Χ. Αλεξανδροπούλου: Η ανθεκτικότητα δεν είναι σχέδιο έκτακτης ανάγκης σε ένα συρτάρι, είναι τρόπος λειτουργίας και κουλτούρα

Με φόντο την τρέχουσα Μεσανατολική κρίση και στον απόηχο αρκετών άλλων κρίσεων τα προηγούμενα χρόνια, η επιχειρηματικότητα παγκοσμίως αλλά και στην Ελλάδα, αναπτύσσεται υπό το φως και τη σκιά ταυτόχρονα των επιδράσεών τους. Αυτή η διαδικασία έχει μετατρέψει τους ηγέτες και τους εργαζόμενους σε πρόσωπα τα οποία θα πρέπει να έχουν άμεση ετοιμότητα για την αντιμετώπιση έκτακτων ζητημάτων. Όλο αυτό, δε, συμβαίνει και ενώ οι τεχνολογικές εξελίξεις τρέχουν με ιλιγγιώδη ταχύτητα. Η Χριστίνα Αλεξανδροπούλου, Security & Resilience Executive, μέλος Δ.Σ. του IFMA Greece Chapter και Private Sector Chair του OSAC Greece και διδάσκουσα στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης σε θέματα διαχείρισης κινδύνων και κρίσεων μιλά στο Financial Report για τη σημασία της ηθικής διακυβέρνησης στις επιχειρήσεις, τις επενδύσεις, τόσο στο ανθρώπινο δυναμικό όσο και στην τεχνολογία, ισότιμα, ενώ σε σχέση με τις επιχειρήσεις που δεν θα επενδύσουν εγκαίρως στην κατανόηση και αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, αναφέρει ότι κινδυνεύουν να χάσουν ανταγωνιστικότητα, παραγωγικότητα και πρόσβαση σε νέες ευκαιρίες ανάπτυξης.

Τα τελευταία χρόνια οι επιχειρήσεις παγκοσμίως και ειδικά στην Ελλάδα τελούν υπό καθεστώς μόνιμων κρίσεων. Ποια θεωρείτε ότι είναι τα «εφόδια» έτσι ώστε να μπορούν να θωρακίζονται απέναντι σε αυτές, να επιβιώνουν και να ανθίζουν;

Ζούμε πλέον σε μια εποχή διαρκούς αβεβαιότητας, όπου οι κρίσεις δεν αποτελούν εξαίρεση αλλά τη νέα κανονικότητα. Οι επιχειρήσεις που θα επιβιώσουν και θα αναπτυχθούν δεν είναι απαραίτητα οι μεγαλύτερες, αλλά οι πιο ανθεκτικές. Τα βασικά εφόδια είναι η στρατηγική διορατικότητα, η ισχυρή εταιρική διακυβέρνηση, η αποτελεσματική διαχείριση κινδύνων, η επένδυση στους ανθρώπους και η οργανωσιακή ευελιξία. Η ανθεκτικότητα δεν είναι ένα σχέδιο έκτακτης ανάγκης σε ένα συρτάρι. Είναι τρόπος λειτουργίας και κουλτούρα.

Ειδικότερα σε αυτό το πλαίσιο, η τωρινή μεσανατολική κρίση έχει ωθήσει πολλούς ηγέτες σε αναβολή αποφάσεων. Θεωρείτε ότι αυτό θα έχει ένα αντίκτυπο στην εξέλιξη των εταιρειών;

Η αδράνεια αποτελεί συχνά μεγαλύτερο κίνδυνο από τη λανθασμένη απόφαση. Φυσικά, οι γεωπολιτικές εξελίξεις αυξάνουν την αβεβαιότητα και απαιτούν προσεκτική αξιολόγηση των κινδύνων. Ωστόσο, οι επιχειρήσεις που παγώνουν στρατηγικές πρωτοβουλίες επ’ αόριστον κινδυνεύουν να χάσουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Οι αποτελεσματικοί ηγέτες δεν περιμένουν να εξαφανιστεί η αβεβαιότητα. Αναπτύσσουν σενάρια, αξιολογούν εναλλακτικές και λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα.

Ηθική διακυβέρνηση: Πόσο σημαντική είναι στη σημερινή εποχή και γιατί;

Η ηθική διακυβέρνηση δεν αποτελεί πλέον θέμα εταιρικής εικόνας αλλά επιχειρηματική αναγκαιότητα. Σε ένα περιβάλλον όπου η διαφάνεια, η λογοδοσία και η εμπιστοσύνη αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες επιτυχίας, οι οργανισμοί που λειτουργούν με ακεραιότητα ενισχύουν τη φήμη τους, προσελκύουν επενδύσεις και διασφαλίζουν τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους.

Η βαθιά μου πίστη στη σημασία της ηθικής ηγεσίας οδήγησε και στη δημιουργία του Alexander Ethics Foundation, μιας πρωτοβουλίας αφιερωμένης στην προώθηση της ακεραιότητας, της υπεύθυνης διακυβέρνησης και του θετικού κοινωνικού αντίκτυπου. Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, η εμπιστοσύνη αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα στρατηγικά κεφάλαια μιας επιχείρησης.

