Farm Food Future: Η επαρχία έχει επιχειρηματικές ιδέες, αλλά μαραίνονται ελλείψει χρηματοδότησης, προσωπικού και καθοδήγησης

Πολύτιμα μεν, απογοητευτικά δε είναι τα συμπεράσματα, τα οποία προέκυψαν από έναν χρόνο διαδικτυακών συναντήσεων και επαφών με εκατοντάδες τοπικούς επιχειρηματίες από την επαρχία και διατυπώθηκαν, στο περιθώριο εκδήλωσης για το πρόγραμμα Farm Food Future, το οποίο ολοκλήρωσε τον πρώτο κύκλο του και ξεκινά τον δεύτερο με συμμετέχοντες μικρούς και μικρομεσαίους επιχειρηματίες, κυρίως από τον κλάδο της διατροφής και της μεταποίησης από όλη την Ελλάδα. Η έλλειψη χρημάτων, καθώς τα χρηματοδοτικά προγράμματα δεν επαρκούν και σε αρκετές περιπτώσεις δεν μπορούν να τα λάβουν όλοι, η απουσία επιχειρηματικής καθοδήγησης, έτσι ώστε μια καλή ιδέα να μπορεί να ‘’ανθίσει’’ γρήγορα, αλλά και η γενικότερη άσχημη οικονομική κατάσταση με τα κόστη παραγωγής και ενέργειας συνεχώς να ανεβαίνουν αποτελούν, στην παρούσα φάση, σύμφωνα με πρόσωπα που βρέθηκαν κοντά τους για αρκετούς μήνες, στη διάρκεια του προγράμματος μέσα από πολλαπλές διαδικτυακές συναντήσεις.

Χαρακτηριστικό είναι ότι στον πρώτο κύκλο του προγράμματος συμμετείχαν πάνω από 650 παραγωγοί-επιχειρηματίες από όλη τη χώρα, ενώ πάνω από τους μισούς ήταν γυναίκες, κοντά στο 64% ήταν γυναίκες, ενώ γύρω στο 70% ήταν οικονομικά αναλφάβητοι καθώς δεν γνώριζαν καθόλου ζητήματα οικονομικής διαχείρισης, όπως για παράδειγμα να δημιουργήσουν ένα business plan. Στον δεύτερο κύκλο, ο ο οποίος ανοίγει άμεσα για αιτήσεις μικρών επιχειρηματιών κυρίως μέσα από τα Social media θα περιλαμβάνονται και δια ζώσης συναντήσεις των 50 mentors, ανάμεσα στους οποίους CEOs, καθηγητές και στελέχη επιχειρήσεων, με τους ανθρώπους από την Περιφέρεια, ειδικά σε περιοχές με αυξημένες ανάγκες.

Δ. Μητράκος: Η επαρχία ‘’διψά’’ για καθοδήγηση, έχει ιδέες, αλλά χρειάζεται χρήματα και προσωπικό

Ανάμεσα στους επιχειρηματίες που βρέθηκαν κοντά σε νέους από την επαρχία που κάνουν τα πρώτα βήματα με δικές τους εταιρείες ήταν ο Δημήτρης Μητράκος, CEO της εταιρείας παραγωγής παγωμένου τσαγιού Yamas. Η εκτίμησή του από τις επαφές με τους νέους παραγωγούς, μεταποιητές και επιχειρηματίες είχε δύο όψεις. «Στην Ελλάδα δεν μπορούν να πετύχουν εύκολα οι μικροί επιχειρηματίες της επαρχίας. Μπορεί ένας μικρός επιχειρηματίας να έχει ένα καλό προϊόν, αλλά να μην έχει οικονομίες κλίματος, να υποφέρει από τα κόστη της ενέργειας και όλα αυτά να τον οδηγήσουν σε οικονομικό αδιέξοδο. Αυτό που είδαμε όλο αυτόν τον καιρό είναι ότι υπάρχει έλλειψη χρηματοδότησης και τα προγράμματα δεν βοηθούν όσο θα έπρεπε. Η ουσία παραμένει και είναι ότι η ελληνική επαρχία έχει ανάγκη από χρήματα και mentorship. Eπίσης, αυτό που είναι μειονέκτημα στους μικρούς επιχειρηματίες της επαρχίας είναι το γεγονός ότι είναι υποχρεωμένοι, και πάλι κυρίως λόγω έλλειψης χρημάτων, να επωμιστούν πολλές θέσεις για να μπορέσουν να πετύχουν. Δεν θα είναι μόνο με το κοστούμι, θα είναι και στο χωράφι, θα είναι και στην έκθεση, θα είναι αυτοί που θα μιλήσουν με τον προμηθευτή. Αυτά είναι θέσεις που, σε κανονικές συνθήκες, θα έπρεπε να τις διεκπεραιώνουν τρεις ή τέσσερις άνθρωποι, όμως, ειδικά στην Περιφέρεια, ένας ή δύο πρόσωπα καλούνται να κάνουν τη δουλειά πολλών περισσότερων. Αυτό δεν γίνεται μόνο επειδή δεν θέλουν να αναθέσουν, είναι και το γεγονός ότι δεν βρίσκουν εργατικό δυναμικό. Ειδικά στην Περιφέρεια δεν υπάρχει και το κατάλληλο ανθρώπινο δυναμικό. Εξάλλου, αυτοί οι άνθρωποι εκτός από όλα τα άλλα θέματα, ενώ έχουν την επιθυμία να δώσουν πίστωση ένα, δύο ή τρία χρονια για μια επιχείρηση, μπορεί να έρθει μια κρίση και να τους καταστρέψει. Ωστόσο, πλέον, ακόμα και οι νέοι και οι μεγάλοι επιχειρηματίες εδώ και δεκαετίες λειτουργούν μέσα σε κρίσεις».

Ο Δημήτρης Μητράκος

Ο ίδιος, πάντως, αναφέρει ότι, παρόλα τα προβλήματα, στην Ελλάδα υπάρχουν ιδέες και φωτεινά μυαλά στην Ελλάδα: «Είχε πολύ ενδιαφέρον να συζητάς με νέους ανθρώπους που κάνουν το δικό τους βήμα στο επιχειρείν στην αγροδιατροφή. Στη χώρα μας, παρά τα εμπόδια, υπάρχουν φωτεινά μυαλά και υπάρχουν ιδέες, δεν στερούμαστε από αυτά».

Δυσκολίες στην απορρόφηση προγραμμάτων και στη λήψη χρημάτων

‘Όπως αναφέρει ο κ. Μητράκος, τα προγράμματα τύπου ΕΣΠΑ μπορούν να αποτελέσουν εμπόδιο στην ανάπτυξη μικρών επιχειρήσεων, ειδικά στην Περιφέρεια. Σύμφωνα με όσα δηλώνουν φορείς της αγοράς στο Financial Report, παρά τη διαθεσιμότητα των πόρων, ειδικά τα τελευταία χρόνια, η απορρόφηση σε επίπεδο μικροεπιχείρησης παρεμποδίζεται από την έλλειψη ρευστότητας, τη συμμετοχή δηλαδή του ίδιου του επιχειρηματία με δικό του κεφάλαιο.

Με δεδομένο ότι τα περισσότερα προγράμματα απαιτούν από την επιχείρηση να προκαταβάλει το 100% της επένδυσης και να λάβει την επιδότηση (π.χ. 50%) κατόπιν ελέγχου, πολλές μικρές επιχειρήσεις αποκλείονται από τον τραπεζικό δανεισμό, καθώς δυσκολεύονται ακόμα και να πάρουν δάνεια-γέφυρα για να ξεκινήσουν να εφαρμόζουν μια νέα ιδέα. Την ίδια στιγμή, η γραφειοκρατία οι καθυστερήσεις συνιστούν ένα ακόμα εμπόδιο, καθώς οι αυστηροί έλεγχοι των δικαιολογητικών στο ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα (ΟΠΣΚΕ) καθυστερούν σε μεγάλο βαθμό τις τελικές εκταμιεύσεις.

Εξάλλου, όπως σημειώνουν οι ίδιοι φορείς στο Financial Report, αν μια επιχείρηση καθυστερήσει σημαντικά να απορροφήσει τα εγκριθέντα κονδύλια, κινδυνεύει με ανάκληση της χρηματοδότησης.

Γιάννης Βουτσινάς: Πρόεδρος Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος: Όταν οι τράπεζες δεν μπορούν να ανταποκριθούν, πρέπει να υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις

Υπενθυμίζεται ότι σε δηλώσεις του στο Financial Report ο Πρόεδρος της ΚΕΕΕ Γιάννης Βουτσινάς είχε μιλήσει για το γεγονός ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να αναζητούν εναλλακτικούς τρόπους χρηματοδότησης όταν οι τράπεζες και τα προγράμματα δεν μπορούν να βοηθήσουν: «Τo leasing και το factoring πλέον προτείνονται ως έμμεση χρηματοδότηση, αν οι τράπεζες δεν μπορούν να ανταποκριθούν. Είναι γεγονός ότι για να μπορεί να αναπτυχθεί μια επιχείρηση με νόμιμες διαδικασίες, θα πρέπει να λάβει κάποιου είδους χρηματοδότηση και αυτοί οι δύο τρόποι μπορούν να τη βοηθήσουν. Είναι δυο παραδείγματα, τα οποία χρησιμοποιούν, τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερες μικρομεσαίες επιχειρήσεις».

