Αδιέξοδο στις συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν και άλμα στις τιμές πετρελαίου μετά το «όχι» Τραμπ

Η απόρριψη από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ της απάντησης του Ιράν σε αμερικανική ειρηνευτική πρόταση προκάλεσε νέα άνοδο στις τιμές του πετρελαίου τη Δευτέρα, καθώς ενισχύθηκαν οι φόβοι ότι η σύγκρουση, που διαρκεί περίπου δέκα εβδομάδες, θα συνεχιστεί και θα κρατήσει παραλυμένη τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
Λίγες ημέρες αφότου η Ουάσινγκτον κατέθεσε πρόταση με στόχο την επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων, η Τεχεράνη απάντησε ζητώντας τον τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, με ιδιαίτερη έμφαση στο Λίβανο, όπου το Ισραήλ συγκρούεται με τη Χεζμπολάχ. Σύμφωνα με ιρανικά κρατικά και ημιεπίσημα μέσα, η πρόταση περιλάμβανε επίσης απαιτήσεις για αποζημίωση λόγω πολεμικών ζημιών, άρση των αμερικανικών κυρώσεων, τερματισμό του ναυτικού αποκλεισμού, εγγυήσεις για μη επανάληψη επιθέσεων και αναγνώριση της ιρανικής κυριαρχίας στα Στενά του Ορμούζ.
Η απάντηση του Τραμπ ήταν άμεση. Με ανάρτησή του στο Truth Social χαρακτήρισε την ιρανική πρόταση «εντελώς απαράδεκτη», χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες. Η αρχική αμερικανική πρόταση προέβλεπε πρώτα παύση των εχθροπραξιών και στη συνέχεια συνομιλίες για πιο δύσκολα ζητήματα, όπως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Η αγορά ενέργειας αντέδρασε έντονα. Οι τιμές του πετρελαίου κινήθηκαν ανοδικά, με το Brent να ξεπερνά τα 105 δολάρια το βαρέλι και το αμερικανικό WTI να πλησιάζει τα 100 δολάρια, καθώς οι επενδυτές φοβούνται παρατεταμένη διακοπή στις ροές πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο.
Η κρίση προκαλεί πολιτική πίεση και στο εσωτερικό των ΗΠΑ, καθώς οι αυξημένες τιμές καυσίμων πλήττουν τους καταναλωτές λίγους μήνες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές για τον έλεγχο του Κογκρέσου. Παράλληλα, η Ουάσινγκτον δεν έχει εξασφαλίσει ευρεία διεθνή στήριξη για στρατιωτική αποστολή που θα άνοιγε τα Στενά του Ορμούζ χωρίς συνολική ειρηνευτική συμφωνία.
Το Ιράν αναμένεται να βρεθεί και στην ατζέντα της συνάντησης του Τραμπ με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ στο Πεκίνο, καθώς η Ουάσινγκτον πιέζει το Πεκίνο να αξιοποιήσει την επιρροή του στην Τεχεράνη. Η Κίνα, ως μεγάλος εισαγωγέας ενέργειας από την περιοχή, έχει άμεσο συμφέρον να περιοριστεί η κρίση που πλήττει τη ναυσιπλοΐα και τις τιμές πετρελαίου.
Την ίδια ώρα, οι εντάσεις στον Κόλπο και στον Λίβανο παραμένουν υψηλές. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν ότι αναχαίτισαν drones που προέρχονταν από το Ιράν, το Κατάρ καταδίκασε επίθεση σε φορτηγό πλοίο στα ύδατά του, ενώ το Κουβέιτ ανέφερε ότι η αντιαεροπορική του άμυνα αντιμετώπισε εχθρικά drones. Στον νότιο Λίβανο, οι συγκρούσεις ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χεζμπολάχ συνεχίζονται παρά την εκεχειρία που είχε ανακοινωθεί τον Απρίλιο.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι ο πόλεμος δεν έχει τελειώσει, υποστηρίζοντας πως απομένει «περισσότερη δουλειά» για την απομάκρυνση εμπλουτισμένου ουρανίου, τη διάλυση εγκαταστάσεων εμπλουτισμού και την αντιμετώπιση των ιρανικών συμμάχων και πυραυλικών δυνατοτήτων. Από την πλευρά του, ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε ότι η χώρα του «δεν θα υποκύψει στον εχθρό» και θα υπερασπιστεί τα εθνικά της συμφέροντα.
Προς το παρόν, δεν είναι σαφές ποια θα είναι τα επόμενα βήματα της Ουάσινγκτον, είτε στο διπλωματικό είτε στο στρατιωτικό πεδίο. Το μόνο βέβαιο είναι ότι όσο τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν σε καθεστώς αστάθειας, η σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν θα συνεχίσει να επηρεάζει όχι μόνο τη Μέση Ανατολή, αλλά και την παγκόσμια οικονομία.