Κύπρος: Βουλευτικές εκλογές με φόντο τον κατακερματισμό και το 2028

Στις κάλπες προσέρχονται σήμερα Κυριακή οι πολίτες της Κυπριακής Δημοκρατίας για τις βουλευτικές εκλογές της 24ης Μαΐου, σε μια αναμέτρηση που δεν κρίνει άμεσα την κυβέρνηση, καθώς το πολίτευμα είναι προεδρικό και ο Πρόεδρος εκλέγεται απευθείας από τον λαό. Ωστόσο, το αποτέλεσμα μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό για τους πολιτικούς συσχετισμούς της επόμενης περιόδου και για τη διαδρομή προς τις προεδρικές εκλογές του 2028.

Οι ψηφοφόροι καλούνται να εκλέξουν τους 56 βουλευτές της νέας Βουλής των Αντιπροσώπων. Η Βουλή αριθμεί συνταγματικά 80 έδρες, εκ των οποίων οι 56 αντιστοιχούν στην ελληνοκυπριακή κοινότητα και οι 24 στην τουρκοκυπριακή, με τις τελευταίες να παραμένουν κενές λόγω της πολιτικής κατάστασης στο νησί.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Κύπρος: Στην τελική ευθεία για τις βουλευτικές εκλογές της Κυριακής – Κατακερματισμός και μάχη εμπιστοσύνης

Με 569.182 ψηφοφόρους, 752 υποψηφίους και αυξημένη πίεση προς τα παραδοσιακά κόμματα, οι εκλογές της 24ης Μαΐου εξελίσσονται σε κρίσιμο τεστ για το πολιτικό σύστημα και την κυβέρνηση Χριστοδουλίδη

Η ψηφοφορία στην Κύπρο και στην Ελλάδα διεξάγεται από τις 7 το πρωί έως τις 6 το απόγευμα, με διάλειμμα από τις 12 έως τη 1 το μεσημέρι. Δικαίωμα ψήφου έχουν 569.182 πολίτες, ενώ θα λειτουργήσουν συνολικά 1.217 εκλογικά κέντρα, από τα οποία 1.204 στην Κύπρο και 13 στο εξωτερικό: πέντε στην Αθήνα, τρία στη Θεσσαλονίκη, τέσσερα στο Λονδίνο και ένα στις Βρυξέλλες.

Στη μάχη για τις 56 έδρες συμμετέχουν 752 υποψήφιοι και υποψήφιες, αριθμός-ρεκόρ για βουλευτικές εκλογές στην Κύπρο, μετά την απόσυρση μίας από τις αρχικά 753 υποψηφιότητες. Από αυτούς, 743 κατέρχονται με κομματικούς συνδυασμούς και 9 ως μεμονωμένοι υποψήφιοι.

Το βασικό διακύβευμα είναι η έκταση του πολιτικού κατακερματισμού. Ο ΔΗΣΥ και το ΑΚΕΛ παραμένουν οι δύο βασικοί πόλοι και διεκδικούν την πρώτη θέση, με τον Δημοκρατικό Συναγερμό να εμφανίζεται στις τελευταίες μετρήσεις με μικρό προβάδισμα, χωρίς όμως ασφαλή απόσταση. Το ΔΗΚΟ επιδιώκει να διατηρήσει τον ρόλο του τρίτου παραδοσιακού πόλου, ενώ ισχυρή πίεση ασκούν το ΕΛΑΜ και οι νέοι πολιτικοί σχηματισμοί.

Το ΕΛΑΜ εμφανίζεται ενισχυμένο και διεκδικεί με αξιώσεις την τρίτη θέση, εξέλιξη που θα είχε ιδιαίτερο πολιτικό βάρος. Παράλληλα, το Άλμα του πρώην γενικού ελεγκτή Οδυσσέα Μιχαηλίδη, η Άμεση Δημοκρατία του ευρωβουλευτή Φειδία Παναγιώτου και το Volt επιχειρούν να εκφράσουν την αντισυστημική ψήφο, την κόπωση από τα παραδοσιακά κόμματα και την απαίτηση για θεσμικές αλλαγές.

Η συζήτηση γύρω από τη διαφθορά, το κόστος ζωής και τα προβλήματα σε μεγάλες ενεργειακές υποδομές έχει βαρύνει ιδιαίτερα την προεκλογική ατζέντα. Η δημόσια δυσπιστία προς το πολιτικό σύστημα ενισχύεται από παλαιότερες υποθέσεις, όπως το πρόγραμμα πολιτογραφήσεων, αλλά και από καθυστερήσεις σε ενεργειακά έργα που συνδέονται με το υψηλό κόστος ηλεκτρισμού.

Κρίσιμη παράμετρος θεωρείται και η συμμετοχή. Υψηλή προσέλευση μπορεί να διευρύνει τον χώρο για νέες δυνάμεις και ψήφο διαμαρτυρίας, ενώ χαμηλότερη συμμετοχή συνήθως ευνοεί κόμματα με οργανωμένους μηχανισμούς και σταθερό εκλογικό ακροατήριο. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η στάση των νεότερων ψηφοφόρων, καθώς το 11,08% του εκλογικού σώματος είναι κάτω των 30 ετών, ενώ 11.733 πολίτες ψηφίζουν για πρώτη φορά σε γενικές εκλογές.

Η επόμενη ημέρα αναμένεται σύνθετη. Η εκλογή Προέδρου της Βουλής, η ψήφιση προϋπολογισμών, η συγκρότηση νομοθετικών πλειοψηφιών και οι συμμαχίες ενόψει του 2028 θα εξαρτηθούν από μια Βουλή που ενδέχεται να είναι πιο πολυκερματισμένη και λιγότερο προβλέψιμη από την απερχόμενη. Τα πρώτα αποτελέσματα αναμένονται από τα μικρά εκλογικά κέντρα μεταξύ 6:30 μ.μ. και 7 μ.μ., ενώ η εικόνα για τα κόμματα που εισέρχονται στη Βουλή και τον αριθμό των εδρών εκτιμάται ότι θα ξεκαθαρίσει αργότερα το βράδυ