Ιδιωτικά Πανεπιστήμια: Λάβρος κατά του υπουργείου Παιδείας ο Πάνος Λαζαράτος – Ανοίγει και θέμα αποζημιώσεων

Μια από τις σοβαρότερες θεσμικές ανατροπές από την έναρξη εφαρμογής του νέου πλαισίου για τα μη κρατικά πανεπιστήμια βρίσκεται πλέον μπροστά στην κυβέρνηση, στο Υπουργείο Παιδείας και στις ανεξάρτητες και εποπτικές αρχές που ανέλαβαν να εγγυηθούν ότι το εγχείρημα θα προχωρούσε με όρους νομιμότητας, διαφάνειας και αυστηρού ακαδημαϊκού ελέγχου. Με μια ιδιαίτερα αιχμηρή ανάρτηση υπό τον τίτλο «Ιδιωτικά Πανεπιστήμια – Η αυριανή ημέρα», ο καθηγητής Πάνος Λαζαράτος, ο οποίος προκάλεσε την απόφαση του ΣτΕ με τη σχετική προσφυγή του, επιχειρεί να εξηγήσει τι σημαίνουν στην πράξη οι πρόσφατες αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας για τα μη κρατικά πανεπιστήμια και κυρίως γιατί, κατά την εκτίμησή του, οι συνέπειές τους δεν μπορούν να περιοριστούν σε ορισμένες «τεχνικές» ή διαδικαστικές διορθώσεις.

Η βασική θέση του είναι πως το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τις τρεις άδειες που ακυρώθηκαν, αλλά αγγίζει τον ίδιο τον μηχανισμό με τον οποίο η ΕΘΑΑΕ πιστοποίησε προγράμματα σπουδών και πάνω στον οποίο στηρίχθηκε συνολικά η εφαρμογή του νέου θεσμικού πλαισίου.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Απόφαση ΣτΕ για την ακύρωση τριών αδειών ιδιωτικών πανεπιστημίων: Ποιος έλεγξε τους ελεγκτές και τι σημαίνει για τους φοιτητές

Οι πλημμέλειες στις πιστοποιήσεις, το ζήτημα αμεροληψίας σε επιτροπή και οι εκκρεμότητες στους κτιριακούς ελέγχους φέρνουν στο κάδρο ΕΘΑΑΕ, ΕΟΠΠΕΠ και Υπουργείο Παιδείας ενώ εκατοντάδες φοιτητές ζητούν απαντήσεις

Ο κ. Λαζαράτος στέκεται ιδιαίτερα στην απόφαση 48136/2024 της ΕΘΑΑΕ, υποστηρίζοντας ότι το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε ουσιαστικά ανεπαρκή τη νομική βάση πάνω στην οποία είχαν οικοδομηθεί τα κριτήρια πιστοποίησης των προγραμμάτων των ΝΠΠΕ.

Κατά τον ίδιο, δεν πρόκειται για μια απλή διαδικαστική πλημμέλεια, αλλά για ζήτημα που βρίσκεται «στον πυρήνα των πραγμάτων». Για τον λόγο αυτό θεωρεί λανθασμένη την προσπάθεια του Υπουργείου Παιδείας να υποβαθμίσει τη σημασία των αποφάσεων και να εμφανίσει την κατάσταση ως πρόβλημα που μπορεί να αντιμετωπιστεί σχετικά εύκολα.

Ιδιαίτερα σκληρός είναι και στο ζήτημα των φοιτητών. Το Υπουργείο έχει διαβεβαιώσει ότι το ακαδημαϊκό έτος δεν θα χαθεί για όσους φοιτούν στα ΝΠΠΕ των οποίων οι άδειες ακυρώθηκαν. Ο Πάνος Λαζαράτος όμως αμφισβητεί ευθέως ότι αυτό μπορεί να επιτευχθεί με μια απλή αναδρομική ρύθμιση.

Όπως υποστηρίζει, ένα έτος σπουδών που πραγματοποιήθηκε υπό άδεια και πρόγραμμα τα οποία ακυρώθηκαν δεν μπορεί να «εγκυροποιηθεί» εκ των υστέρων χωρίς να προκύψουν νέα σοβαρά ζητήματα νομιμότητας. Με άλλα λόγια, η πολιτική διαβεβαίωση του Υπουργείου ότι κανείς δεν θα χάσει το έτος του, σύμφωνα με τον καθηγητή, δεν αρκεί. Χρειάζεται συγκεκριμένη και απολύτως νόμιμη λύση, η οποία να μπορεί να αντέξει και σε νέο δικαστικό έλεγχο.

Θέμα αποζημιώσεων

Ο κ. Λαζαράτος ανοίγει παράλληλα και το ζήτημα των αποζημιώσεων. Εκτιμά ότι γονείς και φοιτητές θα μπορούσαν να στραφούν δικαστικά τόσο κατά των ΝΠΠΕ όσο και κατά της ΕΘΑΑΕ και του Δημοσίου, εφόσον θεωρήσουν ότι υπέστησαν ζημία από πράξεις που κρίθηκαν παράνομες. Αντίστοιχα, κατά την άποψή του, αξιώσεις ενδέχεται να έχουν και τα ίδια τα ΝΠΠΕ που έχασαν τις άδειές τους.

Στην ανάρτησή του στρέφει τα βέλη του ιδιαίτερα προς την ΕΘΑΑΕ και την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας.

Αναφέρεται προσωπικά στον πρόεδρο της ΕΘΑΑΕ Περικλή Μήτκα και στον υφυπουργό Παιδείας Νίκο Παπαϊωάννου, αποδίδοντάς τους σοβαρές διοικητικές και πολιτικές ευθύνες. Μάλιστα, για τον πρόεδρο της ΕΘΑΑΕ σημειώνει ότι, κατά την άποψή του, σε μια τέτοια περίπτωση θα έπρεπε να τεθεί ακόμη και ζήτημα παραίτησης.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει και στα προβλήματα των εγκαταστάσεων που, όπως αναφέρει, είχαν εντοπιστεί από τον ΕΟΠΠΕΠ. Στην ανάρτησή του απαριθμεί, μεταξύ άλλων, ζητήματα που αφορούν αδήλωτους ορόφους, ακατάλληλους χώρους διδασκαλίας, ελλείψεις προσβασιμότητας για ΑμεΑ, ημιτελείς κατασκευές, προβλήματα πυρασφάλειας, στατικότητας, φωτισμού και αερισμού, καθώς και ανεπαρκείς βιβλιοθήκες.

Όπως υποστηρίζει, το Υπουργείο και η ΕΘΑΑΕ γνώριζαν ότι υπήρχαν παρατηρήσεις κρατικής αρχής, ωστόσο οι σχετικές επιτροπές δεν απέτρεψαν την αδειοδότηση.

Έτσι, το ερώτημα που θέτει ουσιαστικά είναι, πώς είναι δυνατόν οι φορείς που είχαν οριστεί ως θεματοφύλακες της νομιμότητας και της ποιότητας να μην εντοπίσουν εγκαίρως προβλήματα τα οποία τελικά οδήγησαν σε ακυρωτικές αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας;

Ο Πάνος Λαζαράτος υποστηρίζει ότι, εφόσον το προηγούμενο κανονιστικό πλαίσιο της ΕΘΑΑΕ έχει πληγεί από τις αποφάσεις του ΣτΕ, τα νέα ιδρύματα δεν μπορούν να προχωρήσουν κανονικά σε πιστοποίηση προγραμμάτων μέχρι να θεσπιστούν νέα, νόμιμα και σαφώς προσδιορισμένα κριτήρια.

Πηγαίνει μάλιστα ένα βήμα παραπέρα, εκτιμώντας ότι ακόμη και οι ίδιες οι επτά νέες άδειες αντιμετωπίζουν ζήτημα νομιμότητας, επειδή οι σχετικοί φάκελοι έχουν, κατά την άποψή του, στηριχθεί στο πλαίσιο της ΕΘΑΑΕ που πλέον αμφισβητείται δικαστικά.

Προαναγγέλλει δε νέα αίτηση ακύρωσης ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας για τις επτά αυτές άδειες.

Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν ο θεσμός των μη κρατικών πανεπιστημίων μπορεί να υπάρξει στην Ελλάδα. Το ερώτημα είναι αν το κράτος τον εφάρμοσε με τρόπο απολύτως νόμιμο, διαφανή και θεσμικά θωρακισμένο;

Διότι το Υπουργείο Παιδείας και οι αρμόδιες αρχές παρουσιάστηκαν ως οι εγγυητές ενός αυστηρού πλαισίου ελέγχου. Τώρα όμως καλούνται να εξηγήσουν γιατί κρίσιμες πράξεις αδειοδότησης και πιστοποίησης δεν άντεξαν στον έλεγχο του ανώτατου ακυρωτικού δικαστηρίου.

Ο καθηγητής κλείνει την ανάρτησή του με μια σαφή προειδοποίηση προς το Υπουργείο και την ΕΘΑΑΕ: να είναι εξαιρετικά προσεκτικοί στις επόμενες κινήσεις και ανακοινώσεις τους, ώστε να μην παραπλανηθούν περαιτέρω γονείς και φοιτητές και να μην υπάρξουν, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, νέες παρανομίες.