ΗΠΑ και Ιράν ανταλλάσσουν πλήγματα κοντά στα Στενά του Ορμούζ

Η αντιπαράθεση ΗΠΑ-Ιράν κλιμακώθηκε εκ νέου την Πέμπτη, όταν οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν ανακοίνωσαν ότι στόχευσαν αμερικανική αεροπορική βάση, ως απάντηση σε αμερικανικό πλήγμα κοντά στο Μπαντάρ Αμπάς, στρατηγικό λιμάνι στα νότια της χώρας. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, οι δυνάμεις των ΗΠΑ κατέρριψαν τέσσερα ιρανικά επιθετικά drones και έπληξαν σταθμό ελέγχου που φέρεται να προετοίμαζε την εκτόξευση πέμπτου drone κοντά στα Στενά του Ορμούζ.

Η Ουάσινγκτον χαρακτήρισε τις ενέργειες «αμυντικές» και περιορισμένες, υποστηρίζοντας ότι στόχος ήταν η προστασία της εκεχειρίας που ισχύει από τις αρχές Απριλίου. Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, έκανε λόγο για επίθεση σε ιρανικό έδαφος και προειδοποίησε ότι τυχόν νέα αμερικανική ενέργεια θα αντιμετωπιστεί με σκληρότερη απάντηση.

Η νέα ανάφλεξη ήρθε λίγες ώρες αφότου ο Ντόναλντ Τραμπ απέρριψε δημοσίευμα ιρανικής κρατικής τηλεόρασης, σύμφωνα με το οποίο υπήρχε ανεπίσημο σχέδιο συμφωνίας για την αποκατάσταση της εμπορικής ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Ο Αμερικανός πρόεδρος ξεκαθάρισε ότι καμία χώρα δεν θα ελέγχει τη θαλάσσια δίοδο, ενώ η Ουάσινγκτον απέρριψε και το ενδεχόμενο άμεσης χαλάρωσης των κυρώσεων κατά του Ιράν.

Η σημασία των Στενών του Ορμούζ είναι τεράστια για την παγκόσμια οικονομία. Σύμφωνα με την αμερικανική Υπηρεσία Ενεργειακών Πληροφοριών, το 2024 περνούσαν από τη συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδο περίπου 20,7 εκατ. βαρέλια πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου την ημέρα, ενώ στο πρώτο εξάμηνο του 2025 οι ροές παρέμειναν κοντά στα 20,9 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Από τα Στενά πέρασε επίσης περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου LNG το 2024, κυρίως από το Κατάρ.

Η νομική διάσταση της κρίσης είναι εξίσου κρίσιμη. Η Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας προβλέπει δικαίωμα διέλευσης από διεθνή στενά που χρησιμοποιούνται για τη ναυσιπλοΐα, ωστόσο ΗΠΑ και Ιράν δεν ερμηνεύουν με τον ίδιο τρόπο το καθεστώς διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ.