Έρχεται κι άλλο χτύπημα σε αγρότες, τρόφιμα, καταναλωτές: Άνοδος 30% στα λιπάσματα

Η κλιμάκωση του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και πρώτων υλών, με σημαντικές επιπτώσεις και στον αγροτικό τομέα. Ένα από τα πρώτα θύματα της κρίσης είναι η αγορά λιπασμάτων, καθώς η σύγκρουση έχει επηρεάσει τις βασικές εμπορικές οδούς και την παραγωγή στη Μέση Ανατολή.

Η κρίση συνδέεται κυρίως με τις διαταραχές στη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους κόμβους μεταφοράς ενέργειας και πρώτων υλών στον κόσμο. Από την περιοχή διέρχεται μεγάλο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου λιπασμάτων και των βασικών συστατικών τους, όπως αμμωνία και θείο.

Οι αναταράξεις στις θαλάσσιες μεταφορές μέσω του Ορμούζ έχουν προκαλέσει άνοδο περίπου 30% σε ορισμένες κατηγορίες λιπασμάτων μέσα σε λίγες εβδομάδες.

Σε ορισμένες αγορές, όπως η Αίγυπτος, οι τιμές της ουρίας έχουν ήδη αυξηθεί 41% και ενδέχεται να φτάσουν έως και 60%. Η ουρία χρησιμοποιείται ως αζωτούχο λίπασμα για καλλιέργειες όπως σιτάρι, καλαμπόκι, βαμβάκι και ρύζι και στη βιομηχανία ως πρώτη ύλη στην παραγωγή ρητινών ουρίας-φορμαλδεΰδης (κόλλες για ξύλο και μοριοσανίδες), παραγωγή πλαστικών και συνθετικών υλικών και παραγωγή μελαμίνης.

Το κόστος εισαγωγής ειδικών λιπασμάτων έχει γίνει 10-20% ακριβότερο λόγω αυξημένων μεταφορικών και περιορισμένης προσφοράς.

Οι ανατιμήσεις συνδέονται επίσης με την άνοδο του φυσικού αερίου και των καυσίμων, τα οποία αποτελούν βασικό παράγοντα στο κόστος παραγωγής των αζωτούχων λιπασμάτων.

Πριν ακόμη κλιμακωθεί ο πόλεμος, η αγορά λιπασμάτων βρισκόταν σε ανοδική πορεία. Το Φεβρουάριο του 2026 και οι οκτώ βασικές κατηγορίες λιπασμάτων εμφάνιζαν αυξήσεις τιμών σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, με την ουρία να φτάνει περίπου τα 601 δολάρια ανά τόνο, αυξημένη 5%.

Οι ευρωπαϊκές αγορές πιέζονταν ήδη από κανονισμούς και ενεργειακό κόστος, με προβλέψεις για 10-20% ακριβότερη αμμωνία και έως 15% ακριβότερη ουρία μέσα στο 2026.

Πώς επηρεάζονται οι αγρότες ενώ ακολουθούν τρόφιμα

Η αύξηση των τιμών στα λιπάσματα μεταφράζεται άμεσα σε υψηλότερο κόστος παραγωγής για τους αγρότες. Σε πολλές περιοχές του κόσμου οι παραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα “τριπλό σοκ”: ακριβότερα λιπάσματα, υψηλότερα καύσιμα και αυξημένα μεταφορικά.

Αυτή η εξέλιξη συνεπάγεται αύξηση των τιμών και των τροφίμων, λόγω ακριβότερης παραγωγής.