Από την Αθήνα μέσω ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή: Η ελληνική SpearMind και τα μοντέλα ασφάλειας στην περιοχή

Η δημιουργία ενός κοινού συστήματος ασφάλειας στη Μέση Ανατολή αποτελεί εδώ και δεκαετίες δύσκολο στόχο. Νέα ανάλυση Αμερικανού ειδικού σε θέματα εθνικής ασφάλειας James Jay Carafano, που δημοσιεύθηκε στο The National Interest, επιχειρεί να απαντήσει στο εάν μπορεί η κυβέρνηση του Donald Trump να συμβάλει στη δημιουργία μιας περιφερειακής «ασπίδας» ασφάλειας που να έχει διάρκεια;

Για την ανάλυση, ο Carafano συνεργάστηκε με τη SpearMind.AI, η οποία πραγματοποίησε 20.000 προσομοιώσεις διαφορετικών σεναρίων για τη Μέση Ανατολή, χρησιμοποιώντας στοιχεία από επίσημες και δημοσιευμένες πηγές. Το άρθρο συνδυάζει ιστορικά δεδομένα με μαθηματική μοντελοποίηση, ώστε να εξετάσει όχι μόνο τι είναι πιθανό να συμβεί, αλλά και ποιες πολιτικές κινήσεις θα μπορούσαν να αλλάξουν τις πιθανότητες.

Η SuperMind.AI είναι ελληνική εταιρεία με επικεφαλής την πιο γνωστή για τις πολιτικές αναλύσεις Μαρία Καρακλιούμη, που φαίνεται να έχει ανοίξει δίαυλο με τις ΗΠΑ, συστήνοντας γραφείο στην Ουάσιγκτον από εφέτος τον Αύγουστο.  Σύμφωνα με τη σχετική ανασκόπηση της SpearMind, από 43 περιφερειακές πρωτοβουλίες ασφάλειας που ανακοινώθηκαν από το 1945, μόλις το 9% εξελίχθηκε μέσα σε πέντε χρόνια σε σταθερή δομή. Για τη Μέση Ανατολή ειδικότερα, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν μόλις 4%.

Η μοντελοποίηση εκτιμά ότι μόνο οι ανάγκες αεράμυνας και αντιπυραυλικής άμυνας θα μπορούσαν να απαιτήσουν 75 έως 250 δισ. δολάρια μέσα στην επόμενη πενταετία, με κεντρική εκτίμηση περίπου τα 130 δισ. δολάρια. Ένα τέτοιο ποσό θα αντιστοιχούσε περίπου στο 40% των συνολικών δαπανών για μεγάλες αμυντικές προμήθειες στην περιοχή για πέντε χρόνια.

Ακόμη μεγαλύτερη πρόκληση είναι η δυνατότητα των χωρών της περιοχής να υποστηρίξουν ένα τέτοιο σύστημα σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης. Σύμφωνα με την ανάλυση, η εγχώρια παραγωγή καλύπτει σήμερα περίπου 0,3% της κατανάλωσης, ενώ το 95% των αναγκών υποστήριξης εξακολουθεί να εξαρτάται από δυνατότητες εκτός της περιοχής. Σε μια παρατεταμένη ανταλλαγή πυρών, το κόστος της αεράμυνας εκτιμάται ότι θα μπορούσε να φθάσει τα 8,7 έως 11,7 δισ. δολάρια τον μήνα.

Για το λόγο αυτό, το άρθρο υποστηρίζει ότι μια περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφάλειας θα χρειαζόταν όχι μόνο περισσότερα χρήματα, αλλά και μεγαλύτερη τοπική παραγωγή αμυντικού υλικού, κοινές υποδομές και φθηνότερα συστήματα αναχαίτισης.

Η μοντελοποίηση αποδίδει μεγαλύτερη πιθανότητα επιτυχίας σε ένα σύστημα που θα εξακολουθεί να έχει ισχυρή αμερικανική υποστήριξη. Αντίθετα, αξιολογεί ως πολύ δυσκολότερο, στο σημερινό στάδιο, ένα πλήρως αυτόνομο περιφερειακό σύστημα που οι χώρες της Μέσης Ανατολής θα μπορούσαν να χρηματοδοτούν και να συντηρούν χωρίς εξωτερική στήριξη.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται επίσης στις πολιτικές σχέσεις μεταξύ των χωρών. Το άρθρο αναφέρει ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τη σχέση Ισραήλ-Ιορδανίας, καθώς η Ιορδανία θεωρείται κρίσιμος κόμβος για μελλοντικές αλυσίδες μεταφορών, εφοδιασμού και βιομηχανικής παραγωγής.