Μητσοτάκης: Υπάρχουν νομικά εμπόδια για τα F-35 της Τουρκίας

«Προκειμένου να διαφυλαχθεί η ενότητα του ΝΑΤΟ αλλά και ο ευρωατλαντικός χαρακτήρας του, ήταν απολύτως απαραίτητο οι ευρωπαϊκές χώρες να αναλάβουν ένα μεγαλύτερο βάρος ως προς την κατανομή των ευθυνών εντός της συμμαχίας» ανέφερε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στις δηλώσεις του μετά την λήξη της Συνόδου Κορυφής του NATO την Τετάρτη.

«Αυτό σημαίνει με απλά λόγια να δαπανούν περισσότερους πόρους έτσι ώστε να επέλθει μια στοιχειώδης ισορροπία μεταξύ των δαπανών των ΗΠΑ και των υπόλοιπων μερών του ΝΑΤΟ» πρόσθεσε ο πρωθυπουργός.

«Ο πρόεδρος Τραμπ, θέλω να θυμίσω, από την πρώτη θητεία του, εδώ και 8 χρόνια, είχε θέσει με τον δικό του, θα έλεγα, ιδιαίτερο τρόπο, αυτήν την αναγκαιότητα. Είχε απολύτως δίκιο. Και πιστεύω ότι τα τελευταία χρόνια, και ως αποτέλεσμα της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, αλλά και ως αποτέλεσμα μιας συζήτησης περί στρατηγικής αυτονομίας, η οποία ωριμάζει πια εντός των κύκλων της ΕΕ, οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν αντιληφθεί ότι πρέπει να αναλάβουν ένα μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για τη δική τους άμυνα», ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Ο κ. Μητσοτάκης πρόσθεσε πως «Η ενίσχυση, λοιπόν, αυτή που αποκαλούμε Ευρωπαϊκού Πυλώνα του ΝΑΤΟ, αποτελεί μια αναντίρρητη προτεραιότητα. Θα έλεγα συνθήκη επιβίωσης της ίδιας της συμμαχίας. Η Ελλάδα είναι μια από τις πέντε χώρες του ΝΑΤΟ που ήδη, και αναφέρομαι στα επίσημα στοιχεία του ΝΑΤΟ, για το 2026 έχει πετύχει και έχει ξεπεράσει τον στόχο του 3% ως προς τις κύριες αμυντικές δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ. Άρα εμείς βρισκόμαστε ήδη εκεί που άλλες ευρωπαϊκές χώρες ελπίζουν να βρεθούν το 2035. Προφανώς, η Ελλάδα έχει ιδιαίτερες γεωπολιτικές συνθήκες τις οποίες πρέπει να αντιμετωπίσει και γι’ αυτό και πάντα και την εποχή της κρίσης ξεπερνούσε τον τότε στόχο του 2% των αμυντικών δαπανών ως ποσοστό του ΑΕΠ».

«Όμως, αυτό που είναι πολύ σημαντικό είναι ότι και πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες αυτή τη στιγμή έχουν αντιληφθεί ότι αυτή πια αποτελεί μια αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα. Η ιδέα στήριξης συνολικά του Ευρωπαϊκού Αμυντικού Πυλώνα του ΝΑΤΟ έρχεται και συνδέεται και με τη συζήτηση που γίνεται εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης, γιατί πιο πολλές χώρες είμαστε μέλη και της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ και την ωρίμανση μιας συζήτησης για το πώς θα μπορέσουμε να κάνουμε και επιχειρησιακά πιο ενεργή την ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής, αναφερόμαστε στο άρθρο 42 παράγραφος 7 της Ευρωπαϊκής Συνθήκης.

Άρα, κρατήστε ότι η Ελλάδα είναι πρωταγωνίστρια σε αυτή τη μεγάλη προσπάθεια του ΝΑΤΟ, κάτι το οποίο αναγνωρίζεται και από τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ και από τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπως σας είπα είναι αυτές οι οποίες ξεκίνησαν όλη αυτή την προσπάθεια η οποία τώρα αποδίδει σαφή αποτελέσματα» δήλωσε ο πρωθυπουργός.

«Καμία πιθανότητα» να αποχωρήσουν οι ΗΠΑ από το NATO

Για το ενδεχόμενο οι ΗΠΑ να αποχωρήσουν από το NATO δήλωσε πως θεωρεί «ότι δεν υπάρχει καμία πιθανότητα» προσθέτοντας ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ στην καταληκτική του τοποθέτηση στη σύνοδο της Τετάρτης «υπήρξε πολύ θετικός για το κλίμα το οποίο διαμορφώθηκε και το γεγονός ότι οι Ευρωπαίοι ανταποκρίθηκαν στο όπως σας είπα δικαιολογημένο κάλεσμά του να δαπανούν περισσότερα τελικά για την δικιά τους, για την δικιά μας ασφάλεια». «Θεωρώ ότι το ΝΑΤΟ μπαίνει σε μια καινούργια εποχή και αυτό είναι σίγουρα πολύ θετικό για όλα τα μέλη της Συμμαχίας», ανέφερε ο πρωθυπουργός.

