Φυσικό αέριο: Σχεδόν μηδενικό ενδιαφέρον για μεταφορά από τον Κάθετο Διάδρομο τον Φεβρουάριο

Σχεδόν μηδενικό ενδιαφέρον για μεταφορά φυσικού αερίου μέσω του «Κάθετου Διαδρόμου», που περιλαμβάνει το σύστημα αγωγών από την Ελλάδα προς τα Βαλκάνια μέχρι και την Ουκρανία, εκδηλώθηκε στη δημοπρασία που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα για τον Φεβρουάριο.

Σύμφωνα με πληροφορίες του ΑΠΕ-ΜΠΕ, υπεβλήθη μια προσφορά για μεταφορά 48 MWh μέσω της Ρεβυθούσας προς την Ουκρανία, ενώ δεν υπήρξε ενδιαφέρον για τις άλλες δύο οδεύσεις μέσω του πλωτού σταθμού Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου Αλεξανδρούπολης και του αγωγού ΤΑΡ.

Ειδικότερα, από το σύνολο της προσφερόμενης δυναμικότητας των σχεδόν 72 GWh για τον Φεβρουάριο, μέσω των τριών διαφορετικών πυλών εισόδου, δεσμεύθηκε μια απειροελάχιστη ποσότητα, μόλις 48 MWh για το «Route 1», με το οποίο οι επενδυτές μπορούν να κλείσουν χωρητικότητα προς Ουκρανία μέσω Ρεβυθούσας και FSRU Αλεξανδρούπολης. Εντελώς μηδενική συμμετοχή υπήρξε τόσο και για το «Route 2» (το LNG που μέσω FSRU Αλεξανδρούπολης διακινείται στον ελληνοβουλγαρικό αγωγό IGB), καθώς και για το «Route 3», το οποίο διασυνδέει τον αγωγό TAP στην Κομοτηνή μέσω του οποίου αζέρικο αέριο εισέρχεται επίσης στον IGB.

Στο αρνητικό αυτό ενδιαφέρον συνέβαλε το γεγονός ότι η ΔΕΠΑ, εκ των βασικών χρηστών του διαδρόμου, δεν συμμετείχε στις σημερινές δημοπρασίες, προφανώς επειδή ο πελάτης της, η ουκρανική Naftogaz, δεν αποδέχτηκε την προσφορά της ελληνικής εταιρείας και προτίμησε να προμηθευτεί αέριο από κάποια άλλη φθηνότερη διαδρομή, όπως μέσω Πολωνίας.

Γιατί ήταν χαμηλό το ενδιαφέρον

Πηγές του ΥΠΕΝ που επικαλείται το ΑΠΕ-ΜΠΕ απέδιδαν το χαμηλό ενδιαφέρον αφενός στη διεθνή γεωπολιτική αναστάτωση και την αβεβαιότητα που αυτή συνεπάγεται αλλά και την αμφίσημη στάση της Ε.Ε., η οποία έχει αποφασίσει τη διακοπή εφοδιασμού με ρωσικό φυσικό αέριο χωρίς όμως να έχουν λυθεί οι ρυθμιστικές εκκρεμότητες για την ανάδειξη νέων οδών εφοδιασμού.

Όμως, οι διαφορετικές υπηρεσίες των Βρυξελλών φαίνεται να αντιμετωπίζουν το θέμα με διαφορετικό τρόπο. Η Γενική Διεύθυνση Ενέργειας (DG Energy) υποστηρίζει την ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου ως μέσο απεξάρτησης της Ευρώπης από το ρωσικό αέριο, ενώ η DG Comp θέτει ζητήματα ανταγωνισμού λόγω των εκπτώσεων που προσφέρουν οι Διαχειριστές του Διαδρόμου – ΔΕΣΦΑ, Bulgartransgaz, Transgaz, Vestmoltransgaz, Ukraine LLC και ICGB. Οι εκπτώσεις φτάνουν έως και 50%, κάτι που έχει προκαλέσει ανησυχίες για την ομαλή λειτουργία της αγοράς.

Ο Έλληνας υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, έθεσε το ζήτημα στο πρόσφατο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας, ζητώντας σαφή στάση από την Κομισιόν, υπογραμμίζοντας ότι δεν είναι δυνατόν ένα τμήμα να υποστηρίζει την ενεργειακή επάρκεια της Ουκρανίας, ενώ άλλο τμήμα να επικεντρώνεται σε νομικά θέματα χωρίς ευελιξία. Η ελληνική παρέμβαση φαίνεται ότι οδήγησε στην αποστολή νέας επιστολής από την Κομισιόν, δίνοντας ουσιαστικά το πράσινο φως για τη διεξαγωγή της χθεσινής δημοπρασίας των Route 1, 2 και 3.

Το ζήτημα του Κάθετου Διαδρόμου συζητήθηκε επίσης στη συνάντηση του κ. Παπασταύρου με την πρέσβη των ΗΠΑ στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ. Η αμερικανική πλευρά υποστήριξε ένθερμα τη νέα διαδρομή, καθώς η στρατηγική των ΗΠΑ είναι η μέγιστη δυνατή διάθεση LNG μέσω πολλαπλών «δρόμων» μεταφοράς.

Παράλληλα, οι traders αντιδρούν σε νέα προϊόντα με μηνιαία διάρκεια που δεν καλύπτουν μακροχρόνιες ανάγκες.

Υπενθυμίζεται ότι την επιδότηση του νέου κάθετου ενεργειακού άξονα από την Ε.Ε., καθώς το LNG μπορεί να συμβάλλει στην διαφοροποίηση του ενεργειακού μείγματος της Ευρώπης και στην απεξάρτησή της από το ρωσικό φυσικό αέριο, πρότεινε ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου AKTOR, Αλέξανδρος Εξάρχου, μιλώντας στο Davos Lodge, που πραγματοποιείται στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ του Νταβός.

Τέλος, η αισιοδοξία ανανεώνεται για την επόμενη δημοπρασία για τα προϊόντα Route 1, 2 και 3, που προγραμματίζεται για την τελευταία Δευτέρα του Ιανουαρίου, ότι θα έχει καλύτερη εξέλιξη και μεγαλύτερη συμμετοχή.