Φον ντερ Λάιεν: «Απαράδεκτο» το ισραηλινό σχέδιο εποικισμού E1 στη Δυτική Όχθη

Την έντονη αντίθεσή της στην απόφαση της ισραηλινής κυβέρνησης να προχωρήσει σε διαγωνισμούς κατασκευής στο πλαίσιο του σχεδίου εποικισμού E1 εξέφρασε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Σε ανάρτησή της την Παρασκευή χαρακτήρισε την απόφαση «απαράδεκτη», υπογραμμίζοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιτίθεται εδώ και χρόνια στην υλοποίηση του συγκεκριμένου σχεδίου. Όπως σημείωσε, η ανάπτυξη του E1 θα υπονομεύσει τη λύση των δύο κρατών, καθώς θα δημιουργήσει μια γεωγραφική διαίρεση στη Δυτική Όχθη και θα πλήξει την εδαφική συνέχεια των παλαιστινιακών περιοχών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

BBC: Νέος εποικισμός από το Ισραήλ απειλεί να «κόψει» στα δύο τη Δυτική Όχθη

Διαγωνισμός για 1.234 κατοικίες ανατολικά της Ιερουσαλήμ, λίγες ημέρες πριν από τις ισραηλινές εκλογές

Τι είναι το σχέδιο E1

Η περιοχή E1 βρίσκεται ανατολικά της Ιερουσαλήμ, ανάμεσα στην Ανατολική Ιερουσαλήμ και στον ισραηλινό οικισμό Μααλέ Αντουμίμ. Το σχέδιο προβλέπει συνολικά περίπου 3.400 κατοικίες και βρίσκεται εδώ και δεκαετίες στο επίκεντρο διεθνών αντιδράσεων λόγω της στρατηγικής θέσης της περιοχής.

Τον Αύγουστο του 2025 οι ισραηλινές αρχές έδωσαν την τελική έγκριση για 3.401 κατοικίες. Στις 18 Αυγούστου 2026, το ισραηλινό υπουργείο Στέγασης άνοιξε προς υποβολή προσφορών διαγωνισμό για την κατασκευή 1.234 κατοικιών, που αποτελούν περίπου το ένα τρίτο του συνολικού σχεδίου. Η προθεσμία υποβολής προσφορών έχει οριστεί για τις 19 Οκτωβρίου.

Ο ΟΗΕ έχει προειδοποιήσει ότι η κατασκευή στην περιοχή E1 θα μπορούσε να διαχωρίσει ουσιαστικά το βόρειο από το νότιο τμήμα της Δυτικής Όχθης, δυσχεραίνοντας την εδαφική σύνδεση μεταξύ περιοχών όπως η Ραμάλα, η Ανατολική Ιερουσαλήμ και η Βηθλεέμ. Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ είχε χαρακτηρίσει το σχέδιο «υπαρξιακή απειλή» για τη λύση των δύο κρατών.

Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, οι ισραηλινοί οικισμοί στα παλαιστινιακά εδάφη που κατελήφθησαν το 1967, συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, δεν έχουν νομική ισχύ και συνιστούν παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Αυτή είναι και η θέση που επανέλαβαν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις στις τελευταίες αντιδράσεις τους.

Κοινή αντίδραση ευρωπαϊκών και δυτικών χωρών

Η τοποθέτηση της φον ντερ Λάιεν ακολουθεί κοινή δήλωση χωρών όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς, η Ολλανδία και η Νορβηγία, οι οποίες κάλεσαν το Ισραήλ να αποσύρει άμεσα τα σχέδια και να σταματήσει την επέκταση των οικισμών στη Δυτική Όχθη.

Οι κυβερνήσεις προειδοποίησαν επίσης εταιρείες να μην συμμετάσχουν στους διαγωνισμούς, επικαλούμενες πιθανές νομικές συνέπειες και κινδύνους για τη φήμη τους σε περίπτωση εμπλοκής σε δραστηριότητες που θεωρούνται παραβίαση του διεθνούς δικαίου.

Η Βρετανία προχώρησε ακόμη περισσότερο, καλώντας τον Ισραηλινό επιτετραμμένο στο Foreign Office και ζητώντας την άμεση ανάκληση του διαγωνισμού. Ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών Έντ Μίλιμπαντ ανακοίνωσε παράλληλα ότι το Λονδίνο εξετάζει πρόσθετα μέτρα και στοχευμένες κυρώσεις σε πρόσωπα που εμπλέκονται στην επέκταση των οικισμών.

Η απάντηση του Ισραήλ

Η ισραηλινή κυβέρνηση απορρίπτει τις διεθνείς επικρίσεις. Ο υπουργός Εξωτερικών Γκιντεόν Σάαρ απέρριψε τη βρετανική απαίτηση για πάγωμα του E1 και υποστήριξε ότι οι Εβραίοι έχουν δικαίωμα να ζουν στην περιοχή, κατηγορώντας παράλληλα το Λονδίνο για μονομερή αντιμετώπιση του Ισραήλ.

Ο υπουργός Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς, από τους βασικούς υποστηρικτές της επέκτασης των οικισμών, είχε δηλώσει ήδη κατά την έγκριση του σχεδίου το 2025 ότι η υλοποίηση του E1 θα έθετε τέλος στην προοπτική δημιουργίας παλαιστινιακού κράτους.