Η συμφωνία της χώρας μας μαζί με τις Γερμανία, Αυστρία, Δανία και Ολλανδία, αναμένεται να ανακοινωθεί σήμερα στη Βιέννη, εν μέσω αντιδράσεων για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τη νομιμότητα των επιστροφών
Στην πρώτη γραμμή μιας νέας ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για την αυστηροποίηση της μεταναστευτικής πολιτικής βρίσκεται η Ελλάδα, η οποία μαζί με τη Γερμανία, την Αυστρία, τη Δανία και την Ολλανδία προωθεί σχέδιο δημιουργίας κέντρου απελάσεων στη Ρουάντα.
Οι πέντε χώρες αναμένεται να ανακοινώσουν τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου, στη Βιέννη, τη συμφωνία για τη μεταφορά σε αφρικανικό έδαφος μεταναστών που δεν διαθέτουν πλέον νόμιμο δικαίωμα παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σύμφωνα με το Reuters, το οποίο επικαλείται δύο πηγές με γνώση των σχεδιασμών, η πρωτοβουλία αποτελεί μέρος της ευρύτερης ευρωπαϊκής προσπάθειας για την επιτάχυνση των επιστροφών και τον περιορισμό της παράτυπης μετανάστευσης.
Η συμμετοχή της Αθήνας στο σχήμα των πέντε χωρών σηματοδοτεί την ενεργό εμπλοκή της Ελλάδας στην προσπάθεια μεταφοράς μέρους της διαχείρισης των επιστροφών εκτός των ευρωπαϊκών συνόρων. Πρόκειται για μια επιλογή με ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική μεταναστευτική πολιτική, καθώς η χώρα βρίσκεται στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ και αποτελεί μία από τις βασικές πύλες εισόδου μεταναστών και προσφύγων προς την Ευρώπη.
Οι πέντε κυβερνήσεις είχαν γνωστοποιήσει ήδη από τον Σεπτέμβριο ότι εργάζονται για τη σύναψη συμφωνίας με τρίτη χώρα, με στόχο τη λειτουργία των λεγόμενων «κόμβων επιστροφής». Πλέον, η Ρουάντα εμφανίζεται ως ο προορισμός στον οποίο θα μπορούσαν να μεταφέρονται πρόσωπα των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί και έχουν εξαντλήσει τις νόμιμες δυνατότητες παραμονής στην ΕΕ.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα το σχέδιο των απελάσεων
Για την ελληνική πλευρά, η συμμετοχή στην πρωτοβουλία εντάσσεται στη γενικότερη ευρωπαϊκή στροφή προς αυστηρότερους μηχανισμούς επιστροφών. Το νέο πλαίσιο επιδιώκει να αντιμετωπίσει μία από τις βασικές δυσκολίες της μεταναστευτικής πολιτικής: την περιορισμένη αποτελεσματικότητα των διαδικασιών απομάκρυνσης υπηκόων τρίτων χωρών που δεν δικαιούνται να παραμείνουν στην ΕΕ.
Ο σχεδιασμός ακολουθεί την προώθηση του νέου ευρωπαϊκού Κανονισμού Επιστροφών, ο οποίος προβλέπει ταχύτερες διαδικασίες απέλασης και τη δυνατότητα δημιουργίας κέντρων επιστροφής εκτός ευρωπαϊκού εδάφους.
Η Ελλάδα, συμμετέχοντας στο κοινό εγχείρημα, συντάσσεται με χώρες που επιδιώκουν να καταστήσουν τις επιστροφές περισσότερο αποτελεσματικές και να ενισχύσουν τον αποτρεπτικό χαρακτήρα της μεταναστευτικής πολιτικής.
Ωστόσο, παραμένουν αδιευκρίνιστα κρίσιμα ζητήματα σχετικά με την πρακτική εφαρμογή του σχεδίου. Δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένοι αριθμοί μεταναστών που θα μπορούσαν να μεταφερθούν από την Ελλάδα, το οικονομικό κόστος της συμμετοχής της χώρας, οι διαδικασίες επιλογής των προσώπων που θα απελαύνονται ή οι εγγυήσεις προστασίας των δικαιωμάτων τους.
Η πρωτοβουλία διαφοροποιείται από το αντίστοιχο, εγκαταλελειμμένο πρόγραμμα της Βρετανίας, καθώς δεν αφορά αιτούντες άσυλο των οποίων οι υποθέσεις εξακολουθούν να εξετάζονται, αλλά αποκλειστικά πρόσωπα που έχουν εξαντλήσει τις νόμιμες οδούς παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν αυξανόμενες πολιτικές πιέσεις να αποδείξουν ότι μπορούν να ελέγξουν αποτελεσματικά τις μεταναστευτικές ροές. Σε ένα περιβάλλον ενίσχυσης των αντιμεταναστευτικών πολιτικών δυνάμεων και ενόψει εκλογικών αναμετρήσεων σε αρκετά κράτη-μέλη, η δημιουργία κέντρων απελάσεων εκτός ΕΕ προβάλλεται ως ένα σαφές μήνυμα αυστηρότερης διαχείρισης.
Αντιδράσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα και ερωτήματα λογοδοσίας
Η επιλογή της Ρουάντα προκαλεί, πάντως, σοβαρές επιφυλάξεις από οργανώσεις προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι οποίες αμφισβητούν κατά πόσον μπορούν να διασφαλιστούν τα δικαιώματα ανθρώπων που μεταφέρονται σε μια χώρα με την οποία ενδέχεται να μην έχουν καμία απολύτως σχέση.
Το Συμβούλιο της Ευρώπης είχε προειδοποιήσει ήδη από τον Ιούλιο τις πέντε συμμετέχουσες χώρες, μεταξύ των οποίων και την Ελλάδα, ότι η δημιουργία τέτοιων εγκαταστάσεων εγκυμονεί σημαντικούς κινδύνους, όπως η αυθαίρετη κράτηση και η κακομεταχείριση. Είχε ζητήσει αυστηρό έλεγχο των σχεδίων, νομικά δεσμευτικές εγγυήσεις και ουσιαστική δικαστική και κοινοβουλευτική εποπτεία.
Η Σελίν Μιάς, διευθύντρια για την ΕΕ στο Δανικό Συμβούλιο Προσφύγων, έθεσε το ζήτημα της λογοδοσίας, διερωτώμενη ποια ένδικα μέσα θα έχουν στη διάθεσή τους οι μεταφερόμενοι εάν παραβιαστούν τα δικαιώματά τους και ποια χώρα θα φέρει τελικά την ευθύνη.
Το ερώτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα και για την Ελλάδα, καθώς ενδεχόμενη μεταφορά μεταναστών στη Ρουάντα θα απαιτεί σαφείς διαδικασίες εποπτείας και προσδιορισμό των ευθυνών σε περίπτωση παραβιάσεων.
Από την πλευρά τους, οι υποστηρικτές του σχεδίου επιμένουν ότι βασικός στόχος δεν είναι οι μαζικές απελάσεις, αλλά η αποτροπή της παράτυπης μετανάστευσης. Εκτιμούν ότι η πιθανότητα μεταφοράς σε τρίτη χώρα μπορεί να αποθαρρύνει ανθρώπους από το να πληρώνουν χιλιάδες ευρώ σε διακινητές για ένα επικίνδυνο ταξίδι προς την Ευρώπη.
Οι επικριτές αντιτείνουν ότι δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να αποδεικνύουν πως τέτοιου είδους πολιτικές μειώνουν μακροπρόθεσμα τις μεταναστευτικές ροές. Αντιθέτως, προειδοποιούν ότι μπορεί να οδηγήσουν στην αναζήτηση νέων και περισσότερο επικίνδυνων διαδρομών.
Η Ρουάντα και οι εγκαταστάσεις του βρετανικού σχεδίου
Η Ρουάντα έχει ήδη επιδιώξει να αναδειχθεί σε χώρα υποδοχής μεταναστών που απομακρύνονται από δυτικά κράτη, παρά τις διαχρονικές επικρίσεις για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η κυβέρνηση του προέδρου Πολ Καγκάμε κατηγορείται από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων για περιορισμούς στις πολιτικές ελευθερίες, καταστολή της αντιπολίτευσης και παραβιάσεις της ελευθερίας της έκφρασης. Η οργάνωση Freedom House κατατάσσει τη χώρα στην κατηγορία των «Μη Ελεύθερων» κρατών.
Η αφρικανική χώρα είχε βρεθεί στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής λόγω της συμφωνίας με τη Βρετανία για τη μεταφορά αιτούντων άσυλο. Το σχέδιο εγκαταλείφθηκε, αφού το Ανώτατο Δικαστήριο της Βρετανίας το έκρινε παράνομο το 2023.
Ωστόσο, οι εγκαταστάσεις που είχαν προετοιμαστεί για το βρετανικό πρόγραμμα ενδέχεται πλέον να αξιοποιηθούν για τις ανάγκες της νέας ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας. Κατά τη διάρκεια επίσκεψής τους στο Κιγκάλι τον Σεπτέμβριο, δύο ευρωβουλευτές επισκέφθηκαν χώρους που είχαν προοριστεί για την υποδοχή μεταναστών από τη Βρετανία, μεταξύ των οποίων και ξενοδοχειακή μονάδα.
Οι εγκαταστάσεις αυτές θα μπορούσαν να αποτελέσουν τη βάση για τη λειτουργία του κέντρου επιστροφών που σχεδιάζουν οι πέντε ευρωπαϊκές χώρες.
Για την Ελλάδα, το επόμενο διάστημα θα είναι καθοριστικό ως προς την αποσαφήνιση των υποχρεώσεων που απορρέουν από τη συμμετοχή της στο εγχείρημα. Πέρα από την πολιτική διάσταση, θα πρέπει να διευκρινιστούν το θεσμικό πλαίσιο, η χρηματοδότηση, οι διαδικασίες μεταφοράς και οι εγγυήσεις ασφαλείας.
Η αναμενόμενη ανακοίνωση στη Βιέννη ανοίγει έτσι ένα νέο κεφάλαιο στην ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική, με την Ελλάδα να συμμετέχει ενεργά σε μια πρωτοβουλία που επιδιώκει να μεταφέρει μέρος των διαδικασιών επιστροφής εκτός ΕΕ, αλλά ταυτόχρονα εγείρει σοβαρά νομικά και ανθρωπιστικά ερωτήματα.
ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ:
- Nvidia: Η Silicon Valley πιέζει για επιστροφή του Τζένσεν Χουάνγκ στην ηγεσία μετά το σκάνδαλο κατασκοπείας
- Η Ελλάδα στο σχέδιο πέντε χωρών της ΕΕ για κέντρο απελάσεων στη Ρουάντα
- Ανοιχτό το ενδεχόμενο για νέες αυξήσεις επιτοκίων από την ΕΚΤ και το 2027
- ΕΛΑΣ για Βαγγέλη Λιάκο και απευθείας αναθέσεις 1,14 εκατ. ευρώ σε λογιστικό γραφείο της αδελφής του
- Φωτιά σε πετρελαιοφόρο μετά από πλήγμα αγνώστου βλήματος στα Στενά του Ορμούζ
- Φυσικό αέριο: Υποχωρούν οι τιμές στην Ευρώπη αλλά παραμένουν σε υψηλά επίπεδα
- Μείωση 33% στις αιτήσεις ασύλου στην ΕΕ – Στην τρίτη θέση η Ελλάδα σύμφωνε με τη Eurostat
- BALLY'S INTRALOT Α.Ε. - Αγορά μετοχών Bally’s Intralot από την Deutsche Bank
προτεινόμενη πηγή στην Google
Ακολουθήστε το financialreport.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις









