Eurobank Research: Η κατανάλωση φρέναρε, αλλά οι εξαγωγές κράτησαν την ελληνική οικονομία όρθια το α΄τερτράμηνο

Η ελληνική οικονομία εισέρχεται στο δεύτερο μισό του 2026 με μικτές ενδείξεις, καθώς η ιδιωτική κατανάλωση, ο βασικός πυλώνας της εγχώριας ζήτησης, δείχνει να χάνει δυναμική, την ώρα που οι εξαγωγές εξακολουθούν να λειτουργούν ως αντίβαρο στις πιέσεις από το διεθνές ενεργειακό σοκ.

Σύμφωνα με το δελτίο «7 Ημέρες Οικονομία» της Eurobank Research, η επιβράδυνση δεν είναι συγκυριακός θόρυβος, αλλά συνδέεται με την άνοδο του κόστους ενέργειας, την ενίσχυση του πληθωρισμού και τη διάβρωση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών.

Το πρώτο σαφές σήμα έρχεται από τους εθνικούς λογαριασμούς. Η πραγματική ιδιωτική κατανάλωση αυξήθηκε μόλις κατά 0,7% σε ετήσια βάση το α’ τρίμηνο του 2026, από 2,3% το δ’ τρίμηνο του 2025, ενώ σε τριμηνιαία βάση κατέγραψε στασιμότητα, μετά από άνοδο 0,7% στο προηγούμενο τρίμηνο. Η εικόνα αυτή αποκτά μεγαλύτερη σημασία καθώς συμπίπτει με επιτάχυνση των πληθωριστικών πιέσεων, όπου ο μέσος ετήσιος πληθωρισμός ανέβηκε στο 4,7% το δίμηνο Απριλίου-Μαΐου, από 3,1% το α’ τρίμηνο.

Η επιβάρυνση στα νοικοκυριά φαίνεται εντονότερα στα καύσιμα. Οι τιμές τους αυξήθηκαν κατά 26,9% τον Απρίλιο και 29,1% τον Μάιο, έναντι 14,2% τον Μάρτιο, εξέλιξη που περιορίζει την αγοραστική δύναμη και ενδέχεται να επηρεάζει άμεσα την κατανάλωση αγαθών. Την ίδια στιγμή, ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης παρέμεινε σε ιδιαίτερα αρνητικό έδαφος, στις -52,2 μονάδες τον Μ -52,2 μονάδες τον Μάιο, υποδηλώνοντας ότι τα νοικοκυριά προσεγγίζουν τους επόμενους μήνες με αυξημένη επιφυλακτικότητα.

Το ενεργειακό σοκ έχει ήδη περάσει και στις προβλέψεις. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στις εαρινές εκτιμήσεις της, αναθεώρησε προς τα κάτω τον ρυθμό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας για το 2026 στο 1,8%, από 2,2% στις φθινοπωρινές προβλέψεις, ενώ ανέβασε την πρόβλεψη για τον πληθωρισμό στο 3,7%, από 2,3%. Η Eurobank Research αποδίδει τη διπλή αυτή αναθεώρηση σε ένα αρνητικό σοκ προσφοράς: υψηλότερο κόστος παραγωγής, υψηλότερες τελικές τιμές και, τελικά, χαμηλότερη πραγματική κατανάλωση.

Απέναντι σε αυτή την εικόνα, ο εξωτερικός τομέας παρουσιάζει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα. Τον Απρίλιο, οι εξαγωγές αγαθών σε σταθερές τιμές αυξήθηκαν κατά 13,6% σε ετήσια βάση, ενώ ακόμη και χωρίς τα καύσιμα η άνοδος διαμορφώθηκε στο 5,5%. Οι εισαγωγές κινήθηκαν πολύ πιο ήπια, με αύξηση 0,8% συνολικά και 1,5% χωρίς τα καύσιμα, οδηγώντας σε συρρίκνωση του ελλείμματος στο ισοζύγιο αγαθών.

Σε επίπεδο τετραμήνου Ιανουαρίου-Απριλίου, οι εξαγωγές αγαθών σε σταθερές τιμές αυξήθηκαν κατά 4,6%, ή 2,2% χωρίς τα καύσιμα, ενώ οι εισαγωγές παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητες στο σύνολο, με άνοδο μόλις 0,1%. Στις υπηρεσίες, η εικόνα είναι ακόμη πιο ισχυρή: οι εξαγωγές υπηρεσιών ενισχύθηκαν κατά 9,3% σε τρέχουσες τιμές, με τις ταξιδιωτικές εισπράξεις να καταγράφουν άλμα 36,9%, κυρίως λόγω αύξησης 27,1% της εισερχόμενης ταξιδιωτικής κίνησης. Οι εισπράξεις από μεταφορές αυξήθηκαν επίσης κατά 6,9%.

Το συμπέρασμα είναι ότι η ελληνική οικονομία δεν κινείται σε ενιαία τροχιά. Η εγχώρια ζήτηση, και ειδικά η ιδιωτική κατανάλωση, δείχνει ευάλωτη στην άνοδο των τιμών και στην επιδείνωση των προσδοκιών. Αντιθέτως, οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών, με αιχμή τον τουρισμό και τις μεταφορές, εξακολουθούν να στηρίζουν την οικονομική δραστηριότητα. Το κρίσιμο ερώτημα για τους επόμενους μήνες είναι εάν η αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών του πετρελαίου θα περιορίσει τις πληθωριστικές πιέσεις εγκαίρως, πριν η κόπωση των νοικοκυριών μετατραπεί σε βαθύτερη επιβράδυνση της ανάπτυξης.

Αναλυτικά τα στοιχεία από τις «7 Ημέρες Οικονομία» της Eurobank Research