Εξαγγελίες από φον ντερ Λάιεν για νέα μέτρα από ΕΕ για μακροπρόθεσμη αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τη Δευτέρα 13 Απριλίου δήλωσε ότι η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή έχει ήδη βαρύ οικονομικό αποτύπωμα για την Ευρωπαϊκή Ένωση και ότι η απάντηση της Ευρώπης δεν μπορεί να είναι μόνο βραχυπρόθεσμη, αλλά πρέπει να επιταχύνει τη στρατηγική απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα μέσω περισσότερων ανανεώσιμων πηγών, πυρηνικής ενέργειας και ταχύτερης ηλεκτροδότησης της οικονομίας.

Στις δηλώσεις της από τις Βρυξέλλες, ανέφερε ότι ότι από την έναρξη της σύγκρουσης, πριν από 44 ημέρες, ο λογαριασμός της ΕΕ για εισαγωγές ορυκτών καυσίμων έχει αυξηθεί κατά πάνω από 22 δισ. ευρώ. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ είναι «ύψιστης σημασίας» για την Ένωση, καθώς η συνεχιζόμενη διαταραχή στη συγκεκριμένη αρτηρία μεταφοράς ενέργειας προκαλεί σοβαρές επιπτώσεις στις αγορές και στην ευρωπαϊκή οικονομία.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και το απόσπασμα που ήδη ανάρτησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:
«Συζητήσαμε μια σειρά από άμεσα και μακροπρόθεσμα ενεργειακά μέτρα που θα παρουσιάσουμε στους ηγέτες στο άτυπο EUCO. Ο δρόμος προς τα εμπρός είναι σαφής. Ο μόνος βιώσιμος τρόπος για να ξεφύγουμε από την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα είναι η μετατόπιση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την πυρηνική ενέργεια. Και η ηλεκτροδότηση της οικονομίας το συντομότερο δυνατό. Θα παρουσιάσουμε τη στρατηγική μας για την ηλεκτροδότηση πριν από το καλοκαίρι. Η ηλεκτροδότηση της Ευρώπης σημαίνει ότι θα κάνουμε την Ευρώπη πιο ανεξάρτητη».

Από τις ίδιες δηλώσεις, αλλά και από τις πληροφορίες που μετέδωσαν διεθνή μέσα, προκύπτει ότι η Επιτροπή ετοιμάζει πακέτο άμεσων παρεμβάσεων για να περιορίσει την πίεση στις τιμές. Στο πακέτο αυτό περιλαμβάνεται καλύτερος συντονισμός στην πλήρωση των αποθηκών φυσικού αερίου, ώστε τα κράτη-μέλη να μη βγαίνουν ταυτόχρονα στην αγορά και να προκαλούν νέες ανατιμήσεις, καθώς και συντονισμένες αποδεσμεύσεις πετρελαϊκών αποθεμάτων με στόχο το μέγιστο δυνατό αποτέλεσμα. Η φον ντερ Λάιεν ξεκαθάρισε επίσης ότι τα εθνικά μέτρα έκτακτης ανάγκης θα πρέπει να σχεδιαστούν έτσι ώστε να μην υπονομεύουν την ενιαία αγορά.

Πέρα όμως από τα πολύ άμεσα μέτρα, ο ορίζοντας της Κομισιόν είναι ευρύτερος. Σύμφωνα με το Reuters, η Επιτροπή σχεδιάζει να παρουσιάσει στις 22 Απριλίου τις προτάσεις της για τις τιμές της ενέργειας, ώστε να συζητηθούν από τους Ευρωπαίους ηγέτες στο επόμενο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Η δέσμη παρεμβάσεων αναμένεται να κινηθεί κυρίως σε τέσσερις κατευθύνσεις: χαμηλότερη φορολόγηση της ηλεκτρικής ενέργειας, μεγαλύτερη ευελιξία στις κρατικές ενισχύσεις, μείωση ή εξορθολογισμό επιβαρύνσεων στο ηλεκτρικό σύστημα και ώθηση επενδύσεων για απανθρακοποίηση και δίκτυα.

Ειδικότερα, η φον ντερ Λάιεν έχει ήδη προϊδεάσει ότι η Επιτροπή θα εισηγηθεί να φορολογείται το ηλεκτρικό ρεύμα ευνοϊκότερα από τα ορυκτά καύσιμα. Όπως είχε πει τον Μάρτιο, σε ορισμένες περιπτώσεις η ηλεκτρική ενέργεια φορολογείται έως και 15 φορές περισσότερο από το αέριο, κάτι που, όπως υποστήριξε, δεν μπορεί να συνεχιστεί. Στο ίδιο πνεύμα, εξετάζεται μεγαλύτερη ευελιξία στους κανόνες κρατικών ενισχύσεων, ώστε τα κράτη-μέλη να μπορούν να στηρίξουν πιο αποτελεσματικά βιομηχανίες και καταναλωτές που πλήττονται από το ενεργειακό σοκ.

Παράλληλα, η Επιτροπή επαναφέρει στο προσκήνιο και την ανάγκη επενδύσεων. Η πρόεδρος της Κομισιόν έχει αναφερθεί σε έναν «επενδυτικό επιταχυντή» μέσω του ETS, ύψους περίπου 30 δισ. ευρώ, που θα χρηματοδοτηθεί από δικαιώματα εκπομπών και θα στηρίξει έργα απανθρακοποίησης. Σε διεθνείς αναφορές για το σχέδιο της Κομισιόν προστίθεται ακόμη ότι οι Βρυξέλλες εξετάζουν μέτρα για την αύξηση της παραγωγικότητας των δικτύων, τη μείωση των χρεώσεων δικτύου και, σε ορισμένα κράτη-μέλη, ακόμη και πιθανές κατευθύνσεις για φορολόγηση υπερκερδών ενεργειακών εταιρειών, αν και δεν φαίνεται να υπάρχει ακόμη ενιαία ευρωπαϊκή γραμμή σε αυτό το ζήτημα.

We discussed a series of immediate and long-term energy measures that we will present to leaders at the informal EUCO.

The way ahead is clear.

The only lasting way out of the fossil dependency is shifting electricity generation to renewables and nuclear.

And electrifying the… pic.twitter.com/Kds7UvEINS

— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) April 13, 2026

We discussed a series of immediate and long-term energy measures that we will present to leaders at the informal EUCO.

The way ahead is clear.

The only lasting way out of the fossil dependency is shifting electricity generation to renewables and nuclear.

And electrifying the… pic.twitter.com/Kds7UvEINS

— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) April 13, 2026