Τριμερής συμφωνία για την Αρκτική στη σκιά των δηλώσεων Τραμπ περί μόνιμου ελέγχου

Στην υπογραφή τριμερούς συμφωνίας για την ασφάλεια της Γροιλανδίας προχωρούν στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, η Δανία, το ημιαυτόνομο έδαφος της Γροιλανδίας και οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Σύμφωνα με την Κοπεγχάγη, το νέο πλαίσιο μεταφέρει την ευθύνη για την ασφάλεια της Αρκτικής υπό τη συνολική ομπρέλα του ΝΑΤΟ, αποφεύγοντας την ανάθεση της επιτήρησης αποκλειστικά στις ΗΠΑ και τη Δανία.

Παρά το γεγονός ότι το ακριβές περιεχόμενο του κειμένου παραμένει απόρρητο, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ισχυρίστηκε μέσω ανάρτησής του στο Truth Social ότι η συμφωνία εξασφαλίζει στις Ηνωμένες Πολιτείες «μόνιμο έλεγχο» και δικαίωμα βέτο σε ενδεχόμενη στρατιωτική παρουσία τρίτων δυνάμεων στην περιοχή.

Από την πλευρά τους, Κοπεγχάγη και Νούουκ δεν σχολίασαν ευθέως τους ισχυρισμούς Τραμπ, διαβεβαιώνοντας ωστόσο ότι η εξέλιξη αυτή προστατεύει την εθνική κυριαρχία της Γροιλανδίας και αποβαίνει προς όφελος της τοπικής κοινωνίας.

Η διπλωματική αυτή εξέλιξη ακολουθεί μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας, κατά την οποία η Ουάσινγκτον άσκησε συστηματικές πιέσεις για την υπαγωγή του νησιού под αμερικανικό έλεγχο, χωρίς να αποκλείσει ακόμη και τη χρήση οικονομικών ή στρατιωτικών μέσων. Οι εντάσεις αυτές, οι οποίες κορυφώθηκαν τον περασμένο Ιανουάριο προκαλώντας τριγμούς στις σχέσεις των συμμάχων του ΝΑΤΟ, οδήγησαν στην έναρξη των διαπραγματεύσεων για την εκτόνωση της κρίσης.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας, Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, τόνισε σε δηλώσεις του ότι η ευθύνη για την αρκτική αμυντική αρχιτεκτονική διευρύνεται, με τη Βορειοατλαντική Συμμαχία να αναλαμβάνει κομβικό ρόλο. Ο Δανός αξιωματούχος υπογράμμισε την ετοιμότητα της χώρας του να ικανοποιήσει τα θεμιτά συμφέροντα ασφαλείας των ΗΠΑ, ενώ η ηγεσία της Συμμαχίας χαιρέτισε τη συμφωνία, σημειώνοντας ότι θα ενισχύσει τη σταθερότητα και τη συνεργασία σε μια περιοχή ζωτικής σημασίας.

Παράλληλα, η Δανία έχει ήδη αναγνωρίσει τις διαχρονικές ελλείψεις στις αμυντικές επενδύσεις στη Γροιλανδία, δεσμευόμενη για την ενίσχυση της στρατιωτικής παρουσίας και την ανάπτυξη πρόσθετων δυνάμεων του ΝΑΤΟ στο νησί.

Αν και παραμένει ασαφές εάν η νέα συμφωνία τροποποιεί το νομικό καθεστώς του 1951 που διέπει την αμερικανική στρατιωτική παρουσία, το κλίμα στο εσωτερικό της Γροιλανδίας εμφανίζεται καθησυχαστικό. Εκπρόσωποι της αντιπολίτευσης που έλαβαν γνώση του σχεδίου εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για τους χειρισμούς της τοπικής κυβέρνησης, σημειώνοντας ότι δεν συντρέχει λόγος ανησυχίας για τα κυριαρχικά δικαιώματα της περιοχής.