Από το e-katanalotis στο posokanei.gr ή από τον Άδωνι σε Θεοδωρικάκο: Επτά χρόνια «μπλα μπλα»

Όταν ο σημερινός υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, βρισκόταν στο υπουργείο Ανάπτυξης, παρουσίαζε επανειλημμένα την εφαρμογή e-katanalotis ως ένα ισχυρό εργαλείο διαφάνειας που θα έδινε στους καταναλωτές τη δυνατότητα να συγκρίνουν τιμές και να ενισχύσουν τον ανταγωνισμό στην αγορά. Το βασικό επιχείρημα ήταν πως όσο ευκολότερα ο πολίτης εντοπίζει το φθηνότερο προϊόν ή κατάστημα, τόσο μεγαλύτερη πίεση ασκείται στις επιχειρήσεις να μειώσουν τις τιμές τους. Το 2020, κατά την επίσημη παρουσίαση της πλατφόρμας, το υπουργείο Ανάπτυξης υποστήριζε ότι οι πολίτες θα μπορούν να ενημερώνονται καθημερινά για τις τιμές προϊόντων και καυσίμων, ακόμη και μέσω γεωεντοπισμού, ώστε να βρίσκουν τις καλύτερες διαθέσιμες προσφορές στην περιοχή τους.

Δύο χρόνια αργότερα, εν μέσω της έκρηξης του πληθωρισμού και των ανατιμήσεων στα τρόφιμα, ο Άδωνις Γεωργιάδης επανήλθε προβάλλοντας τον e-Καταναλωτή ως βασικό όπλο κατά της ακρίβειας. Χαρακτηριστικά δήλωνε ότι οι καταναλωτές θα μπορούν να βλέπουν «ποια είναι η αλυσίδα με τις χαμηλότερες τιμές», υποστηρίζοντας ότι ο ανταγωνισμός θα λειτουργήσει προς όφελος των νοικοκυριών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Eurostat: Στον πάτο παραμένει η Ελλάδα σε κατά κεφαλήν ΑΕΠ, αλλά η ευημερία των νοικοκυριών εμφανίζεται λίγο καλύτερη

Τα νέα στοιχεία της Eurostat που δημοσιεύτηκαν την Τετάρτη αποκαλύπτουν το χάσμα μεταξύ οικονομικής παραγωγής και πραγματικής κατανάλωσης

Η φιλοσοφία αυτή παρέμεινε σταθερή τα επόμενα χρόνια. Η πλατφόρμα επεκτάθηκε σε νέες κατηγορίες προϊόντων και υπηρεσιών, ακόμη και στην ενέργεια, με την κυβέρνηση να υποστηρίζει ότι η μεγαλύτερη διαφάνεια στις τιμές προστατεύει τους καταναλωτές.

Ωστόσο, το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο αυτό το εργαλείο σύγκρισης τιμών πέτυχε το στόχο, που πιπιλούσαν οι υπουργοί, δηλαδή συγκράτηση της ακρίβειας.

Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι η απάντηση είναι αρνητική. Από το 2021 και μετά η Ελλάδα βρέθηκε αντιμέτωπη με το ισχυρότερο πληθωριστικό κύμα των τελευταίων δεκαετιών. Παρότι οι ετήσιοι ρυθμοί αύξησης των τιμών αποκλιμακώθηκαν μετά το σοκ του 2022, ο πληθωρισμός δεν εξαφανίστηκε. Το 2025 ο ετήσιος πληθωρισμός κινήθηκε κοντά στο 2,5%-2,8%, ενώ τον Μάιο του 2026 η ΕΛΣΤΑΤ κατέγραψε ετήσιο ρυθμό 5,2%, επιβεβαιώνοντας ότι οι ανοδικές πιέσεις στις τιμές παραμένουν ισχυρές.

Ο καταναλωτής στην Ελλάδα βιώνει ένας από τους υψηλότερους δείκτες τιμών καταναλωτή στην ευρωζώνη. Ακόμη κι όταν ο πληθωρισμός υποχωρεί, οι τιμές δεν επιστρέφουν στα προ κρίσης επίπεδα ενώ απλώς αυξάνονται με πιο αργό ρυθμό. Έτσι, τα τρόφιμα, τα ενοίκια, η ενέργεια και μια σειρά βασικών αγαθών παραμένουν ακριβότερα σε σχέση με την περίοδο πριν από το 2021.

Τις τελευταίες ημέρες το υπουργείο Ανάπτυξης και ένας άλλος υπουργός ο Τάκης Θεοδωρικάκος επανήλθαν στην ίδια λογική μέσω της νέας πλατφόρμας «posokanei.gr». Το e-katanalotis εξαφανίστηκε χωρίς καμία τιμητική πολιτική κραυγή, χωρίς να του γίνει μία «κηδεία» της προκοπής. Η νέα εφαρμογή βασίζεται και αυτή στη σύγκριση τιμών στα e-shop των σούπερ μάρκετ και στη λογική ότι η πληροφόρηση του καταναλωτή θα ενισχύσει τον ανταγωνισμό και θα περιορίσει τις υπερβολικές χρεώσεις. Πρόκειται ουσιαστικά για μια νέα εκδοχή της ίδιας στρατηγικής που ακολουθήθηκε με τον e-Καταναλωτή, το «Καλάθι του Νοικοκυριού» και άλλες ψηφιακές παρεμβάσεις των τελευταίων ετών.

Η πραγματικότητα, ωστόσο, δείχνει ότι η διαφάνεια μπορεί να βοηθά τον καταναλωτή να εντοπίζει τη φθηνότερη επιλογή, αλλά δεν αρκεί από μόνη της για να ανακόψει γενικευμένες πληθωριστικές πιέσεις.

Έξι χρόνια μετά την παρουσίαση του e-katanalotis η ακρίβεια όχι μόνο δεν έχει ηττηθεί, αλλά εξακολουθεί να αποτελεί το κυρίαρχο οικονομικό πρόβλημα της καθημερινότητας.