Από τον Κόλπο στην Κοζάνη: Η Amazon εταίρος της ΔΕΗ στο mega data center

Μια ενδιαφέρουσα σύμπτωση εξελίξεων συνδέει αυτές τις ημέρες τον Περσικό Κόλπο με τη Δυτική Μακεδονία και φέρνει την Amazon Web Services στο κέντρο δύο εντελώς διαφορετικών ιστοριών γύρω από το μέλλον των παγκόσμιων ψηφιακών υποδομών.

Στη Μέση Ανατολή, η AWS βρίσκεται αντιμέτωπη με τις συνέπειες των στρατιωτικών πληγμάτων που υπέστησαν εγκαταστάσεις της νωρίτερα μέσα στο 2026. Η εταιρεία έχει πλέον καταλήξει στο συμπέρασμα ότι δεν μπορεί να αποκαταστήσει την πρόσβαση στις υποδομές της στο Μπαχρέιν και σε μία από τις τρεις Availability Zones των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων που επλήγησαν από πυραυλικές και μη επανδρωμένες επιθέσεις. Οι ζημιές, σύμφωνα με την ίδια, ξεπέρασαν ακόμη και τα επίπεδα ανθεκτικότητας για τα οποία έχουν σχεδιαστεί οι υπηρεσίες πολλαπλών ζωνών της.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Οριστικό “λουκέτο” AWS σε Εμιράτα και Μπαχρέιν μετά από χτυπήματα drones

Αδύνατη η ανάκτηση δεδομένων σε καίριες υποδομές cloud στη Μέση Ανατολή ανακοίνωσε η Amazon Web Services

Πρόκειται για εξέλιξη με ευρύτερη σημασία για τη διεθνή αγορά των data centers. Η υπόθεση αποδεικνύει με τον πιο ακραίο τρόπο ότι στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης και του cloud η ασφάλεια μιας ψηφιακής επένδυσης δεν εξαρτάται μόνο από το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, τις οπτικές ίνες ή την τεχνολογική υποδομή. Η γεωπολιτική σταθερότητα μετατρέπεται και αυτή σε κρίσιμο παράγοντα χωροθέτησης.

Οι πελάτες της AWS στο Μπαχρέιν είχαν κληθεί να μεταφέρουν workloads και δεδομένα σε άλλες περιοχές, ενώ για δεδομένα που είχαν παραμείνει αποκλειστικά στις πληγείσες υποδομές οι δυνατότητες αποκατάστασης εξαντλήθηκαν. Αντίστοιχα, στα ΗΑΕ συνεχίζονται προσπάθειες για δύο ζώνες, όμως μία έχει κριθεί μη αποκαταστάσιμη.

Η εικόνα αυτή δεν ισοδυναμεί με συνολική αποχώρηση της Amazon από τον Κόλπο. Η AWS ανακοίνωσε πρόσφατα ότι το πρώτο πλήρες cloud Region της στη Σαουδική Αραβία παραμένει προγραμματισμένο να τεθεί σε λειτουργία τον Δεκέμβριο του 2026, στο πλαίσιο επενδυτικού σχεδίου άνω των 5,3 δισ. δολαρίων. Παράλληλα, διευρύνει τη συνεργασία της με τη σαουδαραβική HUMAIN για υποδομές τεχνητής νοημοσύνης.

Αυτό που αλλάζει, όμως, είναι η αντίληψη του κινδύνου. Τα ΗΑΕ ήδη επανεξετάζουν τη χωροθέτηση μεγάλων εγκαταστάσεων AI, με σενάρια μεγαλύτερης γεωγραφικής διασποράς, υπόγειων εγκαταστάσεων και ενισχυμένων κατασκευών έναντι πυραυλικών και drone επιθέσεων.

Μέσα σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, η δυνατότητα εγκατάστασης τεράστιων υπολογιστικών υποδομών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με άφθονη ηλεκτρική ισχύ και ισχυρές διεθνείς τηλεπικοινωνιακές συνδέσεις, αποκτά διαφορετικό βάρος.

Και κάπου εδώ μπαίνει στην εξίσωση η Κοζάνη.

