Φυσικό αέριο: Εκτίναξη στα 89 ευρώ η μεγαβατώρα

Νέα άνοδο καταγράφουν οι ευρωπαϊκές τιμές του φυσικού αερίου, με το ολλανδικό TTF, που αποτελεί το βασικό σημείο αναφοράς για την αγορά της Ευρώπης, να φθάνει την Τρίτη 20 Οκτωβρίου 2026 στα επίπεδα των 89 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της πλατφόρμας η τιμή του ευρωπαϊκού συμβολαίου αναφοράς έφθασε ενδοσυνεδριακά ακόμη και τα 89,60 ευρώ/MWh, σημειώνοντας άνοδο 1,7%.

Η εξέλιξη αποτυπώνει την έντονη νευρικότητα που επικρατεί στην ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά, καθώς η ήπειρος εισέρχεται στη χειμερινή περίοδο με περιορισμένα αποθέματα και σημαντική αβεβαιότητα για την ομαλή τροφοδοσία της με υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG).

Η ανοδική πορεία είναι ιδιαίτερα έντονη τις τελευταίες εβδομάδες. Στις 6 Οκτωβρίου το TTF βρισκόταν κοντά στα 76 ευρώ/MWh, γεγονός που σημαίνει ότι μέσα σε περίπου δύο εβδομάδες η τιμή του έχει ενισχυθεί κατά σχεδόν 18%.

Βασικός παράγοντας που τροφοδοτεί την αύξηση των τιμών είναι η συνεχιζόμενη γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή και κυρίως οι διαταραχές στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Η σύγκρουση με το Ιράν έχει επηρεάσει σημαντικά τις εξαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, περιορίζοντας τη διαθεσιμότητα φορτίων στη διεθνή αγορά.

Σύμφωνα με ανάλυση του Reuters, οι διαταραχές έχουν επηρεάσει ροές που αντιστοιχούν σε σχεδόν 20% των παγκόσμιων εξαγωγών LNG. Παρότι μεγάλο μέρος των ποσοτήτων αυτών κατευθύνεται παραδοσιακά προς την Ασία, οι επιπτώσεις είναι άμεσες και για την Ευρώπη, καθώς εντείνεται ο ανταγωνισμός για τα διαθέσιμα φορτία.

Ενδεικτική της κατάστασης είναι η αβεβαιότητα γύρω από τις παραδόσεις LNG του Κατάρ. Η ιταλική Edison έχει αναγκαστεί να αναζητήσει εναλλακτικές προμήθειες, κυρίως από τις ΗΠΑ, καθώς οι παραδόσεις της QatarEnergy παραμένουν διαταραγμένες.

Η άνοδος του TTF έχει ιδιαίτερη σημασία και για την ελληνική αγορά ενέργειας, καθώς το φυσικό αέριο εξακολουθεί να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην ηλεκτροπαραγωγή. Οι υψηλότερες τιμές του εισαγόμενου καυσίμου αυξάνουν το κόστος λειτουργίας των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο και μπορούν να μεταφερθούν στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρισμού, ιδιαίτερα όταν οι συγκεκριμένες μονάδες καθορίζουν την οριακή τιμή. Εφόσον οι αυξήσεις διατηρηθούν, ενδέχεται να ενισχυθούν οι πιέσεις στα κυμαινόμενα τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά και στο ενεργειακό κόστος της βιομηχανίας. Η τελική επίδραση εξαρτάται από την παραγωγή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, τη ζήτηση, τις εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας, τις συμβάσεις προμήθειας και τον τρόπο διαμόρφωσης των τιμολογίων. Για τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις, πάντως, μια παρατεταμένη περίοδος υψηλών τιμών φυσικού αερίου μπορεί να επιβαρύνει σημαντικά το κόστος παραγωγής και να περιορίσει την ανταγωνιστικότητά τους.

Στο 74,6% η πληρότητα των ευρωπαϊκών αποθηκών

Πρόσθετο στοιχείο ανησυχίας αποτελεί η εικόνα των ευρωπαϊκών αποθεμάτων φυσικού αερίου. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Gas Infrastructure Europe (GIE), με ημερομηνία αναφοράς τη 19η Οκτωβρίου, οι αποθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήταν γεμάτες κατά μόλις 74,58%, με συνολικά αποθηκευμένη ενέργεια περίπου 845 TWh.

Η κατάσταση διαφοροποιείται σημαντικά μεταξύ των κρατών-μελών:

Γερμανία: 61,15%

Ολλανδία: 64,56%

Γαλλία: 87,71%

Ιταλία: 89,86%

Ευρωπαϊκή Ένωση: 74,58%

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η χαμηλή πληρότητα στη Γερμανία, τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, καθώς και στην Ολλανδία, δύο αγορές με σημαντικό ρόλο στην ευρωπαϊκή ενεργειακή ισορροπία.

Το ευρωπαϊκό πλαίσιο προβλέπει στόχο πλήρωσης των αποθηκών στο 90% κατά το διάστημα από την 1η Οκτωβρίου έως την 1η Δεκεμβρίου, παρέχοντας πάντως δυνατότητες αποκλίσεων σε περίπτωση δυσμενών συνθηκών.

Η χαμηλή στάθμη αποθεμάτων δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στις τιμές, καθώς σε περίπτωση ψυχρού χειμώνα οι χώρες θα αναγκαστούν να αυξήσουν τις εισαγωγές τους σε μια ήδη πιεσμένη διεθνή αγορά.