδρία του Φόρουμ ήταν αφιερωμένη στην απανθρακοποίηση, μία από τις πιο κρίσιμες και αμφιλεγόμενες συζητήσεις για το μέλλον της ναυτιλίας. Στο επίκεντρο βρέθηκαν η καθυστέρηση του Πλαισίου Μηδενικών Εκπομπών του ΙΜΟ, η διαθεσιμότητα εναλλακτικών καυσίμων, το κόστος της μετάβασης και ο ρόλος των επενδυτών και των χρηματοδοτών.

Η Βαρώνη Charlotte Vere, Group Head Market Development της CORE POWER, ανέφερε ότι οι πλοιοκτήτες έχουν πλέον αποδεχθεί πως η απανθρακοποίηση έρχεται. Η Claire Wright, διευθύνουσα σύμβουλος της Hanwha Ocean Europe, συμφώνησε ότι η συζήτηση δεν αφορά πλέον το αν θα γίνει η μετάβαση, αλλά το πώς θα προσαρμοστεί ο κλάδος στα νέα δεδομένα.

Ο Bo Cerup-Simonsen, διευθύνων σύμβουλος του Κέντρου Μηδενικών Εκπομπών Ναυτιλίας της Maersk Mc-Kinney Møller, σημείωσε ότι οι πλοιοκτήτες είναι πρόθυμοι να δοκιμάσουν νέα καύσιμα και τεχνολογίες, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει δίκαιη και σαφής ρύθμιση. Από την πλευρά της, η Dr Alexandra Ebbinghaus, General Manager, Decarbonisation, Marine Sector της Shell, υποστήριξε ότι το LNG αποτελεί την καλύτερη διαθέσιμη λύση.

Ο Σωτήρης Ράπτης, γενικός γραμματέας της ECSA, έθεσε το ζήτημα της ευρωπαϊκής ρυθμιστικής συνέπειας, ζητώντας σαφή δέσμευση από την Ε.Ε. ότι, εφόσον υπάρξει συμφωνία σε επίπεδο ΙΜΟ, θα υπάρξει αντίστοιχη προσαρμογή του ευρωπαϊκού πλαισίου, συμπεριλαμβανομένου του ETS.

Προς το τέλος του συνεδρίου, ο Ευάγγελος Μαρινάκης, ιδρυτής και πρόεδρος της Capital Maritime & Trading Corp., παρενέβη στη συζήτηση για τη γεωπολιτική αστάθεια, δηλώνοντας ότι κανένα από τα πλοία του δεν θα επιχειρούσε να διασχίσει τα Στενά του Ορμούζ, με βασική προτεραιότητα την ασφάλεια των πληρωμάτων. Παράλληλα, αναφερόμενος στις κυρώσεις κατά του ρωσικού πετρελαίου, υποστήριξε ότι οι μερικές κυρώσεις είναι αντιπαραγωγικές και ότι, για να είναι αποτελεσματικές, θα πρέπει να εφαρμόζονται συνολικά.

Τα Ποσειδώνια 2026 συνεχίζονται έως την ερχόμενη Παρασκευή 5 Ιουνίου, με σειρά συνεδρίων, σεμιναρίων, επιχειρηματικών συναντήσεων και εκδηλώσεων δικτύωσης. Στο πρόγραμμα περιλαμβάνεται η παρουσίαση της νέας Συμβουλευτικής Υπηρεσίας ESG και του Δείκτη ESG της Lloyd’s Register, καθώς και η ανακοίνωση νέου προγράμματος του Maritime Emissions Reduction Centre, που έχει ιδρυθεί από τη LR σε συνεργασία με πέντε κορυφαίους Έλληνες εφοπλιστές.

Τα Ποσειδώνια 2026 διοργανώνονται υπό την αιγίδα του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, του Ναυτικού Επιμελητηρίου Ελλάδος και της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών, με την υποστήριξη του Δήμου Πειραιά και της Επιτροπής Ελληνικής Ναυτιλιακής Συνεργασίας