Μάθημα «Ηθικής» αντί «Θρησκευτικών» στα σχολεία από την περίοδο 2026-2027

Από το σχολικό έτος 2026-2027 το μάθημα της Ηθικής εισάγεται θεσμικά στα ελληνικά σχολεία, ως οργανωμένο μάθημα για τους μαθητές-τριες που απαλλάσσονται από τα Θρησκευτικά. Με την Υπουργική Απόφαση 149205/ΓΔ4 (ΦΕΚ Β’ 6259/21-11-2025) εγκρίνεται το Πρόγραμμα Σπουδών (ΠΣ) του μαθήματος της Ηθικής για το Γυμνάσιο, με ρητή πρόβλεψη ότι η απόφαση «ισχύει από το σχολικό έτος 2026-2027».

Πρόκειται για αυτόνομο μάθημα Ηθικής Φιλοσοφίας, όχι για «παραλλαγή» των Θρησκευτικών. Το ΠΣ έχει συνταχθεί «για τις τέσσερις τελευταίες τάξεις του Δημοτικού και για όλες τις τάξεις Γυμνασίου και Λυκείου», αλλά το συγκεκριμένο ΦΕΚ ρυθμίζει αναλυτικά το Γυμνάσιο.

Η απόφαση ορίζει ότι η Ηθική απευθύνεται σε μαθητές που ζητούν απαλλαγή από το μάθημα των Θρησκευτικών. Οι ώρες διδασκαλίας της Ηθικής είναι ίδιες με τις ώρες των Θρησκευτικών ανά τάξη και τύπο σχολείου, δηλαδή η Ηθική μπαίνει ακριβώς στη θέση των Θρησκευτικών στο ωρολόγιο πρόγραμμα όσων απαλλάσσονται.

Το ΠΣ περιγράφει τη «φυσιογνωμία» και «ταυτότητα» της Ηθικής ως εξής: Σκοπός είναι ένα ουδετερόθρησκο, φιλοσοφικό μάθημα που απευθύνεται σε όλους, ανεξαρτήτως θρησκεύματος ή ιδεολογίας. Διαχωρίζει ρητά την φιλοσοφική Ηθική από τη θρησκευτική ηθική και από «ηθικισμό» (ηθικολογία/καταπίεση), δίνοντας έμφαση στην επιχειρηματολογία και τον ισότιμο διάλογο. Συνδέεται με σύγχρονες κοινωνικές προκλήσεις: πολυπολιτισμικότητα, ανισότητες, κρίση θεσμών, περιβάλλον, τεχνολογική και ψηφιακή εξέλιξη, μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ΤΝ κ.λπ.

Οι βασικοί στόχοι γισα τους μαθητές-μαθήτριες είναι:

Να χειρίζονται ηθικά διλήμματα και προβλήματα της καθημερινής ζωής και του δημόσιου χώρου.

Να μαθαίνουν να ακούν και να αξιολογούν την αντίθετη άποψη.

Να κατανοούν ότι η Ηθική δεν ταυτίζεται με «ηθικολογία» και καταπίεση.

Να διακρίνουν τη φιλοσοφική Ηθική από θρησκευτικές ή ιδεολογικές πεποιθήσεις.

Ειδικότεροι σκοποί

Εισαγωγή σε βασικά ηθικά ζητήματα και θεωρίες (Αριστοτέλης, Καντ, αρχαία φιλοσοφία, σύγχρονη εφαρμοσμένη ηθική κ.λπ.).

Καλλιέργεια κριτικής και συνθετικής σκέψης.

Ανάπτυξη ικανοτήτων φιλοσοφικής επιχειρηματολογίας (διάκριση έγκυρων επιχειρημάτων, τεκμηριωμένος λόγος).

Διαμόρφωση στάσεων που προάγουν τον σεβασμό, τον διάλογο, τη δημοκρατική κουλτούρα και την ειρηνική συνύπαρξη.