Διπλωματικό θρίλερ Ιράν – ΗΠΑ με φόντο τα Στενά του Ορμούζ

Μόνο μέσω της διπλωματικής οδού μπορεί να επιλυθεί η σύγκρουση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, διαμήνυσε την Κυριακή το Ιράν.

Η τοποθέτηση αυτή ακολούθησε τη δήλωση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι απέρριψε την ιρανική πρόταση για το επανάνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και τον τερματισμό των αγοραίων εχθροπραξιών.

Οι όροι της Τεχεράνης παραμένουν ξεκάθαροι και οποιαδήποτε κίνηση για το άνοιγμα της στρατηγικής σημασίας θαλάσσιας διόδου εξαρτάται από την εκπλήρωσή τους, σημείωσε σε ανάρτησή του στα μέση κοινωνικής δικτύωσης ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγκτσί. Ο ίδιος υπογράμμισε πως μόνο μια διαπραγματευτική λύση μπορεί να βγάλει τις εμπλεκόμενες πλευρές από το αδιέξοδο.

Η ειρηνευτική πρόταση του Ιράν παρουσιάστηκε την προηγούμενη εβδομάδα στο πλαίσιο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη και διαβιβάστηκε στην αμερικανική πλευρά μέσω Καταριανών μεσολαβητών. Ο Τραμπ δήλωσε το Σάββατο ότι απέρριψε το σχέδιο, αποδίδοντας την πρωτοβουλία της Τεχεράνης σε απόγνωση λόγω των σοβαρών απωλειών που υφίσταται.

Παρά την απόρριψη, ο Αμερικανός πρόεδρος φάνηκε να κρατά ανοιχτό το παράθυρο του διαλόγου, αναφέροντας σε τηλεφωνική του συνέντευξη στο Axios ότι αναμένει από τους Αμερικανούς διαπραγματευτές να εμπλακούν σε νέες συνομιλίες εντός της εβδομάδας. Από την πλευρά του, ο Αραγκτσί ανέφερε ότι οι μεσολαβητές δεν έχουν μεταφέρει ακόμη επισήμως στην Τεχεράνη την αρνητική απάντηση της Ουάσινγκτον, τονίζοντας πως οι αποφάσεις του Ιράν θα ληφθούν μόλις γνωστοποιηθούν οι οριστικές θέσεις των ΗΠΑ.

Η οικονομική αποκλειστικότητα που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ στο Ιράν αποσκοπεί στον τερματισμό των επιθέσεων κατά πλοίων στα Στενά του Ορμούζ, οι οποίες έχουν περιορίσει δραστικά τη ναυσιπλοΐα. Παράλληλα, ο αρχηγός των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων, Αμίρ Χαταμί, χαρακτήρισε τη σύγκρουση κρίσιμη και καθοριστική, προειδοποιώντας ότι η χώρα του δεν πρόκειται να αποδεχθεί μια κατάσταση στην οποία θα εμποδίζεται το δικό της εμπόριο, ενώ ξένες δυνάμεις θα εκμεταλλεύονται τα στρατηγικά περάσματα της περιοχής.

Η σύγκρουση, που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα στο Ιράν, έχει προκαλέσει χιλιάδες θύματα και σοβαρές ζημιές στην ιρανική οικονομία. Η Τεχεράνη και οι σύμμαχοί της έχουν απαντήσει διευρύνοντας το μέτωπο. Ιρανικοί πύραυλοι και drones έχουν στοχεύσει συμμάχους των ΗΠΑ στον Κόλπο, ενώ οι Χούθι της Υεμένης πλήττουν σαουδαραβικά συμφέροντα.

Η Σαουδική Αραβία εμπλέκεται όλο και βαθύτερα στον πόλεμο, καθώς οι δυνάμεις των Χούθι προελαύνουν στην Υεμένη, απειλώντας τις εξαγωγές πετρελαίου μέσω της Ερυθράς Θάλασσας. Ενδεικτικό της κλιμάκωσης είναι το γεγονός ότι στα σχολεία του Ριάντ εστάλησαν ειδοποιήσεις για μετάβαση σε καθεστώς τηλεκπαίδευσης. Την ίδια στιγμή, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις στην Υεμένη συνεχίζονται με εκατέρωθεν πλήγματα, προκαλώντας θύματα μεταξύ των πολιτών.

Η επτάμηνη σύγκρουση έχει ήδη διαταράξει τις ροές πετρελαίου και έχει προκαλέσει ισχυρούς τριγμούς παγκοσμίως. Σύμφωνα με τον Αραγκτσί, η ιρανική πρόταση προέβλεπε αντίστροφη μέτρηση επτά ημερών για το άνοιγμα των Στενών και την παύση των εχθροπραξιών, προκειμένου να ξεκινήσουν ευρύτερες συνομιλίες, οι οποίες θα μπορούσαν να περιλάβουν και το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας.

Ωστόσο, ο Αμερικανός εκπρόσωπος στον ΟΗΕ, Μάικ Ουόλτζ, εξήγησε ότι η πρόταση απορρίφθηκε επειδή απαιτούσε την άμεση άρση των κυρώσεων και την αποδέσμευση των ιρανικών περιουσιακών στοιχείων εκ των προτέρων. Από την πλευρά του, ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε έτοιμος για διάλογο, ξεκαθαρίζοντας εντούτοις ότι η χώρα του δεν πρόκειται να αποδεχθεί εκφοβισμούς ή καταναγκασμούς.