Δικαστική απόφαση ακυρώνει τη σύμβαση CK Hutchison με Παναμά για τα λιμάνια

Η Κίνα προχώρησε σε αυστηρή προειδοποίηση προς τον Παναμά, δηλώνοντας ότι θα υπάρξει «βαρύ πολιτικό και οικονομικό τίμημα», μετά από απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της χώρας που ακύρωσε σύμβαση για τη λειτουργία δύο στρατηγικών λιμένων στη Διώρυγα του Παναμά.

Η απόφαση, που εκδόθηκε την προηγούμενη εβδομάδα, ακυρώνει βασική σύμβαση την οποία κατείχε από τη δεκαετία του 1990 η Panama Ports Company, θυγατρική του ομίλου CK Hutchison με έδρα το Χονγκ Κονγκ. Η σύμβαση αφορούσε τη λειτουργία τερματικών σταθμών εμπορευματοκιβωτίων στις δύο εισόδους της Διώρυγας, στον Ατλαντικό και στον Ειρηνικό Ωκεανό.

Το δικαστήριο αιτιολόγησε την απόφασή του επικαλούμενο συνταγματικές παραβιάσεις και ζητήματα δημοσίου συμφέροντος, ανοίγοντας τον δρόμο για επαναδιαπραγμάτευση ή πλήρη αλλαγή του καθεστώτος διαχείρισης των λιμανιών.

Η δικαστική απόφαση απειλεί να τινάξει στον αέρα μια προτεινόμενη συμφωνία ύψους 23 δισεκατομμυρίων δολαρίων, που προβλέπει την πώληση 43 λιμανιών σε 23 χώρες από την CK Hutchison σε κοινοπραξία με επικεφαλής τη BlackRock και τη Mediterranean Shipping Company. Στη συμφωνία περιλαμβάνονταν και τα δύο λιμάνια της Διώρυγας του Παναμά.

Η ίδια η CK Hutchison υποστήριξε ότι η απόφαση είναι ασύμβατη με το νομικό πλαίσιο που της επέτρεπε να λειτουργεί νόμιμα τους λιμένες επί δεκαετίες.

Η Διώρυγα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους κόμβους παγκόσμιου εμπορίου, καθώς συνδέει τον Ατλαντικό με τον Ειρηνικό Ωκεανό και εξυπηρετεί περίπου το 5% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου. Ο έλεγχος των λιμένων στις εισόδους της δεν είναι μόνο οικονομικό ζήτημα, αλλά και στρατηγικό και γεωπολιτικό, κάτι που εξηγεί την ένταση και τις διεθνείς αντιδράσεις γύρω από την υπόθεση

Η αντίδραση της Κίνας

Το Γραφείο Υποθέσεων Χονγκ Κονγκ και Μακάο της Κίνας χαρακτήρισε την απόφαση «παράλογη», «επαίσχυντη» και «αξιολύπητη», τονίζοντας ότι παραβιάζει την εμπιστοσύνη και πλήττει τα νόμιμα δικαιώματα κινεζικών επιχειρήσεων. Σε ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα προειδοποίησε ότι, αν οι αρχές του Παναμά επιμείνουν στη στάση τους, θα υπάρξουν συνέπειες «τόσο πολιτικές όσο και οικονομικές».

Παράλληλα, χωρίς να κατονομάσει άμεσα τις Ηνωμένες Πολιτείες, το κινεζικό γραφείο έκανε λόγο για «ηγεμονικές δυνάμεις» που χρησιμοποιούν πιέσεις και εκφοβισμό, υποστηρίζοντας ότι ο Παναμάς «υπέκυψε οικειοθελώς» σε εξωτερικές πιέσεις.

Ο ρόλος των ΗΠΑ και οι διεθνείς προεκτάσεις

Η απόφαση του παναμαϊκού δικαστηρίου χαιρετίστηκε από αμερικανικούς κύκλους ως στρατηγική επιτυχία. Ο Τζον Μούλενααρ, πρόεδρος της Επιτροπής της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ για την Κίνα, τη χαρακτήρισε «νίκη για την Αμερική», στο πλαίσιο της ευρύτερης αντιπαλότητας Ουάσινγκτον-Πεκίνου για τον έλεγχο κρίσιμων εμπορικών διαδρόμων.

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα εκφράσει ανησυχίες για την κινεζική επιρροή στη Διώρυγα, φτάνοντας στο σημείο να καλέσει τις ΗΠΑ να «πάρουν πίσω» τον έλεγχο της.