Amazon και ΔΕΗ: Η συμφωνία φαίνεται να έχει «κλειδώσει»

Μετά από μήνες συζητήσεων της ΔΕΗ με τους μεγαλύτερους hyperscalers του κόσμου, η Amazon είναι πλέον ως ο τεχνολογικός εταίρος που έχει προκριθεί για το mega data center στον χώρο του πρώην ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου, όπως ανακοινώθηκε και επίσημα την Πέμπτη.

Εφόσον ολοκληρωθούν οι διαδικασίες όπως σχεδιάζονται, η εξέλιξη βάζει τέλος σε μια πολύμηνη διαδικασία επιλογής hyperscaler. Την άνοιξη η ΔΕΗ βρισκόταν σε συζητήσεις με τέσσερις μεγάλους παίκτες – Amazon AWS, Google, Meta και Microsoft – με στόχο ένας ή περισσότεροι να συμμετάσχουν στο σχήμα ανάπτυξης και λειτουργίας της εγκατάστασης.

Το project των 300 MW που μπορεί να φτάσει το 1 GW

Η πρώτη φάση του data center στον Άγιο Δημήτριο προβλέπει εγκατεστημένη ισχύ 300 MW. Πρόκειται για μέγεθος που το τοποθετεί από την αρχή στην κατηγορία των πολύ μεγάλων ευρωπαϊκών εγκαταστάσεων, με τη ΔΕΗ να έχει αφήσει ανοικτή τη δυνατότητα επέκτασής του έως το 1 GW. Σύμφωνα με τον υφιστάμενο σχεδιασμό, η πρώτη φάση αντιστοιχεί σε επένδυση περίπου 2,3 δισ. ευρώ, εκ των οποίων περίπου 1,2 δισ. ευρώ αφορούν τη συμμετοχή της ΔΕΗ στις υποδομές. Η ολοκλήρωση και έναρξη λειτουργίας τοποθετείται έως το τέλος του 2028.

Η ΔΕΗ έχει ήδη προχωρήσει σε διαδικασίες για κρίσιμο ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό. Επίσημο Request for Information της επιχείρησης αφορά μάλιστα εξοπλισμό κρίσιμης ηλεκτροδότησης για το data center στον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου, επιβεβαιώνοντας ότι το project έχει περάσει από το επίπεδο της γενικής ιδέας σε ουσιαστική τεχνική προετοιμασία.

Η λογική του εγχειρήματος είναι διαφορετική από εκείνη μιας απλής επένδυσης της ΔΕΗ στην πληροφορική. Η ενεργειακή εταιρεία θέλει να αξιοποιήσει το μεγάλο της πλεονέκτημα: γη, υφιστάμενες ηλεκτρικές διασυνδέσεις, παραγωγή ενέργειας, ΑΠΕ, αποθήκευση και τηλεπικοινωνιακές υποδομές. Ο hyperscaler από την άλλη πλευρά αναλαμβάνει τον τεχνολογικό πυρήνα και τη χρήση της υπολογιστικής υποδομής.

Η ίδια η ΔΕΗ έχει περιγράψει την Κοζάνη ως τοποθεσία με «powered land», διαθέσιμη ισχυρή σύνδεση με το ηλεκτρικό σύστημα και σημαντική συνδεσιμότητα μέσω οπτικών ινών, χαρακτηριστικά ιδιαίτερα δυσεύρετα για projects αυτού του μεγέθους στην Ευρώπη.

Η Amazon έχει ήδη βάλει πόδι στην ελληνική υποδομή cloud

Η συνεργασία στην Κοζάνη δεν ξεκινά από το μηδέν. Από τον Ιούλιο του 2026 λειτουργεί στην Αθήνα AWS Local Zone, η οποία επιτρέπει την τοπική επεξεργασία και αποθήκευση δεδομένων στην Ελλάδα, με χαμηλό latency για επιχειρήσεις και άλλους οργανισμούς. Τον Ιούνιο, στελέχη της Amazon είχαν επίσης συναντηθεί με την ελληνική κυβέρνηση, με αντικείμενο τόσο τη συγκεκριμένη επένδυση όσο και πρόσθετες ευκαιρίες σε ψηφιακές υποδομές, πράσινη ενέργεια και άλλες δραστηριότητες.