Ανάπτυξη δύο ταχυτήτων στην Ευρώπη: Η Ελλάδα στις τελευταίες θέσεις ευημερίας (Eurostat)

Σε μια Ευρώπη που αναπτύσσεται με άνισους ρυθμούς, τα τελευταία στοιχεία της Eurostat για το 2025 που δημοσιοποιήθηκαν την Τετάρτη 25 Μαρτίου 2026, αναδεικνύουν μια επίμονη πραγματικότητα, ότι το χάσμα ευημερίας μεταξύ των κρατών-μελών όχι μόνο παραμένει, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις φαίνεται να παγιώνεται. Στο επίκεντρο αυτής της εικόνας βρίσκεται και η χώρας μας, η οποία εξακολουθεί να καταγράφει από τα χαμηλότερα επίπεδα κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η σύγκριση των οικονομιών γίνεται με βάση το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε μονάδες αγοραστικής δύναμης (PPS), έναν δείκτη που αποτυπώνει πιο ρεαλιστικά το βιοτικό επίπεδο, καθώς εξαλείφει τις διαφορές τιμών μεταξύ των χωρών.

Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία για το 2025, μόλις 10 από τα 27 κράτη-μέλη βρίσκονται πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ, μεταξύ αυτών το Λουξεμβούργο, η Ιρλανδία, η Γερμανία και οι σκανδιναβικές χώρες.

Αντίθετα, η πλειονότητα των χωρών συγκεντρώνεται κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με τις οικονομικές αποστάσεις να παραμένουν σημαντικές, ιδίως μεταξύ Βορρά και Νότου.

Η Ελλάδα στον πάτο της κατάταξης

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η θέση της Ελλάδας, η οποία καταγράφει το χαμηλότερο επίπεδο κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην ΕΕ, μαζί με τη Βουλγαρία. Συγκεκριμένα, το ελληνικό ΑΕΠ ανά κάτοικο βρίσκεται περίπου 32% κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει ότι, παρά τη βελτίωση βασικών μακροοικονομικών δεικτών τα τελευταία χρόνια και την επιστροφή της οικονομίας σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης, η σύγκλιση με την υπόλοιπη Ευρώπη παραμένει αργή και εύθραυστη.

Σταθεροποίηση χωρίς πραγματική σύγκλιση

Η ελληνική οικονομία δείχνει σημάδια σταθερότητας, με αύξηση του ΑΕΠ και ενίσχυση της απασχόλησης σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ωστόσο, η συνολική εικόνα της ΕΕ το 2025 χαρακτηρίζεται από «μέτρια ανάπτυξη» και επιβράδυνση σε σχέση με τα προηγούμενα έτη.

Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και σε περιβάλλον ανάπτυξης, οι πιο αδύναμες οικονομίες –όπως η ελληνική– δυσκολεύονται να καλύψουν το χαμένο έδαφος της προηγούμενης δεκαετίας.

Οι δομικές προκλήσεις

Η παραμονή της Ελλάδας στις τελευταίες θέσεις δεν αποτελεί μόνο στατιστική καταγραφή, αλλά αντανακλά βαθύτερα διαρθρωτικά προβλήματα:

• χαμηλότερη παραγωγικότητα
• περιορισμένη επενδυτική βάση
• δημογραφικές πιέσεις
• εξάρτηση από συγκεκριμένους κλάδους, όπως ο τουρισμός

Την ίδια στιγμή, άλλες χώρες της ΕΕ ακόμη και από την περιφέρεια φαίνεται να πλησιάζουν περισσότερο τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενισχύοντας τον ανταγωνισμό και την πίεση για μεταρρυθμίσεις.

Το στοίχημα της επόμενης ημέρας

Τα στοιχεία της Eurostat λειτουργούν ως υπενθύμιση ότι η έξοδος από την κρίση δεν ταυτίζεται απαραίτητα με πραγματική σύγκλιση. Για την Ελλάδα, η πρόκληση της επόμενης δεκαετίας δεν είναι μόνο η ανάπτυξη, αλλά η ποιοτική αναβάθμιση της οικονομίας και η αύξηση του πραγματικού εισοδήματος των πολιτών.