CFO νέας εποχής: Ο άνθρωπος πίσω από τις μεγάλες αποφάσεις – Από τους αριθμούς στη στρατηγική

Ο ρόλος του Chief Financial Officer δεν περιορίζεται πλέον στον έλεγχο των οικονομικών μεγεθών, στις προβλέψεις και στην αξιοπιστία των οικονομικών καταστάσεων. Σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, κόστους και τεχνολογικών ανατροπών, ο CFO καλείται ταυτόχρονα να προστατεύει την επιχείρηση, να χρηματοδοτεί την ανάπτυξη, να υποστηρίζει τις στρατηγικές επιλογές της διοίκησης και να μετασχηματίζει την ίδια την οικονομική λειτουργία.

Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της EY Global DNA of the CFO Survey, η οποία περιγράφει τρεις αντιφάσεις που βρίσκονται πλέον στον πυρήνα της δουλειάς του οικονομικού διευθυντή: βραχυπρόθεσμη απόδοση έναντι μακροπρόθεσμης αξίας, ασφάλεια έναντι τολμηρού μετασχηματισμού και διευρυμένος στρατηγικός ρόλος έναντι των παραδοσιακών χρηματοοικονομικών δεξιοτήτων.

Η πρώτη μεγάλη πρόκληση είναι η σύγκρουση ανάμεσα στο «σήμερα» και το «αύριο». Το 78% των συμμετεχόντων χαρακτηρίζει σημαντική πρόκληση την αποτελεσματική εξισορρόπηση βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων προτεραιοτήτων, ενώ το 76% διαπιστώνει ότι οι συνθήκες της αγοράς εντείνουν την πίεση για περιορισμό του κόστους και επίτευξη άμεσων στόχων κερδοφορίας. Ακόμη πιο ενδεικτικό είναι ότι το 90% σχεδιάζει μειώσεις ή αναστολές δαπανών σε τουλάχιστον ορισμένους τομείς.

Η πίεση αυτή, όμως, έχει κόστος. Οι μισοί ερωτηθέντες δηλώνουν ότι, προκειμένου να επιτύχουν βραχυπρόθεσμους στόχους, μειώνουν τη χρηματοδότηση ακόμη και σε πεδία τα οποία θεωρούν μακροπρόθεσμες προτεραιότητες. Τα προγράμματα ESG συγκαταλέγονται στα πλέον ευάλωτα, ενώ στο ίδιο δίλημμα μπαίνουν επενδύσεις στην τεχνολογία, την ψηφιακή καινοτομία, το ανθρώπινο δυναμικό και την εμπειρία του πελάτη.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο οικονομικό αλλά και διοικητικό. Το 67% των στελεχών αναφέρει εντάσεις και διαφωνίες στις ηγετικές ομάδες σχετικά με την ισορροπία βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων στόχων. Την ίδια ώρα, μόλις το 32% δηλώνει ότι εκφράζει πάντοτε διαφορετική άποψη όταν διαφωνεί με τη συναίνεση της διοίκησης και μόλις το 30% ότι αμφισβητεί συστηματικά τα υπόλοιπα μέλη της εκτελεστικής ομάδας όταν θεωρεί ότι μια κρίσιμη απόφαση είναι λανθασμένη.

Έτσι, η ικανότητα του CFO να δημιουργεί σχέσεις εμπιστοσύνης με τον CEO, το διοικητικό συμβούλιο και τους επενδυτές αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα.

Δεν αρκεί πλέον να διαθέτει τα σωστά δεδομένα. Χρειάζεται να μπορεί να τα μετατρέπει σε επιχειρηματικό αφήγημα, να επισημαίνει τους συμβιβασμούς κάθε επιλογής και, όπου απαιτείται, να αμφισβητεί τεκμηριωμένα την επικρατούσα άποψη.

Το δεύτερο παράδοξο αφορά τη σχέση ανάμεσα στον έλεγχο του κινδύνου και την ανάγκη για τόλμη. Παρότι η ψηφιοποίηση, η τεχνολογική αναβάθμιση και τα προηγμένα analytics βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα των οικονομικών διευθύνσεων, μόλις το 14% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι σχεδιάζει έναν πραγματικά τολμηρό, συνολικό μετασχηματισμό της λειτουργίας finance.

