Σε δεύτερη ημέρα παράτασης εισέρχεται η Σύνοδος του ΟΗΕ για το Κλίμα στην Αττάλεια, με τις χώρες να παραμένουν διχασμένες για το μέλλον του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και του άνθρακα. Το νέο σχέδιο συμφωνίας επιχειρεί να γεφυρώσει τις διαφορές, αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι ο πλανήτης οδεύει προς υπέρβαση του ορίου αύξησης της θερμοκρασίας κατά 1,5°C
Σε κρίσιμη καμπή βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις της 31ης Διάσκεψης του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (COP31), που πραγματοποιείται στην Αττάλεια της Τουρκίας, καθώς οι αντιπροσωπείες των χωρών συνεχίζουν τις συνομιλίες τους την Κυριακή 22 Νοεμβρίου, δύο ημέρες μετά την προγραμματισμένη ολοκλήρωση της Συνόδου.
Η Τουρκία και η Αυστραλία, που έχουν αναλάβει από κοινού τη διοργάνωση και τη διαπραγματευτική διαδικασία, παρουσίασαν τις πρώτες πρωινές ώρες νέο σχέδιο συμφωνίας, σε μια προσπάθεια να ξεπεραστεί το αδιέξοδο που έχει δημιουργηθεί μεταξύ των χωρών που ζητούν ταχύτερη απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και εκείνων που αντιτίθενται σε αυστηρότερες δεσμεύσεις.
Ωστόσο, το αναθεωρημένο κείμενο εξακολουθεί να μην περιλαμβάνει ρητή αναφορά στη «μετάβαση μακριά από τα ορυκτά καύσιμα», γεγονός που είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στο προηγούμενο σχέδιο, ακόμη και απειλές αποχώρησης από τις διαπραγματεύσεις.
Η νέα πρόταση αναγνωρίζει πάντως τη σχετική δέσμευση που είχε αναληφθεί στη Σύνοδο COP28 στο Ντουμπάι το 2023, όταν σχεδόν 200 χώρες συμφώνησαν για πρώτη φορά στην ανάγκη σταδιακής απομάκρυνσης από τα ορυκτά καύσιμα στα ενεργειακά συστήματα.
Η σύγκρουση για τα ορυκτά καύσιμα
Το μεγαλύτερο εμπόδιο στην επίτευξη συμφωνίας παραμένει η διατύπωση σχετικά με το μέλλον του άνθρακα, του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, που αποτελούν βασικές πηγές εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, μαζί με αρκετά νησιωτικά κράτη του Ειρηνικού και χώρες όπως ο Παναμάς και η Ακτή Ελεφαντοστού, ζητούν να υπάρξει σαφής αναφορά στην ανάγκη περιορισμού της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.
Στον αντίποδα, πετρελαιοπαραγωγές χώρες, με επικεφαλής τη Σαουδική Αραβία, αντιτίθενται στην υιοθέτηση δεσμευτικής ή αυστηρότερης γλώσσας για την απομάκρυνση από αυτές τις ενεργειακές πηγές.
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος για το Κλίμα, Βόπκε Χούκστρα, προειδοποίησε ότι η ΕΕ δεν πρόκειται να αποδεχθεί οποιαδήποτε συμφωνία εάν αυτή δεν περιλαμβάνει τις αναγκαίες δεσμεύσεις για ουσιαστική κλιματική δράση.
Ανάλογη στάση τηρούν και μικρά νησιωτικά κράτη, τα οποία βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. Ο υπουργός Κλίματος του Τουβαλού, Μάινα Τάλια, χαρακτήρισε την αναφορά στα ορυκτά καύσιμα «κόκκινη γραμμή», υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για μία από τις βασικές αιτίες της υπερθέρμανσης του πλανήτη.