Ποιοι πιστεύετε ότι είναι οι κυρίαρχοι κίνδυνοι για τις εγχώριες επιχειρήσεις σήμερα;

Οι κίνδυνοι είναι πλέον αλληλένδετοι και πολυδιάστατοι. Θα ξεχώριζα τις κυβερνοαπειλές, τις γεωπολιτικές αναταράξεις, τις διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες, τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, την έλλειψη εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού και την ταχύτητα των τεχνολογικών εξελίξεων. Ο μεγαλύτερος όμως κίνδυνος είναι να θεωρήσουμε ότι οι κίνδυνοι αυτοί λειτουργούν ανεξάρτητα μεταξύ τους. Στην πραγματικότητα δημιουργούν αλυσιδωτές επιπτώσεις που απαιτούν ολιστική προσέγγιση.

Τεχνητή Νοημοσύνη: Είναι ευχή ή κατάρα τελικά για τις εταιρείες και πως μπορεί να επιτευχθεί η σωστή χρήση της;

Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι εργαλείο. Το αποτέλεσμα εξαρτάται από τον τρόπο χρήσης της. Όταν αξιοποιείται υπεύθυνα, μπορεί να αυξήσει την παραγωγικότητα, να βελτιώσει τη λήψη αποφάσεων, να ενισχύσει την καινοτομία και να δημιουργήσει σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Παράλληλα όμως αναδεικνύει νέους κινδύνους που σχετίζονται με την κυβερνοασφάλεια, την προστασία δεδομένων, την ηθική χρήση της τεχνολογίας και τη διακυβέρνησή της. Δεν είναι ούτε ευχή ούτε κατάρα. Είναι μια πραγματικότητα που απαιτεί υπεύθυνη ηγεσία.

Σε αυτό το πλαίσιο, συνεχείς έρευνες δείχνουν ότι παρά τις συνεχείς συστάσεις, πολλές επιχειρήσεις αλλά και εργαζόμενοι μένουν πίσω στις εξελίξεις για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Τι αντίκτυπο θα έχει αυτό μακροπρόθεσμα;

Η ιστορία έχει δείξει ότι κάθε μεγάλη τεχνολογική μετάβαση δημιουργεί νικητές και χαμένους. Οι επιχειρήσεις που δεν επενδύσουν εγκαίρως στην κατανόηση και αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης κινδυνεύουν να χάσουν ανταγωνιστικότητα, παραγωγικότητα και πρόσβαση σε νέες ευκαιρίες ανάπτυξης. Το ίδιο ισχύει και για τους εργαζόμενους. Δεν θεωρώ ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα αντικαταστήσει συνολικά τους ανθρώπους. Πιστεύω όμως ότι οι άνθρωποι που γνωρίζουν να συνεργάζονται αποτελεσματικά με την Τεχνητή Νοημοσύνη θα αποκτήσουν σημαντικό πλεονέκτημα έναντι όσων δεν το κάνουν.

Τα τελευταία χρόνια γίνεται πολύς λόγος για τα soft skills των εργαζομένων ως κινητήριος μοχλός και για την ανέλιξή τους. Πόσο σημαντικά είναι τελικά;

Τα soft skills είναι σήμερα πιο σημαντικά από ποτέ. Σε έναν κόσμο όπου η τεχνολογία εξελίσσεται ραγδαία, δεξιότητες όπως η προσαρμοστικότητα, η συναισθηματική νοημοσύνη, η επικοινωνία, η συνεργασία, η δημιουργική σκέψη και η ηγεσία αποτελούν βασικούς παράγοντες επιτυχίας. Οι τεχνικές γνώσεις μπορούν να αποκτηθούν. Η ικανότητα όμως να εμπνέεις, να συνεργάζεσαι και να διαχειρίζεσαι την αλλαγή είναι αυτή που ξεχωρίζει τους ηγέτες του μέλλοντος.

Σε συνέχεια της προηγούμενης ερώτησης, πιστεύετε ότι οι εταιρείες θα πρέπει τελικά να επενδύουν ισότιμα στην εξέλιξη των εργαζομένων τους, όσο στην τεχνητή νοημοσύνη και τον ψηφιακό μετασχηματισμό;

Απολύτως. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός χωρίς την ανάπτυξη των ανθρώπων είναι καταδικασμένος να αποτύχει. Η τεχνολογία από μόνη της δεν δημιουργεί αξία. Την αξία τη δημιουργούν οι άνθρωποι που τη χρησιμοποιούν αποτελεσματικά. Οι οργανισμοί που θα ξεχωρίσουν τα επόμενα χρόνια θα είναι εκείνοι που θα επενδύσουν ταυτόχρονα σε τεχνολογία, δεξιότητες, κουλτούρα και ηγεσία. Το μέλλον δεν ανήκει ούτε αποκλειστικά στην τεχνητή νοημοσύνη ούτε αποκλειστικά στους ανθρώπους. Ανήκει στη συνεργασία των δύο.

Ποια είναι η Χριστίνα Αλεξανδροπούλου

H Χριστίνα Αλεξανδροπούλου είναι Security & Resilience Executive, μέλος Δ.Σ. του IFMA Greece Chapter και Private Sector Chair του OSAC Greece. Διδάσκει στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης σε θέματα διαχείρισης κινδύνων, κρίσεων, ανθεκτικότητας και σύγχρονων προκλήσεων ασφάλειας, ενώ δραστηριοποιείται ενεργά σε διεθνείς οργανισμούς και ερευνητικές πρωτοβουλίες που αφορούν τη διακυβέρνηση, την επιχειρησιακή συνέχεια και την ηθική ηγεσία. Είναι επίσης ιδρύτρια του Alexander Ethics Foundation, το οποίο προωθεί την ακεραιότητα, την υπεύθυνη λήψη αποφάσεων και την ενίσχυση της ηθικής κουλτούρας στους οργανισμούς.