WSJ: Τα ΗΑΕ είναι έτοιμα να εμπλακούν στον πόλεμο για να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ – Τι έδωσε ο Δένδιας

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ετοιμάζονται να βοηθήσουν τις ΗΠΑ και άλλους συμμάχους να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ με την εμπλοκή τους στον πόλεμο του Ιράν, σύμφωνα με όσα μεταδίδει η Wall Street Journal, επικαλούμενη Άραβες αξιωματούχους – μία κίνηση που θα τα καθιστούσε την πρώτη χώρα του Περσικού Κόλπου που θα εμπλεκόταν στον πόλεμο, μετά τις ιρανικές επιθέσεις.

Εδώ να υπενθυμίσουμε ότι επίσκεψη στο Κατάρ πραγματοποιεί σήμερα ο Έλληνας υπ. Άμυνας, Νίκος Δένδιας, μετά τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, όπου βρισκόταν εχθές, με τις πληροφορίες να αναφέρονται σε παροχή βοήθειας από την πλευρά της Ελλάδας στις δύο χώρες σε πυρομαχικά.

Το δημοσίευμα της Wall Street Journal καταγράφει μια καμπή με περιφερειακές και παγκόσμιες συνέπειες. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εμφανίζονται έτοιμα να στηρίξουν ακόμη και στρατιωτικά την επαναλειτουργία της κρισιμότερης θαλάσσιας αρτηρίας ενέργειας στον κόσμο, τα Στενά του Ορμούζ, σε μια στιγμή που η Ουάσιγκτον δείχνει απρόθυμη να σηκώσει μόνη της το βάρος της σύγκρουσης.

Η αποκάλυψη της Wall Street Journal ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα είναι διατεθειμένα να συμβάλουν ακόμη και σε πολεμική επιχείρηση για να ανοίξουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ δεν είναι απλώς άλλη μία ένδειξη της κλιμάκωσης στον πόλεμο με το Ιράν. Είναι, κυρίως, ένδειξη μιας βαθύτερης γεωπολιτικής μετατόπισης: ενός κράτους που έως πρόσφατα επένδυε στην ταυτότητα του διαμεσολαβητή και του εμπορικού κόμβου, τώρα εμφανίζεται έτοιμο να αναλάβει ανοιχτό στρατιωτικό ρόλο απέναντι στην Τεχεράνη. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το Άμπου Ντάμπι στηρίζει την ιδέα διεθνούς δράσης για την αποκατάσταση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και θεωρεί ότι η ιρανική πίεση στα Στενά αγγίζει πλέον τον πυρήνα της δικής του ασφάλειας και οικονομικής επιβίωσης.

Η σημασία των Στενών του Ορμούζ εξηγεί γιατί η υπόθεση ξεπερνά τα όρια μιας ακόμη περιφερειακής κρίσης. Πρόκειται για το πιο ευαίσθητο ενεργειακό πέρασμα του πλανήτη, από το οποίο διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου, ενώ η λειτουργία του επηρεάζει ευθέως τις τιμές ενέργειας, τα ασφάλιστρα κινδύνου, τη ναυτιλία και τελικά το κόστος για βιομηχανίες και νοικοκυριά διεθνώς. Η συζήτηση, επομένως, δεν αφορά μόνο μια στρατιωτική αντιπαράθεση στον Κόλπο, αλλά το αν το Ιράν θα μπορέσει να μετατρέψει έναν γεωγραφικό διάδρομο σε μοχλό στρατηγικού εκβιασμού.

Εκεί ακριβώς εντοπίζεται και η ουσία της εμιρατινής στροφής. Τα Εμιράτα είχαν επί χρόνια ακολουθήσει μια πιο σύνθετη γραμμή απέναντι στο Ιράν: ανταγωνισμός στην ασφάλεια, αλλά και ανοιχτοί οικονομικοί δίαυλοι, προσεκτική διπλωματία και αποφυγή μετωπικής σύγκρουσης. Η Wall Street Journal περιγράφει πλέον ένα διαφορετικό τοπίο, στο οποίο οι ιρανικές επιθέσεις με πυραύλους και drones και η παράλυση της θαλάσσιας διόδου οδηγούν την ηγεσία των Εμιράτων στο συμπέρασμα ότι η ουδετερότητα ή η ισορροπία δεν επαρκούν. Το μήνυμα είναι σαφές: όταν απειλείται ο ίδιος ο ρόλος του Ντουμπάι και του Άμπου Ντάμπι ως κόμβων εμπορίου, χρηματοοικονομικών υπηρεσιών και επενδύσεων, η ασφάλεια παύει να είναι αφηρημένη έννοια και μετατρέπεται σε υπαρξιακό ζήτημα.

