Κύπρος: Στην τελική ευθεία για τις βουλευτικές εκλογές της Κυριακής – Κατακερματισμός και μάχη εμπιστοσύνης

Η Κύπρος εισέρχεται στην τελική ευθεία για τις βουλευτικές εκλογές της Κυριακής, 24 Μαΐου 2026, σε μια αναμέτρηση που ξεπερνά τα όρια της συνηθισμένης κοινοβουλευτικής διαδικασίας. Οι πολίτες καλούνται να εκλέξουν τους 56 αντιπροσώπους τους στη Βουλή για την επόμενη πενταετία, σε μια συγκυρία έντονης πολιτικής ρευστότητας, κοινωνικής δυσπιστίας και αυξημένης πίεσης για θεσμικές αλλαγές. Σύμφωνα με τα στοιχεία της εκλογικής διαδικασίας, δικαίωμα ψήφου έχουν 569.182 πολίτες, ενώ την ψήφο τους διεκδικούν 752 υποψήφιοι, προερχόμενοι κυρίως από 19 κομματικούς συνδυασμούς, καθώς και 9 μεμονωμένοι υποψήφιοι.

Η ψηφοφορία θα αρχίσει στις 7.00 το πρωί, θα διακοπεί από τις 12.00 έως τη 13.00 και θα ολοκληρωθεί στις 18.00, εκτός εάν υπάρξει ανάγκη παράτασης σε συγκεκριμένα εκλογικά κέντρα. Συνολικά θα λειτουργήσουν 1.217 εκλογικά κέντρα, ενώ στο εξωτερικό θα στηθούν 13 κάλπες: πέντε στην Αθήνα, τρεις στη Θεσσαλονίκη, τέσσερις στο Λονδίνο και μία στις Βρυξέλλες.

Η εκλογική αναμέτρηση χαρακτηρίζεται από αριθμό-ρεκόρ υποψηφιοτήτων, γεγονός που αντανακλά τόσο την κινητικότητα στο πολιτικό σκηνικό όσο και τη διάθεση νέων σχηματισμών να διεκδικήσουν ρόλο στη νέα Βουλή. Το 70,3% των υποψηφίων είναι άνδρες και το 29,7% γυναίκες, στοιχείο που δείχνει ότι, παρά την αυξημένη συμμετοχή, η ισόρροπη εκπροσώπηση των φύλων παραμένει ζητούμενο.

Η Βουλή των Αντιπροσώπων αριθμεί συνταγματικά 80 έδρες, από τις οποίες 56 αντιστοιχούν στην ελληνοκυπριακή κοινότητα και 24 στην τουρκοκυπριακή· οι τελευταίες παραμένουν κενές. Η εκλογή γίνεται με αναλογικό σύστημα, ενώ η θητεία της Βουλής είναι πενταετής.

Πέρα από την κατανομή των εδρών, το βασικό διακύβευμα είναι η αναδιάταξη των συσχετισμών. Η εκλογή μπορεί να οδηγήσει σε μία από τις πιο κατακερματισμένες Βουλές στην ιστορία της Κυπριακής Δημοκρατίας, με την άνοδο νέων σχημάτων και την πιθανή ενίσχυση του ΕΛΑΜ να πιέζουν τα παραδοσιακά κόμματα. Η αναμέτρηση εκλαμβάνεται και ως πρώτο μεγάλο πολιτικό τεστ για τον Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη ενόψει της συνέχειας της θητείας του και των προεδρικών εκλογών του 2028.

Στο επίκεντρο της προεκλογικής συζήτησης βρέθηκαν η ακρίβεια, η διαφθορά, η εμπιστοσύνη στους θεσμούς και η ανάγκη λογοδοσίας. Η υπόθεση των «χρυσών διαβατηρίων», οι καθυστερήσεις σε ενεργειακά έργα και το υψηλό κόστος ηλεκτρισμού έχουν τροφοδοτήσει τη δυσαρέσκεια, ενισχύοντας κόμματα και κινήσεις που προβάλλουν αντισυστημικό ή μεταρρυθμιστικό λόγο. Δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το ΑΛΜΑ και το Volt Κύπρου θα μπορούσαν να εισέλθουν για πρώτη φορά στη Βουλή, ενώ το ΕΛΑΜ καταγράφεται με δυναμική περαιτέρω ανόδου.

Τα μεγάλα κόμματα επιχειρούν, από την πλευρά τους, να πείσουν ότι η σταθερότητα παραμένει κρίσιμο αγαθό. Η πρόεδρος του ΔΗΣΥ, Αννίτα Δημητρίου, έδωσε έμφαση στην ανάγκη για μια Βουλή που θα προστατεύει τη χώρα, θα ελέγχει πολιτικές και θα προωθεί μεταρρυθμίσεις. Το ΑΚΕΛ, με τον Στέφανο Στεφάνου, ζητά στήριξη για να συνεχίσει, όπως αναφέρει, τη μάχη απέναντι στην ακρίβεια, στις ανισότητες και στην αυθαιρεσία μεγάλων συμφερόντων. Το ΔΗΚΟ, μέσω του Νικόλα Παπαδόπουλου, προτάσσει τη σταθερότητα, την ανάπτυξη και τις ευκαιρίες για τους νέους.

Στον ίδιο προεκλογικό τόνο, το ΕΛΑΜ μιλά για «ώρα σημαντικών αποφάσεων» για το μέλλον της πατρίδας, η ΔΗΠΑ προειδοποιεί απέναντι σε «πειραματισμούς» και «ακραία στοιχεία», ενώ η ΕΔΕΚ επιχειρεί να επανασυσπειρώσει το ακροατήριό της, παρουσιάζοντας την κάλπη ως μάχη για το είδος της Κύπρου που θέλει η κοινωνία.

Η αυξημένη παρουσία νέων κομμάτων και κινημάτων, όπως το ΑΛΜΑ, η Άμεση Δημοκρατία του Φειδία Παναγιώτου και το Volt, δείχνει ότι ένα μέρος του εκλογικού σώματος αναζητεί επιλογές πέρα από τους παραδοσιακούς κομματικούς άξονες. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα πλήρη ανατροπή του πολιτικού συστήματος, αλλά προϊδεάζει για δυσκολότερες κοινοβουλευτικές ισορροπίες και για πιθανή ανάγκη ευρύτερων συναινέσεων στη νέα Βουλή.

Η σύνθεση της απερχόμενης Βουλής μετά τις εκλογές του 2021 είχε διατηρήσει τον ΔΗΣΥ στην πρώτη θέση με 17 έδρες, το ΑΚΕΛ στη δεύτερη με 15, το ΔΗΚΟ με 9 και μικρότερα κόμματα να συμπληρώνουν ένα επτακομματικό κοινοβουλευτικό σκηνικό. Καμία παράταξη δεν διέθετε αυτοδυναμία, στοιχείο που αναμένεται να γίνει ακόμη εντονότερο εάν επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις για περαιτέρω κατακερματισμό.

Η χρονική συγκυρία προσθέτει βάρος στην κάλπη. Η Κύπρος ασκεί το πρώτο εξάμηνο του 2026 την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπό το σύνθημα «An Autonomous Union. Open to the World», με επίκεντρο την ευρωπαϊκή αυτονομία, τις γεωπολιτικές προκλήσεις και τον ρόλο της Ένωσης σε ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον.