Μελέτη δείχνει ότι αυξάνεται η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης από τον Τραμπ

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει ασφυκτικό έλεγχο στον ενεργειακό εφοδιασμό της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου, ως αποτέλεσμα της ανταλλαγής της εξάρτησής της από τη Ρωσία με την εξάρτηση από τις ΗΠΑ, σύμφωνα με ανάλυση, την οποία δημοσιεύει ο Guardian.

Εν μέρει λόγω του πολέμου στην Ουκρανία και της επιβολής κυρώσεων στο ρωσικό φυσικό αέριο των αγωγών, οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν εξαρτηθεί από τις αποστολές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) των ΗΠΑ, σύμφωνα με έγγραφο που συνυπέγραψαν το Ινστιτούτο Clingendael στη Χάγη, το Οικολογικό Ινστιτούτο στο Βερολίνο και το Νορβηγικό Ινστιτούτο Διεθνών Υποθέσεων.

Η εξέλιξη αυτή ενέχει κινδύνους σε μια εποχή που ο Τραμπ έχει στραφεί «προς μια πιο ρητά προσανατολισμένη στα συμφέροντα, προστατευτική και ιδεολογικά φορτισμένη προσέγγιση», αναφέρει η εφημερίδα.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ απείλησε πρόσφατα να χρησιμοποιήσει δασμούς στο εμπόριο με τους Ευρωπαίους συμμάχους, προκειμένου να εξασφαλίσει τη συμφωνία τους για την απόκτηση της Γροιλανδίας, η οποία αποτελεί μέρος της Δανίας, κράτους μέλους της ΕΕ και συμμάχου στο ΝΑΤΟ.

Το αμφιλεγόμενο έγγραφο στρατηγικής εθνικής ασφάλειας του Τραμπ που δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο ανέφερε ρητά ότι ο Λευκός Οίκος επιδίωκε την ενεργειακή κυριαρχία των ΗΠΑ, η οποία «όταν και όπου είναι απαραίτητο – μας επιτρέπει να προβάλλουμε ισχύ».

Τα στοιχεία έδειξαν ότι οι εισαγωγές στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο LNG των ΗΠΑ – φυσικού αερίου που έχει υποστεί υπερψύξη για ευκολότερη μεταφορά – αυξήθηκαν κατά 61% το 2025. Ο ΕΟΧ περιλαμβάνει τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ συν την Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και τη Νορβηγία.

Οι εισαγωγές στον ΕΟΧ αυξήθηκαν κατά 485% σε σύγκριση με το 2019 και το LNG των ΗΠΑ αντιπροσώπευε πλέον το 59% των εισαγωγών LNG στην ΕΕ, σύμφωνα με στοιχεία για τις ροές φυσικού αερίου από τον Δεκέμβριο.

Το 2024, το Ηνωμένο Βασίλειο κάλυψε το 50% της ζήτησης φυσικού αερίου με εγχώρια παραγωγή και το 33% με εισαγωγές από τον ΕΟΧ. Κατά τα άλλα, εξαρτάται από το ΥΦΑ, εκ του οποίου οι αποστολές από τις ΗΠΑ αποτελούσαν το 68% των συνολικών εισαγωγών του.

Οι εισαγωγές φυσικού αερίου μέσω αγωγών από τη Ρωσία αντιπροσώπευαν το 60% των εισαγωγών φυσικού αερίου στον ΕΟΧ το 2019, αλλά έως το 2025 το μερίδιο αυτό είχε μειωθεί στο 8%.

Ο καθηγητής Κάτσπερ Σουλέκι, του Νορβηγικού Ινστιτούτου Διεθνών Υποθέσεων, δήλωσε: «Πρέπει να αναγνωρίσουμε τη νέα πραγματικότητα της αμερικανικής ενεργειακής κυριαρχίας του Ντόναλντ Τραμπ και να εξετάσουμε τις εισαγωγές της Ευρώπης με προσοχή».

Ο Σουλέτσκι δήλωσε ότι υπάρχει βραχυπρόθεσμος κίνδυνος υψηλότερων λογαριασμών ενέργειας ως αποτέλεσμα των πρόσφατων εντάσεων.

«Αυτή τη στιγμή, τα αποθέματα φυσικού αερίου στην ΕΕ είναι πολύ χαμηλά, τα χαμηλότερα εδώ και χρόνια, και χαμηλότερα από ό,τι στην αρχή του πολέμου στην Ουκρανία. Εάν έχουμε έναν κρύο χειμώνα και εντάσεις με τις ΗΠΑ, που θα οδηγήσουν σε περαιτέρω αυξήσεις τιμών και εξάντληση των αποθεμάτων, ενδέχεται να δούμε μια πραγματικά δραματική ενεργειακή κρίση τους επόμενους μήνες», είπε.

«Η ΕΕ εξετάζει το ενδεχόμενο να διακόψει τις εμπορικές συμφωνίες με τις ΗΠΑ σε απάντηση στους δασμούς της Γροιλανδίας, αλλά όπως επισημαίνουν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής στις Βρυξέλλες, προς το παρόν δεν υπάρχει πραγματική εναλλακτική λύση στο φυσικό αέριο από τις ΗΠΑ».

Ο Ραφαέλε Πίρια, εμπνευστής της έκθεσης και ανώτερος ερευνητής στο Οικολογικό Ινστιτούτο, δήλωσε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο, που βρίσκεται πλέον εκτός της ενιαίας αγοράς, ήταν εξίσου εκτεθειμένο με τους Ευρωπαίους συμμάχους του.

«Το Ηνωμένο Βασίλειο επηρεάζεται ακριβώς από τις ίδιες γεωπολιτικές και οικονομικές ευπάθειες με τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο και στην πραγματικότητα είναι πλήρως ενσωματωμένο, από φυσικής και οικονομικής άποψης, στο ευρωπαϊκό δίκτυο φυσικού αερίου και στην αγορά φυσικού αερίου», δήλωσε.

«Από την εισβολή στην Ουκρανία, η ΕΕ έχει πληρώσει υψηλό τίμημα για την εξάρτησή της από τη Ρωσία στο ενεργειακό εμπόριο. Οι ΗΠΑ φάνηκαν να αποτελούν μια αξιόπιστη εναλλακτική λύση. Ιστορικά, οι παρεμβάσεις της κυβέρνησης των ΗΠΑ στις αγορές φυσικού αερίου για την άσκηση πίεσης στην Ευρώπη θεωρούνταν αδιανόητες. Στο τρέχον γεωπολιτικό πλαίσιο, αυτή η υπόθεση είναι αμφισβητήσιμη.»

Το έγγραφο υποστηρίζει ότι η Ευρώπη πρέπει να δράσει δεδομένου ότι «οι εξαγωγές ενέργειας -ιδίως φυσικού αερίου- λειτουργούν ολοένα και περισσότερο ως εργαλείο στρατηγικής μόχλευσης». Μεσοπρόθεσμα έως μακροπρόθεσμα, η Ευρώπη θα πρέπει να «επιταχύνει τη μετάβαση σε ένα αποτελεσματικό και σύγχρονο ενεργειακό σύστημα που βασίζεται σε εγχώριες ανανεώσιμες πηγές», αναφέρει.