ΙΟΒΕ για οπτικοακουστική παραγωγή: Η νέα αναπτυξιακή σκηνή της ελληνικής οικονομίας

Η παραγωγή οπτικοακουστικών έργων στην Ελλάδα εξελίσσεται πλέον σε έναν από τους πιο δυναμικούς βραχίονες της δημιουργικής οικονομίας, με αποτύπωμα που ξεπερνά τα όρια του κινηματογράφου, της τηλεόρασης και των ψηφιακών παραγωγών.

Σύμφωνα με τη μελέτη του ΙΟΒΕ, τόσο ο ευρύτερος οπτικοακουστικός τομέας όσο και ο στενότερος κλάδος παραγωγής έργων, χωρίς τις ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές, κατέγραψαν την τελευταία δεκαετία ισχυρή μεγέθυνση, επιβεβαιώνοντας ότι η Ελλάδα αποκτά σταδιακά θέση στον διεθνή χάρτη των γυρισμάτων και του δημιουργικού περιεχομένου.

Το 2024, ο κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων παραγωγής οπτικοακουστικών έργων και προβολής ταινιών ανήλθε στα €745 εκατ., έχοντας υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με το 2013. Αντίστοιχη ήταν η άνοδος και στην απασχόληση, με τους εργαζομένους να φθάνουν τους 12,7 χιλιάδες. Η εικόνα αυτή δείχνει έναν κλάδο που δεν περιορίζεται σε μεμονωμένες παραγωγές, αλλά δημιουργεί μόνιμη οικονομική δραστηριότητα, επιχειρήσεις, θέσεις εργασίας και ζήτηση για εξειδικευμένες υπηρεσίες.

Καθοριστικός παράγοντας αυτής της πορείας υπήρξε η δημόσια χρηματοδότηση και κυρίως το επενδυτικό κίνητρο επιστροφής δαπανών, το cash rebate. Από το 2019 έως τα μέσα Μαΐου 2026, οι δημόσιοι πόροι που κατευθύνθηκαν στην παραγωγή και προώθηση οπτικοακουστικών έργων ξεπέρασαν τα €300 εκατ., με το 81% να αφορά αποκλειστικά το cash rebate. Το εργαλείο αυτό λειτούργησε ως μηχανισμός προσέλκυσης διεθνών παραγωγών, αλλά και ως μοχλός ενίσχυσης της εγχώριας αλυσίδας αξίας.

Η οικονομική συμβολή, ωστόσο, δεν εξαντλείται στην άμεση δαπάνη μιας παραγωγής. Κάθε γύρισμα κινητοποιεί υπηρεσίες μεταφορών, φιλοξενίας, εστίασης, τεχνικού εξοπλισμού, κατασκευών, διαφήμισης και επαγγελματικών υπηρεσιών. Έτσι, η επίδραση διαχέεται σε ευρύτερα τμήματα της οικονομίας, δημιουργώντας πολλαπλασιαστικά οφέλη σε ΑΕΠ, απασχόληση και δημόσια έσοδα.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η σύνδεση του κλάδου με τον τουρισμό. Η προβολή ελληνικών προορισμών μέσα από διεθνείς ταινίες και σειρές λειτουργεί ως άτυπη καμπάνια προβολής της χώρας. Η οικονομετρική εκτίμηση του ΙΟΒΕ δείχνει ότι αύξηση της δαπάνης cash rebate κατά €1.000 για διεθνείς παραγωγές σε μια Περιφερειακή Ενότητα συνδέεται με πρόσθετη τουριστική δαπάνη από €17,7 χιλ. έως €24,6 χιλ. Το εύρημα αυτό αναδεικνύει ότι η πολιτική ενίσχυσης παραγωγών μπορεί να αποδώσει όχι μόνο στον πολιτισμό, αλλά και στον τουρισμό και στην περιφερειακή ανάπτυξη.

Στο ίδιο οικοσύστημα εντάσσεται και ο κλάδος των ψηφιακών παιχνιδιών, ο οποίος στην Ελλάδα παραμένει ακόμη σε πρώιμη φάση, αλλά εμφανίζει σημάδια μεγέθυνσης. Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι τα games αποτελούν πλέον βιομηχανία υψηλής προστιθέμενης αξίας, με ανάγκες σε ανθρώπινο κεφάλαιο, τεχνολογία και εξωστρέφεια. Για την Ελλάδα, η ανάπτυξή τους μπορεί να αποτελέσει το επόμενο πεδίο επέκτασης της οπτικοακουστικής παραγωγής.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι ο οπτικοακουστικός τομέας δεν αποτελεί πλέον μόνο πεδίο πολιτιστικής έκφρασης. Είναι κλάδος με επενδυτική σημασία, εξαγωγικό προσανατολισμό και διασύνδεση με τον τουρισμό, την τεχνολογία και την περιφερειακή οικονομία. Η πρόκληση για τα επόμενα χρόνια είναι η σταθερότητα των κινήτρων, η ταχύτερη απορρόφηση πόρων, η ενίσχυση των δεξιοτήτων και η δημιουργία ενός πιο ώριμου παραγωγικού οικοσυστήματος, ώστε η Ελλάδα να μετατρέψει τη σημερινή δυναμική σε διατηρήσιμη αναπτυξιακή ταυτότητα.

Αναλυτικά η έκθεση του ΙΟΒΕ και τους πίνακες