Παρά τις διαφωνίες, ο πρόεδρος της COP31 και υπουργός Περιβάλλοντος της Τουρκίας, Μουράτ Κουρούμ, εμφανίστηκε αισιόδοξος, εκτιμώντας ότι το τρίτο σχέδιο συμφωνίας μπορεί να αποτελέσει τη βάση ενός τελικού συμβιβασμού.
Ο πλανήτης πλησιάζει την υπέρβαση του ορίου των 1,5°C
Ιδιαίτερη σημασία έχει η αναφορά του νέου σχεδίου στην προοπτική υπέρβασης του ορίου αύξησης της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας κατά 1,5 βαθμό Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα.
Πρόκειται για τον πιο φιλόδοξο στόχο της Συμφωνίας του Παρισιού του 2015, η οποία προβλέπει τη συγκράτηση της υπερθέρμανσης αρκετά κάτω από τους 2°C και την καταβολή προσπαθειών ώστε να περιοριστεί στους 1,5°C.
Σύμφωνα με την έκθεση Emissions Gap Report 2026 του Περιβαλλοντικού Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών (UNEP), η υπέρβαση αυτού του ορίου θεωρείται πλέον ιδιαίτερα πιθανή μέσα στα επόμενα χρόνια.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι ακόμη και μια προσωρινή υπέρβαση, γνωστή ως overshoot, αυξάνει τον κίνδυνο ακραίων καιρικών φαινομένων, παρατεταμένων καυσώνων, ξηρασιών, πλημμυρών και ανόδου της στάθμης της θάλασσας.
Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να επιβαρύνει ιδιαίτερα τις παράκτιες περιοχές, τα μικρά νησιωτικά κράτη και τις οικονομικά ευάλωτες κοινωνίες, που διαθέτουν περιορισμένους πόρους για την αντιμετώπιση των συνεπειών της κλιματικής κρίσης.
Παράλληλα, οι ειδικοί τονίζουν ότι η υπέρβαση του 1,5°C δεν σημαίνει πως κάθε προσπάθεια έχει χαθεί. Οι άμεσες και σημαντικές μειώσεις των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου μπορούν να περιορίσουν τόσο την έκταση όσο και τη διάρκεια της υπέρβασης.
Ανοιχτό το ζήτημα της χρηματοδότησης των αναπτυσσόμενων χωρών
Ένα ακόμη σημαντικό σημείο τριβής αφορά την οικονομική στήριξη των αναπτυσσόμενων χωρών, οι οποίες αντιμετωπίζουν σοβαρές επιπτώσεις από την κλιματική αλλαγή, παρότι πολλές έχουν συμβάλει ιστορικά σε μικρότερο βαθμό στις παγκόσμιες εκπομπές.
Προηγούμενο σχέδιο συμφωνίας προέβλεπε την αύξηση της χρηματοδότησης για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή στα 120 δισεκατομμύρια δολάρια έως το 2035. Ωστόσο, η συγκεκριμένη αναφορά αφαιρέθηκε από τις επόμενες εκδοχές του κειμένου, προκαλώντας απογοήτευση στις αφρικανικές αντιπροσωπείες.
Η υπουργός Περιβάλλοντος της Γκάνας και επικεφαλής της αφρικανικής ομάδας διαπραγματευτών, Ζανέτορ Αγκιεμάν-Ρόουλινγκς, τόνισε ότι οι αναπτυσσόμενες χώρες δεν ζητούν φιλανθρωπία, αλλά την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που απορρέουν από την ιστορική ευθύνη των ανεπτυγμένων οικονομιών.
Η χρηματοδότηση της προσαρμογής περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την ενίσχυση αντιπλημμυρικών υποδομών, τη διαχείριση των υδάτινων πόρων, την προστασία της αγροτικής παραγωγής και τη δημιουργία συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης για ακραία καιρικά φαινόμενα.
