Μεγάλες ουρές στα ευρωπαϊκά αεροδρόμια λόγω του νέου συστήματος εισόδου – εξόδου (EES) – Τι πρέπει να γνωρίζουν οι ταξιδιώτες

Η θερινή ταξιδιωτική περίοδος του 2026 συνοδεύεται από σημαντικές καθυστερήσεις σε αρκετά ευρωπαϊκά αεροδρόμια, καθώς η πλήρης εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού συστήματος εισόδου-εξόδου (Entry/Exit System – EES) έχει επιβαρύνει τους συνοριακούς ελέγχους για τους πολίτες τρίτων χωρών.

Σύμφωνα με την ένωση των ευρωπαϊκών αεροδρομίων (ACI Europe), σε ορισμένες περιπτώσεις οι χρόνοι αναμονής στα σημεία διαβατηριακού ελέγχου φθάνουν ακόμη και τις πέντε ώρες, με αποτέλεσμα πολλοί επιβάτες να χάνουν τις πτήσεις ανταπόκρισης ή ακόμη και τις προγραμματισμένες αναχωρήσεις τους.

Τι είναι το σύστημα EES

Το Entry/Exit System αποτελεί το νέο ψηφιακό σύστημα διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων της ζώνης Σένγκεν. Αντικαθιστά τη χειρόγραφη σφράγιση των διαβατηρίων και καταγράφει ηλεκτρονικά κάθε είσοδο και έξοδο πολιτών εκτός ΕΕ. Κατά την πρώτη είσοδο στον χώρο Σένγκεν, οι ταξιδιώτες από τρίτες χώρες υποβάλλονται σε:

• λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων,
• φωτογράφιση προσώπου,
• ηλεκτρονική καταχώριση των στοιχείων του διαβατηρίου.

Στις επόμενες διελεύσεις πραγματοποιείται βιομετρική ταυτοποίηση, διαδικασία που εξακολουθεί να απαιτεί περισσότερο χρόνο σε σχέση με το προηγούμενο σύστημα, ιδιαίτερα σε ώρες αιχμής.

Γιατί δημιουργούνται τόσο μεγάλες ουρές

Παρότι το EES έχει σχεδιαστεί για να ενισχύσει την ασφάλεια των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ, η εφαρμογή του δεν είναι ακόμη ομοιόμορφη σε όλα τα κράτη-μέλη. Σε πολλά αεροδρόμια οι επιβάτες πρέπει να ολοκληρώνουν την προεγγραφή στα ειδικά περίπτερα (kiosks) πριν από τον διαβατηριακό έλεγχο, ενώ η απαραίτητη υποδομή και το διαθέσιμο προσωπικό δεν επαρκούν πάντοτε για να εξυπηρετήσουν τη μεγάλη καλοκαιρινή επιβατική κίνηση.

Αεροπορικές εταιρείες, φορείς αεροδρομίων και ταξιδιωτικοί οργανισμοί έχουν ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μεγαλύτερη ευελιξία ή ακόμη και προσωρινή αναστολή της πλήρους εφαρμογής του συστήματος στις περιόδους υψηλής ζήτησης.

Οι πολίτες των κρατών-μελών της ΕΕ και της ζώνης Σένγκεν δεν υπόκεινται στη διαδικασία βιομετρικής καταγραφής του EES.

Αντίθετα, το σύστημα αφορά πολίτες τρίτων χωρών, όπως ταξιδιώτες από το Ηνωμένο Βασίλειο, τις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά, την Αυστραλία και άλλες χώρες εκτός Σένγκεν.

Τι ισχύει στο Διεθνές Αεροδρόμιο Αθηνών

Το Διεθνές Αεροδρόμιο Αθηνών δεν συγκαταλέγεται στα ευρωπαϊκά αεροδρόμια με τα μεγαλύτερα προβλήματα, αλλά οι επιπτώσεις του νέου συστήματος είναι ήδη αισθητές. Η διοίκηση του αεροδρομίου έχει ενημερώσει ότι από την πλήρη εφαρμογή του EES οι διαδικασίες διαβατηριακού ελέγχου ενδέχεται να παρουσιάζουν σημαντικές καθυστερήσεις και συστήνει στους επιβάτες που ταξιδεύουν προς ή από χώρες εκτός Σένγκεν να βρίσκονται στο αεροδρόμιο τουλάχιστον 2,5 ώρες πριν από την αναχώρηση, ώστε να ολοκληρώνουν εγκαίρως το check-in, τον έλεγχο ασφαλείας και τον διαβατηριακό έλεγχο.

Παράλληλα, κατά τη διάρκεια του Ιουνίου καταγράφηκαν περιστατικά πολύωρων ουρών στον έλεγχο διαβατηρίων, κυρίως στις πρωινές ώρες αιχμής, με αποτέλεσμα ορισμένοι επιβάτες να χάσουν τις πτήσεις τους. Οι καθυστερήσεις αποδίδονται κυρίως στη διαδικασία συλλογής βιομετρικών στοιχείων για ταξιδιώτες εκτός ΕΕ.

Η ευρωπαϊκή νομοθεσία επιτρέπει στα κράτη-μέλη να αναστέλλουν προσωρινά μέρος των βιομετρικών ελέγχων όταν δημιουργούνται υπερβολικές ουρές και υπάρχει κίνδυνος σοβαρής συμφόρησης.

Η Ελλάδα έχει ήδη αξιοποιήσει αυτή τη δυνατότητα σε ορισμένα σημεία εισόδου προκειμένου να περιορίσει τις καθυστερήσεις κατά την τουριστική περίοδο, ιδιαίτερα σε προορισμούς με αυξημένη κίνηση από το Ηνωμένο Βασίλειο.

Χρήσιμες συμβουλές για τους ταξιδιώτες

Οι ειδικοί συνιστούν στους επιβάτες που ταξιδεύουν εκτός Σένγκεν:

• να προσέρχονται στο αεροδρόμιο τουλάχιστον 2,5 έως 3 ώρες πριν από την αναχώρηση,
• να έχουν εύκολα διαθέσιμο το διαβατήριό τους,
• να ακολουθούν τις οδηγίες του προσωπικού για τη χρήση των kiosks αυτοεξυπηρέτησης,
• να αποφεύγουν πολύ «σφιχτές» ανταποκρίσεις σε αεροδρόμια όπου εφαρμόζεται το EES,
• να ενημερώνονται από το αεροδρόμιο και την αεροπορική εταιρεία τους για τυχόν έκτακτες αλλαγές στις διαδικασίες.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι, καθώς ολοκληρώνεται η εγκατάσταση της απαραίτητης υποδομής και εξοικειώνονται οι επιβάτες με το νέο σύστημα, οι χρόνοι διεκπεραίωσης αναμένεται να μειωθούν σταδιακά. Ωστόσο, για το υπόλοιπο της θερινής περιόδου, οι ταξιδιώτες θα πρέπει να υπολογίζουν επιπλέον χρόνο για τη διέλευση από τους συνοριακούς ελέγχους.