Ενέκρινε η Κομισιόν το ελληνικό Κοινωνικό Σχέδιο για το Κλίμα ύψους 4,8 δισ. ευρώ

Το «πράσινο φως» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έλαβε το ελληνικό Κοινωνικό Σχέδιο για το Κλίμα, ένας σχεδιασμός συνολικού προϋπολογισμού 4,8 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Βασικός στόχος του προγράμματος είναι η παροχή στοχευμένης ανακούφισης στα ευάλωτα νοικοκυριά, στους πολίτες που εξαρτώνται από τις καθημερινές μεταφορές, αλλά και στις πολύ μικρές επιχειρήσεις, προστατεύοντάς τους από τους κραδασμούς που προκαλεί η μετάβαση προς μια πιο βιώσιμη οικονομία.

Η ελληνική πρόταση, η οποία διαμορφώθηκε σε στενή συνεργασία των εγχώριων Αρχών με τα κλιμάκια της Κομισιόν, αποτελεί το πέμπτο κατά σειρά αλλά και το μεγαλύτερο σε μέγεθος εθνικό σχέδιο που εγκρίνεται έως τώρα.

Η χρηματοδότησή του θα αντληθεί από τα έσοδα του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα μέσω του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών, διοχετεύοντας τους απαραίτητους πόρους στην ενίσχυση της καθαρής ενέργειας και στη θωράκιση των οικονομικά ασθενέστερων καταναλωτών.

Με την υλοποίησή τους, οι επενδύσεις και οι μεταρρυθμίσεις που υποστηρίζονται μέσω του ελληνικού Κοινωνικού Σχεδίου για το Κλίμα 2026-2032 θα συμβάλουν έως το 2032 στη μείωση των εκπομπών κατά 811.000 τόνους ισοδύναμου CO₂ ετησίως. Το σχέδιο θα κινητοποιήσει συνολικά 4,77 δισ. ευρώ έως το 2032, εκ των οποίων 3,57 δισ. ευρώ (75%) θα προέλθουν από την ΕΕ και 1,2 δισ. ευρώ (25%) από εθνικούς πόρους.

Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το ελληνικό Κοινωνικό Σχέδιο για το Κλίμα αντιμετωπίζει επαρκώς τις κοινωνικές επιπτώσεις από την επέκταση του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στα κτίρια και στις οδικές μεταφορές, στο πλαίσιο του νέου Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΣΕΔΕ2).

Το σχέδιο θα στηρίξει 460.000 ευάλωτα νοικοκυριά, μειώνοντας την εξάρτησή τους από τα ορυκτά καύσιμα, μέσω της στήριξης έως και 62.000 ανακαινίσεων και της εγκατάστασης 200.000 αντλιών θερμότητας και ηλιακών συστημάτων θέρμανσης νερού.

Το σχέδιο θα αυξήσει επίσης το απόθεμα κοινωνικής κατοικίας της χώρας, με τη δημιουργία 2.800 νέων ενεργειακά αποδοτικών κοινωνικών κατοικιών.

Επιπλέον, 226 εκατ. ευρώ θα διατεθούν για την ανακαίνιση δημόσιων φοιτητικών εστιών, βελτιώνοντας την πρόσβαση 5.930 ευάλωτων φοιτητών στην ανώτατη εκπαίδευση.

Ένα προσωρινό επίδομα θέρμανσης θα στηρίζει επίσης έως και 800.000 ευάλωτα νοικοκυριά ετησίως, ώστε να καλύπτουν τα έξοδα θέρμανσής τους μετά την έναρξη εφαρμογής του ΣΕΔΕ2.

Παράλληλα, 300.000 ευάλωτοι χρήστες των μεταφορών θα επωφεληθούν από την ενίσχυση των δημόσιων συγκοινωνιών, μέσω της κυκλοφορίας περισσότερων από 200 νέων ηλεκτρικών λεωφορείων σε αστικές περιοχές με υψηλά επίπεδα ευαλωτότητας στον τομέα των μεταφορών, 22 επιπλέον συρμών του μετρό της Αθήνας, νέων υπηρεσιών μεταφοράς κατά παραγγελία σε απομακρυσμένες περιοχές, καθώς και υποδομών φόρτισης.

Ένα σύστημα κοινωνικής μίσθωσης αυτοκινήτων (social leasing) θα επιτρέψει επίσης σε 15.000 ευάλωτα νοικοκυριά που εξαρτώνται από το αυτοκίνητο να αποκτήσουν πρόσβαση σε ηλεκτρικά οχήματα με προσιτό μηνιαίο κόστος, επιταχύνοντας τη μετάβαση σε μετακινήσεις μηδενικών εκπομπών.

Το σχέδιο δίνει προτεραιότητα στην προσβασιμότητα και την κοινωνική ένταξη, επενδύοντας σε περισσότερα από 12.000 μέσα μετακίνησης, όπως ηλεκτρικά αμαξίδια και σκούτερ, σε μια νέα ειδική υπηρεσία σχολικής μεταφοράς για μαθητές με αναπηρία, καθώς και σε έργα βελτίωσης της προσβασιμότητας σε 33 σιδηροδρομικούς σταθμούς και 85 σταθμούς του μετρό.

Τέλος, το σχέδιο στηρίζει 28.000 ευάλωτες πολύ μικρές επιχειρήσεις στη μετάβασή τους προς καθαρότερα κτίρια και λύσεις βιώσιμης κινητικότητας, με 820 εκατ. ευρώ να προορίζονται για τη μείωση του ενεργειακού και μεταφορικού κόστους μέσω στοχευμένων παρεμβάσεων ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων και επιδοτήσεων.

Η Ελλάδα θα μπορεί να ζητήσει την πρώτη της πληρωμή από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μόλις ξεκινήσει η υλοποίηση του σχεδίου και επιτευχθούν τα προβλεπόμενα ορόσημα.

Σημειώνεται ότι το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα έχει σχεδιαστεί για να στηρίζει μέτρα και επενδύσεις στους τομείς της ενεργειακής απόδοσης, της ανακαίνισης κτιρίων, της καθαρής θέρμανσης και ψύξης, καθώς και της ενσωμάτωσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Παράλληλα, θα στηρίζει την κινητικότητα και τις μεταφορές μηδενικών εκπομπών.

Το Ταμείο θα λειτουργήσει από το 2026 έως το 2032 και αναμένεται να κινητοποιήσει τουλάχιστον 86,7 δισ. ευρώ σε ολόκληρη την ΕΕ, συνδυάζοντας έσοδα από το νέο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών για την καύση καυσίμων στα κτίρια, στις οδικές μεταφορές και σε πρόσθετους τομείς (ETS2), με τις ίδιες συνεισφορές των κρατών μελών.

Η Επιτροπή συνεργάζεται στενά με όλα τα κράτη μέλη για τα Σχέδια Κοινωνικού Κλίματος και τα καλεί να τα υποβάλουν άμεσα.

Μέχρι σήμερα, δέκα κράτη μέλη -η Σουηδία, η Λιθουανία, η Λετονία, η Μάλτα, η Ολλανδία, η Ελλάδα, η Κροατία, η Σλοβενία, η Ιταλία και το Λουξεμβούργο- έχουν υποβάλει επισήμως τα σχέδιά τους στην Επιτροπή προς έγκριση. Το σχέδιο της Σουηδίας ήταν το πρώτο που εγκρίθηκε, ακολουθούμενο από εκείνα της Λιθουανίας, της Λετονίας, της Μάλτας και πλέον της Ελλάδας.