O Γιάννης Βουτσινάς

Όπως είχε αναφέρει, επίσης, πάνω από το 90% των μικρομεσαίων επιχειρήσεων θα πρέπει να στηριχθούν με ενίσχυση ρευστότητας, κλάδοι όπως η μεταποίηση, ο τουρισμός, αλλά και εκείνες που μπορούν να καινοτομήσουν, θα πρέπει να ενισχυθούν από το τραπεζικό σύστημα οι συνεπείς οφειλέτες, ενώ στόχος πλέον θα πρέπει να είναι και οι συνέργειες ανάμεσα στις επιχειρήσεις.

‘’Ψίχουλα’’ για τη μόνιμη εγκατάσταση νέων κατοίκων στην περιφέρεια

Την ίδια στιγμή, η Περιφέρεια πάσχει, πέρα από την απουσία χρηματοδοτήσεων και από την έλλειψη νεαρόκοσμου, ανθρώπινου δυναμικού δηλαδή, που θα μπορούσε να στηρίξει ακόμα περισσότερο νέες ιδέες και καλλιέργειες. Χαρακτηριστικό είναι ότι και οι πρόσφατες εξαγγελίες, ακόμα και από τον Πρωθυπουργό, που αφορούν μόνιμη μετεγκατάσταση στην επαρχία από πολίτες που ζουν σε μεγάλα αστικά κέντρα συνοδεύονται από ενίσχυση έως 10.000 ευρώ σε οκτώ Περιφερειακές ενότητας της Ελλάδας και δεν εξασφαλίζουν την εργασία.

Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, μέσα στον Οκτώβριο αναμένεται να ανοίξουν οι αιτήσεις για οκτώ Περιφερειακές Ενότητες, ενώ στον σχεδιασμό αυτή τη φορά προστίθενται και περιοχές της Ηπείρου. Ειδικότερα, με βάση τις πρώτες πληροφορίες, μέσα στον Οκτώβριο αναμένεται να ανοίξει η πλατφόρμα για την Καστοριά, το Κιλκίς, τις Σέρρες, τη Φλώρινα, την Πέλλα, τη Δράμα, την Κοζάνη και τα Γρεβενά. Στην Ήπειρο το πρόγραμμα επεκτείνεται σε επτά από τους οκτώ δήμους της Περιφερειακής Ενότητας Ιωαννίνων, καθώς και στους Δήμους Σουλίου και Φιλιατών της Θεσπρωτίας.

Επίσης, χαρακτηριστικό είναι ότι η δυνατότητα συμμετοχής δεν θα συνδέεται με την εξεύρεση εργασίας στον τόπο εγκατάστασης.

Ποιοι μπορούν να συμμετέχουν

Το πρόγραμμα αυτό απευθύνεται σε ανθρώπους που θα μεταφέρουν την κύρια κατοικία και το κέντρο της καθημερινής τους ζωής σε περιοχή που περιλαμβάνεται στη δράση. Αυτό που έχει γίνει σαφές είναι ότι στο πρόγραμμα μπορούν να συμμετάσχουν τόσο μονοπρόσωπα όσο και πολυπρόσωπα νοικοκυριά. Ήδη, στην εφαρμογή που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη στον Έβρο δεν υπάρχουν εισοδηματικά ή ηλικιακά κριτήρια, ενώ ο έλεγχος για την μετεγκατάσταση γίνεται μέσω δικαιολογητικών που υποβάλλονται και η παραμονή θα πρέπει να είναι τουλάχιστον τρία έτη.

Σε σχέση με τον χρόνο πληρωμής, ωστόσο, αναμένεται να υπάρξει αλλαγή σε σχέση με αντίστοιχες δράσεις στο παρελθόν, καθώς όσοι αιτηθούν μετεγκατάσταση θα μπορούν να λάβουν το 50% του ποσού πριν από αυτή, σαν προκαταβολή προετοιμασίας. Οι ειδικότερες προϋποθέσεις για την προκαταβολή και την καταβολή του υπόλοιπου ποσού αναμένονται στο πλαίσιο εφαρμογής.

Η γκάμα στην οποία απευθύνεται το πρόγραμμα είναι αρκετά μεγάλη και σε ό,τι αφορά την ηλικία και σε ό,τι αφορά το ποιόν των υποψήφιων προς αίτηση, καθώς μπορούν να συμμετάσχουν από νέους απόφοιτους πανεπιστημίων μέχρι και ένστολοι, τηλεργαζόμενοι και συνταξιούχοι.