Η τεχνολογία δέσμευσης άνθρακα
Διαφωνίες προκαλεί επίσης η προώθηση τεχνολογιών δέσμευσης, αξιοποίησης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα (CCUS). Οι τεχνολογίες αυτές επιτρέπουν τη συλλογή μέρους των εκπομπών CO₂ από βιομηχανικές ή άλλες εγκαταστάσεις, με σκοπό την αξιοποίησή τους ή τη μόνιμη αποθήκευσή τους, συνήθως σε υπόγειους γεωλογικούς σχηματισμούς.
Η Γαλλία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες εκφράζουν ανησυχίες ότι η υπερβολική έμφαση σε τέτοιες λύσεις θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως επιχείρημα για τη συνέχιση της εκτεταμένης χρήσης πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Κλιματικής Αλλαγής και Ενέργειας της Αυστραλίας, Κρις Μπόουεν, υποστηρίζει ότι η COP31 πρέπει να επικεντρωθεί στην πρακτική εφαρμογή των ήδη συμφωνημένων δεσμεύσεων, δίνοντας προτεραιότητα στην ηλεκτροκίνηση και στη μετάβαση προς καθαρότερες μορφές ενέργειας.
Κίνδυνος να ολοκληρωθεί η Σύνοδος χωρίς συμφωνία
Η διαδικασία έγκρισης του τελικού κειμένου παραμένει αβέβαιη, καθώς οι αποφάσεις στις διασκέψεις του ΟΗΕ για το Κλίμα απαιτούν συναίνεση μεταξύ των συμμετεχουσών χωρών. Η συνεδρίαση που είχε προγραμματιστεί για τις 09:00 το πρωί της Κυριακής, τοπική ώρα, αναβλήθηκε, ενώ οι πολύωρες διαπραγματεύσεις έχουν αναγκάσει αντιπροσωπείες να τροποποιήσουν τα ταξιδιωτικά τους προγράμματα.
Η παράταση αυξάνει την πίεση για την εξεύρεση συμβιβαστικής λύσης, καθώς η αποχώρηση διαπραγματευτών μπορεί να δυσκολέψει ακόμη περισσότερο την επίτευξη της απαιτούμενης συναίνεσης.
Περιβαλλοντικές οργανώσεις ασκούν ήδη έντονη κριτική στη διαδικασία. Ο Μοχάμεντ Άντοου, εκπρόσωπος της οργάνωσης Power Shift Africa, χαρακτήρισε την COP31 ως τη χειρότερη διάσκεψη για το κλίμα που έχει πραγματοποιηθεί, εκφράζοντας απογοήτευση για την πορεία των συνομιλιών.
ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ:
- COP31: Σε οριακό σημείο οι διαπραγματεύσεις. Σχέδιο συμφωνίας χωρίς σαφή δέσμευση για τα ορυκτά καύσιμα
- Εσθονία: Κλείνει για έξι μήνες τα σύνορα με τη Ρωσία. Αντίδραση από τη Μόσχα
- Βαλτική: Επίθεση με drones σε ρωσικό πλοίο. Συναγερμός στη Φινλανδία
- Κύκλωμα εικονικών τιμολογίων: Στον ανακριτή οι 15 συλληφθέντες. Τι αποκαλύπτει η κατάθεση λογίστριας
- ΚΤΕΟ: Δείτε online πότε πέρασε έλεγχο ένα αυτοκίνητο και πόσα χιλιόμετρα είχε
- Ζελένσκι: «Δίκαιη απάντηση» τα πλήγματα στη γέφυρα της Κριμαίας. Κατηγορεί τον Πούτιν ότι επιδιώκει κλιμάκωση
- «Ψαλίδι» 44 δισ. ευρώ στον νέο προϋπολογισμό της ΕΕ από τον Αντόνιο Κόστα. Στα 204 δισ. οι συνολικές περικοπές
- Ντε Κος: Ο επόμενος ισχυρός άνδρας της ΕΚΤ απέναντι στους «τιμωρούς» των ομολόγων
προτεινόμενη πηγή στην Google
Ακολουθήστε το financialreport.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις








