Ηλεκτρικό ρεύμα: Η Ισπανία προτείνει στην ΕΕ την «ιβηρική εξαίρεση» – Πως εξοικονόμησε 1,383 δισ. ευρώ σε δύο μήνες

Μετά τις ανακοινώσεις της προέδρου της Κομισιόν για επείγουσα παρέμβαση στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, η Ισπανία δεν μπορεί παρά να νιώθει δικαιωμένη. «Είναι πολύ ικανοποιητικό να βλέπουμε πως ανοίγουμε τον δρόμο», επισημαίνουν πηγές από το Μέγαρο της Μονκλόα.

Πρόθεση της Ισπανίας τώρα είναι να πείσει τους εταίρους της ώστε η λεγόμενη «ιβηρική εξαίρεση», την οποία πέτυχαν ο Πέδρο Σάντσεθ και ο Πορτογάλος πρωθυπουργός Αντόνιο Κόστα μετά από έντονες διαπραγματεύσεις με τις Βρυξέλλες, να επεκταθεί σε όλες τις άλλες χώρες ως φόρμουλα για τον περιορισμό των τιμών, μεταδίδει η ΕΡΤ.

Η Ισπανία, σύμφωνα με τους υπολογισμούς της κυβέρνησης, εξοικονόμησε 1,383 δισεκατομμύρια ευρώ σε δύο μήνες ισχύος του εν λόγω μηχανισμού. Η τιμή έχει αυξηθεί, αλλά χωρίς αυτόν, το πλαφόν που καθιερώθηκε, θα είχε ανέβει πολύ περισσότερο, όπως φαίνεται καθημερινά στη σύγκριση μεταξύ του τι πληρώνουν άλλες ευρωπαϊκές χώρες και η Ισπανία, μερικές φορές ακόμη και διπλάσια. Στην Ισπανία, η τιμή έχει αυξηθεί τρεις φορές λιγότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο αυτούς τους δύο μήνες εφαρμογής του πλαφόν.

Στη συνάντηση που θα έχουν οι υπουργοί Ενέργειας στις 9 Σεπτεμβρίου, η τρίτη αντιπρόεδρος της ισπανικής κυβέρνησης Τερέσα Ριβέρα θα προτείνει να εφαρμοστεί ο μηχανισμός καθορισμού των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας που χρησιμοποιείται τώρα στην Ιβηρική Χερσόνησο -ονομάζεται «ιβηρική εξαίρεση», η οποία συνέβαλε τους τελευταίους μήνες στο γεγονός ότι στη χερσόνησο οι τιμές είναι σημαντικά χαμηλότερες από ό,τι στις άλλες χώρες-μέλη.

Θα προτείνει επίσης περιορισμό της τιμής που καταβάλλεται για τα δικαιώματα εκπομπής CO2, επισημαίνουν ευρωπαϊκές πηγές. Στόχος, να περιοριστεί η τιμή της ενέργειας και να αμβλυνθούν, όσο το δυνατόν περισσότερο, οι συνέπειες της απόφασης του Πούτιν να ανοίγει ή να κλείνει τους αγωγούς που στέλνουν φυσικό αέριο στην υπόλοιπη Ευρώπη, για να απαντήσει στις κυρώσεις για την εισβολή στην Ουκρανία.

Η Ισπανία επιθυμεί να διαδραματίσει εξέχοντα ρόλο έναντι προηγούμενων προτάσεών της που έπεσαν στο κενό. Τον Νοέμβριο του 2021, πριν ακόμα την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, η ACER, η ευρωπαϊκή ρυθμιστική αρχή της αγοράς ενέργειας, απέρριψε κατηγορηματικά τις ισπανικές προτάσεις, οι οποίες απαιτούσαν να την αφήσουν να αναζητήσει τύπους που θα αποσύνδεαν την τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας από την τιμή του φυσικού αερίου.

Η θέση της ACER -και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς και της Ολλανδίας και της Γερμανίας- άλλαζε καθώς η τιμή του φυσικού αερίου συνέχιζε να αυξάνεται. Συνέπεια αυτού ήταν η αύξηση στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος αλλά και ο πληθωρισμός, ο οποίος πλησιάζει το 9% στην ευρωζώνη. Ήδη τον περασμένο Απρίλιο, η ACER παραδέχτηκε ότι η ευρωπαϊκή αγορά «δεν είναι σχεδιασμένη για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης».

Όμως οι χθεσινές δηλώσεις της προέδρου της Κομισιόν αποδεικνύουν ότι οι πολιτικές πιέσεις τελικά είναι μεγάλες από όλες τις χώρες-μέλη και η ΕΕ κάνει στροφή, προσανατολιζόμενη σε παρέμβαση στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.