Εντολή Μοτζάμπα Χαμενεΐ: Το εμπλουτισμένο ουράνιο δεν φεύγει από το Ιράν

Ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Μοτζάμπα Χαμενεΐ,  φέρεται να έχει δώσει οδηγία ώστε τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου της χώρας να μην αποσταλούν στο εξωτερικό, δήλωσαν δύο ανώτερες ιρανικές πηγές στο Reuters. Η απόφαση αυτή σκληραίνει τη στάση της Τεχεράνης σε ένα από τα βασικά αιτήματα των Ηνωμένων Πολιτειών στο πλαίσιο των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η εντολή αφορά το ουράνιο που έχει εμπλουτιστεί σε επίπεδα κοντά σε εκείνα που απαιτούνται για την κατασκευή πυρηνικού όπλου. Η εξέλιξη ενδέχεται να περιπλέξει περαιτέρω τις συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν, την ώρα που η Ουάσινγκτον και το Τελ Αβίβ επιμένουν ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να προβλέπει την απομάκρυνση του υλικού από την ιρανική επικράτεια.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ανοδος για το πετρέλαιο λόγω αβεβαιότητας στο Ιράν και της μείωσης των αποθεμάτων

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent αυξήθηκαν κατά 78 σεντς, ή 0,74%, στα 105,80 δολάρια το βαρέλι

Ισραηλινοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο Reuters ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει διαβεβαιώσει το Ισραήλ πως το απόθεμα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού του Ιράν θα πρέπει να μεταφερθεί εκτός χώρας. Το Ισραήλ, οι ΗΠΑ και άλλες δυτικές χώρες κατηγορούν εδώ και χρόνια την Τεχεράνη ότι επιδιώκει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, επικαλούμενες, μεταξύ άλλων, τον εμπλουτισμό ουρανίου στο 60%, επίπεδο πολύ υψηλότερο από εκείνο που απαιτείται για μη στρατιωτική χρήση και πιο κοντά στο 90% που απαιτείται για οπλική χρήση. Το Ιράν απορρίπτει τις κατηγορίες και υποστηρίζει ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα έχει αποκλειστικά ειρηνικό χαρακτήρα.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει δηλώσει ότι δεν θα θεωρήσει τον πόλεμο λήξαντα εάν δεν απομακρυνθεί το εμπλουτισμένο ουράνιο από το Ιράν, εάν η Τεχεράνη δεν σταματήσει την υποστήριξή της σε παραστρατιωτικές οργανώσεις και εάν δεν εξαλειφθούν οι δυνατότητες βαλλιστικών πυραύλων της.

«Η οδηγία του Ανώτατου Ηγέτη και η συναίνεση εντός του κατεστημένου είναι ότι το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου δεν πρέπει να φύγει από τη χώρα», ανέφερε μία από τις δύο ιρανικές πηγές, μιλώντας υπό καθεστώς ανωνυμίας λόγω της ευαισθησίας του ζητήματος.

Κατά τις ίδιες πηγές, κορυφαίοι Ιρανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η αποστολή του υλικού στο εξωτερικό θα καθιστούσε τη χώρα πιο ευάλωτη σε μελλοντικές επιθέσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ. Ο Λευκός Οίκος και το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχολιασμό.

Βαθιά δυσπιστία στην Τεχεράνη

Η εύθραυστη εκεχειρία που βρίσκεται σε ισχύ ακολούθησε τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, μετά τις οποίες η Τεχεράνη έπληξε χώρες του Κόλπου που φιλοξενούν αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις, ενώ ξέσπασαν συγκρούσεις μεταξύ του Ισραήλ και της υποστηριζόμενης από το Ιράν Χεζμπολάχ στον Λίβανο.

Παρά την παύση των εχθροπραξιών, οι ειρηνευτικές προσπάθειες δεν έχουν σημειώσει ουσιαστική πρόοδο. Ο αποκλεισμός ιρανικών λιμανιών από τις ΗΠΑ και ο έλεγχος της Τεχεράνης στο Στενό του Ορμούζ, κρίσιμη δίοδο για τον παγκόσμιο εφοδιασμό πετρελαίου, δυσχεραίνουν τις συνομιλίες που διεξάγονται με πακιστανική μεσολάβηση.

