ΕΕ: «Πράσινο φως» στο αμερικανικό καύσιμο Jet A για τις αεροπορικές εν μέσω κρίσης στα Στενά του Ορμούζ

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζεται να αποσαφηνίσει ότι οι αεροπορικές εταιρείες στην Ευρώπη μπορούν να χρησιμοποιούν καύσιμα αεριωθούμενων τύπου Jet A, τα οποία καταναλώνονται κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες, ως εναλλακτική λύση απέναντι στις πιέσεις που προκαλεί ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ στην παγκόσμια αγορά καυσίμων.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, η κίνηση αυτή εντάσσεται στην προσπάθεια των Βρυξελλών να περιορίσουν τον κίνδυνο διαταραχών στον εφοδιασμό της ευρωπαϊκής αεροπορίας, λίγο πριν από την κορύφωση της θερινής ταξιδιωτικής περιόδου.

Η ευρωπαϊκή αγορά βασίζεται κατά κανόνα στο Jet A-1, καύσιμο με προδιαγραφές που θεωρούνται πιο κατάλληλες για χαμηλές θερμοκρασίες και πτήσεις μεγάλων αποστάσεων. Το Jet A, αν και πιο διαδεδομένο στις ΗΠΑ, μπορεί να λειτουργήσει ως συμπληρωματική επιλογή, υπό την προϋπόθεση ότι η μετάβαση θα γίνει με σαφείς κανόνες ασφαλείας. Η EASA έχει ήδη συστήσει προσοχή σε αεροδρόμια και εταιρείες που εξετάζουν τέτοια αλλαγή, επισημαίνοντας ότι η χρήση του Jet A σε αγορές όπου κυριαρχεί το Jet A-1 πρέπει να γίνει με οργανωμένο και ελεγχόμενο τρόπο.

Η πίεση στις Βρυξέλλες έχει αυξηθεί τις τελευταίες εβδομάδες. Το Bloomberg μετέδωσε ότι η ένωση Airlines for Europe, στην οποία συμμετέχουν μεγάλοι όμιλοι όπως η Lufthansa, η Air France-KLM και η IAG, είχε ζητήσει από την ΕΕ να επιτρέψει την εισαγωγή και χρήση του αμερικανικού τύπου καυσίμου, καθώς ο αποκλεισμός του Ορμούζ έχει προκαλέσει αναστάτωση στις ροές πετρελαίου και προϊόντων διύλισης. Σε προηγούμενο δημοσίευμα, το πρακτορείο ανέφερε ότι περίπου το 40% των εισαγωγών αεροπορικού καυσίμου της ΕΕ προέρχεται από το εξωτερικό και ότι περίπου το μισό αυτών των ποσοτήτων περνά μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Παράλληλα, η Κομισόν φέρεται να εξετάζει παρεμβάσεις για να περιορίσει τις επιπτώσεις στους επιβάτες από την άνοδο του κόστους. Οι τιμές των καυσίμων έχουν αυξηθεί απότομα από την έναρξη της κρίσης, ενώ οι αεροπορικές εταιρείες προειδοποιούν ότι, εάν η αναταραχή συνεχιστεί, μέρος του πρόσθετου κόστους θα μετακυλιστεί στα εισιτήρια. Το Reuters μετέδωσε ότι σε σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών η ΕΕ θεωρεί πως η κρίση δεν δικαιολογεί ακόμη έκτακτα μέτρα για τον τουριστικό τομέα, αλλά υπογραμμίζει ότι οι υψηλές τιμές καυσίμων από μόνες τους δεν απαλλάσσουν τις εταιρείες από τις υποχρεώσεις τους προς τους επιβάτες σε περίπτωση ακυρώσεων.

Η παρέμβαση της Κομισιόν δεν αναμένεται να έχει τη μορφή άμεσου πλαφόν στις τιμές των εισιτηρίων, αλλά περισσότερο ενός πλαισίου εποπτείας και ρυθμιστικής ευελιξίας: καλύτερος συντονισμός στην κατανομή καυσίμων μεταξύ κρατών-μελών, αναζήτηση εναλλακτικών προμηθευτών, οδηγίες για ακυρώσεις και αποζημιώσεις, καθώς και πιθανές προσαρμογές σε κανόνες που αφορούν τα slots και την πρακτική του «tankering», δηλαδή τη μεταφορά επιπλέον καυσίμου από αεροδρόμια όπου η τιμή είναι χαμηλότερη. Σύμφωνα με το Bloomberg, η ΕΕ είχε ήδη προαναγγείλει μέτρα για τη «βελτιστοποίηση» της διανομής αεροπορικού καυσίμου και την εξασφάλιση εναλλακτικών πηγών προμήθειας.

Το μεγάλο στοίχημα για τις Βρυξέλλες είναι διπλό: να αποφευχθεί μια πραγματική κρίση εφοδιασμού στα ευρωπαϊκά αεροδρόμια και, ταυτόχρονα, να μην μετατραπεί η ενεργειακή αναταραχή σε ανεξέλεγκτο κύμα αυξήσεων για τους ταξιδιώτες. Με τη ζήτηση για καλοκαιρινές πτήσεις να παραμένει ισχυρή, ακόμη και περιορισμένες ελλείψεις ή αυξήσεις στο κόστος καυσίμων μπορούν να συμπιέσουν τα περιθώρια των εταιρειών και να οδηγήσουν σε ακριβότερα εισιτήρια, περικοπές δρομολογίων ή καθυστερήσεις.

Η επιλογή του Jet A δείχνει ότι η ΕΕ επιχειρεί να κινηθεί προληπτικά, ανοίγοντας τεχνικά και κανονιστικά περιθώρια πριν η κρίση φτάσει στα αεροδρόμια και στους επιβάτες. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα της παρέμβασης θα εξαρτηθεί από το πόσο γρήγορα θα αποκατασταθούν οι ροές μέσω του Ορμούζ, από τη διαθεσιμότητα εναλλακτικών προμηθειών και από το κατά πόσο οι αεροπορικές εταιρείες θα απορροφήσουν μέρος του κόστους αντί να το μετακυλίσουν πλήρως στους καταναλωτές.