Το δεύτερο, εξίσου κρίσιμο, στοιχείο είναι ότι η εμιρατινή κινητικότητα συμπίπτει με μια πιο περιορισμένη αμερικανική στάση. Η WSJ και το Reuters αναφέρουν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται πρόθυμος να τερματίσει τις αμερικανικές επιχειρήσεις ακόμη και χωρίς να έχει ανοίξει πλήρως το Ορμούζ, μεταφέροντας ουσιαστικά το βάρος της συνέχειας στους συμμάχους. Η Ουάσιγκτον δηλώνει ότι βασικοί στόχοι της είναι η αποδυνάμωση των ιρανικών πυραύλων, drones και ναυτικών δυνατοτήτων, όχι κατ’ ανάγκην η μακρά στρατιωτική επιτήρηση του περάσματος.

Αυτό δημιουργεί ένα νέο μοντέλο ασφάλειας στον Κόλπο που εστιάζεται σε λιγότερη άμεση αμερικανική κάλυψη και περισσότερη πίεση προς τις αραβικές μοναρχίες να αναλάβουν δικό τους επιχειρησιακό κόστος.

Υπό αυτό το πρίσμα, η πιθανή συμμετοχή των Εμιράτων σε επιχείρηση για το Ορμούζ δεν είναι μόνο αντίδραση στην ιρανική απειλή, αλλά είναι και προσαρμογή σε μια νέα αμερικανική απαίτηση. Τα Εμιράτα διαθέτουν στρατιωτικές υποδομές, αεροπορικές δυνατότητες, drones και πληροφοριακές ικανότητες που τα καθιστούν τον πιο πιθανό αραβικό εταίρο σε μια τέτοια αποστολή.

Αν επιβεβαιωθεί στην πράξη αυτή η ετοιμότητα, θα πρόκειται για μια ιστορική εξέλιξη, καθώς για πρώτη φορά ένα κράτος του Κόλπου δεν θα περιορίζεται σε διπλωματική ή υλικοτεχνική υποστήριξη, αλλά θα εμφανίζεται πρόθυμο να συμμετάσχει ενεργά στην επιβολή νέων όρων ασφάλειας στην περιοχή.

Ωστόσο, το στοίχημα για το Άμπου Ντάμπι είναι εξαιρετικά επικίνδυνο. Η άμεση εμπλοκή θα μπορούσε να μετατρέψει τα Εμιράτα από στόχο περιορισμένων αντιποίνων σε κεντρικό αντίπαλο της Τεχεράνης, με συνέπειες για τις πόλεις, τις υποδομές, τα λιμάνια, τις αερομεταφορές και κυρίως για την εικόνα σταθερότητας που αποτελεί το βασικό τους κεφάλαιο. Ήδη, σύμφωνα με διεθνείς αναφορές, ο πόλεμος έχει χτυπήσει όχι μόνο την πετρελαϊκή αλυσίδα αλλά και τις νέες μετα-πετρελαϊκές οικονομίες του Κόλπου — τη βιομηχανία, τις τράπεζες, τις μεταφορές, την εκπαίδευση, την τεχνολογία. Για ένα κράτος που έχει επενδύσει στην προβολή του ως ασφαλούς πλατφόρμας για κεφάλαια και επιχειρήσεις, αυτή είναι ίσως η πιο σοβαρή απειλή.

Σε αυτό το σημείο, η εμιρατινή στάση αποκτά και μια ευρύτερη πολιτική διάσταση. Δεν αφορά μόνο το αν θα περάσουν ξανά δεξαμενόπλοια από το Ορμούζ, αλλά το ποιος θα ορίζει τους κανόνες στη μεταπολεμική ισορροπία του Κόλπου. Αν το Ιράν κατορθώσει να επιβάλει «όρους πρόσβασης» ή να εμφανιστεί ως de facto ρυθμιστής του περάσματος, θα έχει αποσπάσει μια στρατηγική νίκη δυσανάλογη ακόμη και με τις στρατιωτικές του απώλειες. Αντίθετα, αν συγκροτηθεί ένα αραβοδυτικό μέτωπο με αιχμή τα Εμιράτα που θα αποκαταστήσει διά της ισχύος την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, τότε το μήνυμα θα είναι ότι οι μοναρχίες του Κόλπου δεν αποδέχονται πλέον έναν ρόλο παθητικού αποδέκτη της αμερικανικής προστασίας, αλλά διεκδικούν συνδιαμόρφωση της περιφερειακής τάξης.

Το δημοσίευμα της Wall Street Journal φωτίζει, τελικά, κάτι μεγαλύτερο από ένα επεισόδιο πολέμου: τη μετάβαση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων από τη λογική της ευέλικτης εξισορρόπησης στη λογική της στρατηγικής ανάσχεσης. Και αν αυτή η μετάβαση παγιωθεί, τότε ο πόλεμος με το Ιράν δεν θα αλλάξει μόνο τον χάρτη της ασφάλειας στον Κόλπο. Θα αλλάξει και το ποιοι είναι διατεθειμένοι να πολεμήσουν για να κρατήσουν ανοιχτές τις αρτηρίες της παγκόσμιας οικονομίας.