Η έρευνα καταγράφει, μάλιστα, μια ενδιαφέρουσα διαφοροποίηση. Οι CFOs που επιλέγουν πιο φιλόδοξες αλλαγές είναι 1,4 φορές πιθανότερο να θεωρούν ότι η οικονομική τους λειτουργία βρίσκεται ήδη πάνω από τον μέσο όρο ή στην κορυφή της αγοράς και 1,7 φορές πιθανότερο να πιστεύουν ότι μετά τον μετασχηματισμό θα διαθέτουν λειτουργία finance κορυφαίου επιπέδου. Πρόκειται, πάντως, για αυτοαξιολόγηση των συμμετεχόντων και όχι για ανεξάρτητη μέτρηση εταιρικής απόδοσης.

Η τεχνολογία από μόνη της, ωστόσο, δεν αρκεί. Η EY επισημαίνει ότι η επιτυχία μιας ψηφιακής οικονομικής διεύθυνσης προϋποθέτει ανθρώπους που μπορούν όχι μόνο να χρησιμοποιούν εργαλεία analytics, αλλά και να ερμηνεύουν τα αποτελέσματά τους και να τα μετατρέπουν σε χρήσιμη πληροφόρηση για τη διοίκηση. ey-gl-how-can-bold-cfos-reframe… Παράλληλα, το 72% θεωρεί ότι οι παραδοσιακές νοοτροπίες «back office» επιβραδύνουν τον εκσυγχρονισμό της οικονομικής λειτουργίας, στοιχείο που μεταφέρει το βάρος από την απλή αγορά τεχνολογίας στην αλλαγή κουλτούρας.

Το τρίτο παράδοξο αγγίζει τον ίδιο τον CFO. Όσο περισσότερο ο ρόλος του γίνεται στρατηγικός, τόσο λιγότερο αρκεί η κλασική χρηματοοικονομική κατάρτιση. Σχεδόν οι μισοί συμμετέχοντες, το 45%, δηλώνουν ότι μακροπρόθεσμα φιλοδοξούν να αναλάβουν θέση CEO. Την ίδια στιγμή, ως βασικό εμπόδιο αναδεικνύεται η δυσκολία εξεύρεσης χρόνου για απόκτηση νέας γνώσης, πρόσβαση σε εξωτερική τεχνογνωσία και προσωπική ανάπτυξη.

Το μήνυμα που αναδύεται είναι ότι ο CFO του μέλλοντος χρειάζεται ένα πολύ ευρύτερο χαρτοφυλάκιο ικανοτήτων: στρατηγική σκέψη, κατανόηση του επιχειρηματικού μοντέλου, τεχνολογική εξοικείωση, επικοινωνία, αφήγηση μέσω δεδομένων και, κυρίως, ικανότητα διαχείρισης ανθρώπων και σχέσεων. Η οικονομική τεχνογνωσία παραμένει το θεμέλιο, αλλά δεν αποτελεί πλέον από μόνη της επαρκές διαβατήριο για την κορυφή.

Τελικά, η μεγάλη αλλαγή βρίσκεται στη φύση της ίδιας της θέσης. Ο επιτυχημένος CFO δεν καλείται απλώς να καταγράψει την πορεία μιας επιχείρησης. Καλείται να συμμετέχει στη χάραξή της. Να διακρίνει πότε η περικοπή κόστους προστατεύει την εταιρεία και πότε υπονομεύει το μέλλον της, πότε ο κίνδυνος πρέπει να περιοριστεί και πότε αξίζει να αναληφθεί, αλλά και να δημιουργήσει μια οικονομική λειτουργία που συνδυάζει δεδομένα, τεχνολογία και ανθρώπινο ταλέντο.

Σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, οι αριθμοί εξακολουθούν να έχουν τον πρώτο λόγο. Όμως η πραγματική προστιθέμενη αξία του CFO κρίνεται όλο και περισσότερο σε όσα μπορεί να κάνει μετά τους αριθμούς.