Εκλογές στην Ουγγαρία: Θα σπάσει η κυριαρχία του Βίκτωρ Όρμπαν;

Οι βουλευτικές εκλογές στην Ουγγαρία σήμερα Κυριακήτου Πάσχα της Ορθοδοξίας, αποτελούν μία από τις πιο καθοριστικές πολιτικές αναμετρήσεις των τελευταίων ετών στην Ευρώπη. Ύστερα από 16 χρόνια κυριαρχίας του Βίκτορ Όρμπαν και του κόμματος Fidesz, οι Ούγγροι ψηφοφόροι καλούνται να αποφασίσουν αν θα διατηρήσουν στην εξουσία έναν ηγέτη που έχει ταυτιστεί με τον εθνικισμό, τη σύγκρουση με τις Βρυξέλλες και τις στενές σχέσεις με τη Μόσχα, ή αν θα δώσουν την ευκαιρία σε μια νέα πολιτική δύναμη, το κόμμα Tisza του Πέτερ Μάγιαρ.

Η ψηφοφορία διαρκεί μέχρι τις 19:00 ώρα Ουγγαρίας (20:00 ώρα Ελλάδος) και τα πρώτα αποτελέσματα αναμένονται το βράδυ της ίδιας ημέρας, μόλις κλείσουν οι κάλπες.

Σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις πριν από την κάλπη, το Tisza εμφανιζόταν να προηγείται του Fidesz, γεγονός που έκανε αυτές τις εκλογές ιδιαίτερα αμφίρροπες και ιστορικές.

Ο Βίκτορ Όρμπαν έχει ήδη καταγράψει τέσσερις συνεχόμενες εκλογικές νίκες και έχει οικοδομήσει ένα ισχυρό πολιτικό σύστημα γύρω από το πρόσωπό του. Ωστόσο, η μακρόχρονη παραμονή του στην εξουσία έχει συνοδευτεί από έντονη κριτική για υπονόμευση των δημοκρατικών θεσμών, περιορισμό της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης και των μέσων ενημέρωσης, καθώς και για αυξανόμενα φαινόμενα διαφθοράς. Την ίδια στιγμή, η ουγγρική οικονομία αντιμετωπίζει δυσκολίες, ενώ η κοινωνική δυσαρέσκεια εντείνεται, ιδιαίτερα ανάμεσα στους νέους και στα μεσαία στρώματα.
Αυτή η φθορά εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί ο Πέτερ Μάγιαρ, πρώην στέλεχος του ίδιου του συστήματος Όρμπαν, κατάφερε μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα να εξελιχθεί στον βασικό αντίπαλό του.

Ο Πέτερ Μάγιαρ και το κόμμα Tisza προβάλλουν την ανάγκη για «αλλαγή καθεστώτος», με έμφαση στη διαφάνεια, στην αποκατάσταση των δημοκρατικών θεσμών, στη βελτίωση της υγείας και της παιδείας και στην επαναπροσέγγιση με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η άνοδός του δεν βασίζεται μόνο στην προσωπική του προβολή, αλλά και στη συσπείρωση πολιτών από διαφορετικούς ιδεολογικούς χώρους που επιθυμούν κυρίως το τέλος της κυριαρχίας του Fidesz. Αυτό είναι ένα από τα πιο ιδιαίτερα στοιχεία αυτών των εκλογών. Πολλοί ψηφοφόροι δεν στηρίζουν απαραίτητα τον Μάγιαρ επειδή συμφωνούν σε όλα μαζί του, αλλά επειδή τον θεωρούν το πιο ισχυρό όχημα πολιτικής αλλαγής.

Η σημασία των εκλογών, όμως, δεν περιορίζεται στο εσωτερικό της Ουγγαρίας. Μια πιθανή ήττα του Όρμπαν θα είχε συνέπειες σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ο Ούγγρος πρωθυπουργός έχει έρθει επανειλημμένα σε αντιπαράθεση με την ΕΕ για ζητήματα κράτους δικαίου, δημοκρατίας και κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Παράλληλα, η κυβέρνησή του έχει καθυστερήσει ή μπλοκάρει ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες στήριξης προς την Ουκρανία, γεγονός που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τους ευρωπαίους εταίρους. Μια νίκη του Tisza θα μπορούσε να οδηγήσει σε επαναπροσδιορισμό της εξωτερικής πολιτικής της χώρας, με πιο σαφή φιλοευρωπαϊκή κατεύθυνση και πιο αποστασιοποιημένη στάση απέναντι στη Ρωσία.

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι το εκλογικό σύστημα της Ουγγαρίας είναι σύνθετο και έχει στο παρελθόν ευνοήσει το Fidesz. Το κοινοβούλιο διαθέτει 199 έδρες, οι 106 εκλέγονται σε μονοεδρικές περιφέρειες και οι υπόλοιπες 93 από εθνικές λίστες κομμάτων. Για να μπει ένα κόμμα στη Βουλή χρειάζεται τουλάχιστον 5% της εθνικής ψήφου. Το σύστημα αυτό δίνει ιδιαίτερη σημασία στις τοπικές αναμετρήσεις και μπορεί να ενισχύσει δυσανάλογα το πρώτο κόμμα, γι’ αυτό και ακόμη και με προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις, η τελική επικράτηση της αντιπολίτευσης δεν θεωρείται αυτόματη.

Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι η προεκλογική εκστρατεία διεξήχθη σε εξαιρετικά πολωμένο κλίμα. Ο Όρμπαν επέμεινε στα γνωστά του συνθήματα περί προστασίας της εθνικής κυριαρχίας, επίθεσης κατά των Βρυξελλών και απόρριψης κάθε εμπλοκής στον πόλεμο της Ουκρανίας, ενώ ο Μάγιαρ κάλεσε τους πολίτες να μην υποκύψουν σε πιέσεις και εκφοβισμό.

Την ίδια ώρα, η αναμέτρηση παρακολουθείται στενά και από από το εξωτερικό. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει εκφράσει ανοιχτά τη στήριξή του προς τον Όρμπαν, ενώ η Μόσχα αντιμετωπίζει με ενδιαφέρον το ενδεχόμενο πολιτικής αλλαγής σε μια χώρα που μέχρι σήμερα υπήρξε ένας από τους πιο «δύσκολους» εταίρους της ΕΕ στο ουκρανικό ζήτημα.