Οι δύο ιρανικές πηγές ανέφεραν ότι στην Τεχεράνη υπάρχει βαθιά καχυποψία πως η εκεχειρία αποτελεί τακτικό ελιγμό της Ουάσινγκτον, με στόχο να δημιουργήσει αίσθημα ασφάλειας πριν από πιθανή επανάληψη των αεροπορικών επιδρομών.

Ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχάμεντ Μπακέρ Καλιμπάφ, δήλωσε την Τετάρτη ότι οι «φανερές και κρυφές κινήσεις του εχθρού» δείχνουν πως οι Αμερικανοί προετοιμάζουν νέες επιθέσεις.

Από την πλευρά του, ο Τραμπ δήλωσε την ίδια ημέρα ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να εξαπολύσουν νέες επιθέσεις κατά της Τεχεράνης εάν το Ιράν δεν συμφωνήσει σε ειρηνευτική συμφωνία, αφήνοντας πάντως να εννοηθεί ότι η Ουάσινγκτον μπορεί να περιμένει λίγες ημέρες προκειμένου να «λάβει τις σωστές απαντήσεις».

Σύμφωνα με τις ιρανικές πηγές, οι δύο πλευρές έχουν αρχίσει να περιορίζουν ορισμένες διαφορές, ωστόσο παραμένουν βαθιά χάσματα σε ζητήματα που αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η τύχη των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου και η απαίτηση του Ιράν να αναγνωριστεί το δικαίωμά του στον εμπλουτισμό.

Σκληρότερη γραμμή για το πυρηνικό απόθεμα

Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν επανειλημμένα τονίσει ότι βασική προτεραιότητα της Τεχεράνης είναι να διασφαλίσει οριστικό τερματισμό του πολέμου και αξιόπιστες εγγυήσεις πως οι ΗΠΑ και το Ισραήλ δεν θα εξαπολύσουν νέες επιθέσεις.

Μόνο αφού υπάρξουν τέτοιες διαβεβαιώσεις, αναφέρουν, θα είναι έτοιμο το Ιράν να προχωρήσει σε αναλυτικές διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό του πρόγραμμα.

Πριν από τον πόλεμο, η Τεχεράνη είχε εμφανιστεί διατεθειμένη να αποστείλει στο εξωτερικό περίπου το μισό απόθεμα ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60%. Ωστόσο, σύμφωνα με τις πηγές, η θέση αυτή άλλαξε μετά τις επανειλημμένες απειλές του Τραμπ για πλήγματα κατά του Ιράν.

Ισραηλινοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο Reuters ότι παραμένει ασαφές αν ο Τραμπ θα αποφασίσει νέα επίθεση και αν θα δώσει στο Ισραήλ το πράσινο φως για την επανέναρξη επιχειρήσεων. Η Τεχεράνη έχει προειδοποιήσει ότι θα απαντήσει συντριπτικά σε περίπτωση νέας επίθεσης.

Παρά τη σκλήρυνση της ιρανικής στάσης, μία από τις πηγές ανέφερε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν «εφικτές φόρμουλες» για την επίλυση του ζητήματος. Ως πιθανή λύση ανέφερε την αραίωση του αποθέματος υπό την επίβλεψη του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας.

Η ΔΟΑΕ έχει εκτιμήσει ότι το Ιράν διέθετε 440,9 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60% όταν το Ισραήλ και οι ΗΠΑ επιτέθηκαν σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις τον Ιούνιο του 2025. Δεν είναι σαφές πόσο από το υλικό αυτό διασώθηκε.

Ο επικεφαλής της ΔΟΑΕ, Ραφαέλ Γκρόσι, δήλωσε τον Μάρτιο ότι το μεγαλύτερο μέρος όσου αποθέματος είχε απομείνει φυλασσόταν σε συγκρότημα σηράγγων στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ισφαχάν, ενώ η υπηρεσία εκτιμούσε ότι λίγο περισσότερα από 200 κιλά βρίσκονταν εκεί. Μέρος του αποθέματος πιστεύεται επίσης ότι βρίσκεται στο πυρηνικό συγκρότημα της Νατάνζ.

Η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι χρειάζεται ποσότητες ουρανίου υψηλότερου εμπλουτισμού για ιατρικούς σκοπούς και για τον ερευνητικό αντιδραστήρα της Τεχεράνης, ο οποίος λειτουργεί με μικρές ποσότητες ουρανίου εμπλουτισμένου περίπου στο 20%.