«Η Ελλάδα έχει παραγγείλει τα δικά της F-35»

Ως προς τα F-35 σημείωσε: «Εγώ μπορώ να μιλήσω για την Ελλάδα και αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι οι Έλληνες πιλότοι θα αρχίσουν μέσα στο 2027 να εκπαιδεύονται στα ελληνικά F-35 τα οποία όπως γνωρίζετε ήδη κατασκευάζονται και η αγορά τους έχει πρακτικά ομολογηθεί. Δεν είναι δική μου δουλειά να σχολιάζω τις επιλογές άλλων χωρών. Ούτε προφανώς η Ελλάδα είναι αυτή η οποία θα υποδείξει στις ΗΠΑ σε ποιους θα πουλήσει ή δεν θα πουλήσει αμυντικά συστήματα.

Κάνω απλά μια πραγματολογική παρατήρηση ότι αυτή τη στιγμή υπάρχουν σημαντικά νομικά εμπόδια στην αμερικανική νομοθεσία προκειμένου η Τουρκία να προμηθευτεί τα F-35 γιατί θυμίζω ότι ο λόγος για τον οποίο η Τουρκία έχει απομακρυνθεί από το πρόγραμμα των F-35 συνδεόταν με την αγορά του συστήματος S-400 ένα σύστημα το οποίο το ΝΑΤΟ και οι ΗΠΑ θεωρούν ότι είναι ευθέως ανταγωνιστικό προς το ίδιο το πρόγραμμα των F-35».

Σχετικά με το ίδιο ζήτημα, ο πρωθυπουργός τόνισε: «Η Ελλάδα έχει παραγγείλει τα δικά της F-35. Η Ελλάδα από το 2019, από τότε που έχω την τιμή να είμαι πρωθυπουργός της χώρας έχει ενισχύσει σημαντικά την αεροπορία της. Θέλω να θυμίσω ότι τότε παραλάβαμε ένα πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των F-16 το οποίο καρκινοβατούσε. Σήμερα το πρόγραμμα αυτό τρέχει με γρήγορους ρυθμούς. Έχουμε ξεπεράσει τα 50 αεροσκάφη και θα φτάσουμε σύντομα στα 83. Έχουμε προμηθευτεί 24 υπερσύγχρονα Ραφάλ με πολύ γρήγορες διαδικασίες και προφανώς έχουμε ήδη μπει και συμμετέχουμε ενεργά στο πρόγραμμα των F-35».

Μητσοτάκης για Μέση Ανατολή: «Μπορώ να είμαι αισιόδοξος»

«Και στο παρελθόν είχαμε θα έλεγα προσωρινές εχθροπραξίες (σ.σ. στη Μέση Ανατολή). Πιστεύω ότι και εδώ, επιτρέψτε μου να βλέπω το ποτήρι μισογεμάτο, ότι θα επανέλθουμε σε ένα καθεστώς συζητήσεων και συνέχισης των συζητήσεων μεταξύ Ιρανικών και Αμερικανών και ενός νέου σεβασμού αυτής της εκεχειρίας η οποία έχει ήδη συμφωνηθεί.

Άρα εδώ μπορώ να είμαι αισιόδοξος δεν εκτιμώ ότι θα επανέλθουμε σε ένα καθεστώς πολεμικών επιχειρήσεων όπως αυτό το οποίο είδαμε τους τελευταίους μήνες. Από εκεί και πέρα, η Ελλάδα είναι μια παγκόσμια ναυτική υπερδύναμη και ως μια παγκόσμια ναυτική υπερδύναμη θα υπερασπίζεται πάντα το δικαίωμα της ελεύθερης ναυσιπλοΐας πάνω στο οποίο στηρίζεται το διεθνές εμπόριο και ουσιαστικά το όλο πλαίσιο του δικαίου της θάλασσας όπως αυτό έχει αναπτυχθεί και ερμηνευθεί τις τελευταίες δεκαετίες», είπε ο Κυριάκος Μησοτάκης.

«Κεντρική προτεραιότητα» να παραμείνουν τα Στενά του Ορμούζ ελεύθερα

«Το να μείνουν τα Στενά του Ορμούζ ελεύθερα, χωρίς την επιβολή οποιουδήποτε είδους διοδίου ή άλλης επιβάρυνσης αποτελεί κεντρική προτεραιότητα όχι μόνο της χώρας μας, αλλά νομίζω και όλων των ευρωπαϊκών χωρών αλλά και των ευρωπαϊκών πολιτών», είπε ο πρωθυπουργός.

«Και η Ελλάδα ήταν παρούσα στη Μέση Ανατολή, είναι παρούσα στην επιχείρηση Ασπίδες, ευρωπαϊκή επιχείρηση η οποία έχει ως σκοπό την προστασία της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα και εφόσον μας ζητηθεί και εφόσον θα συμφωνεί σε επίπεδο οργανισμού οι ΗΠΑ, θα ήμασταν παρόντες και σε μια αντίστοιχη επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ, δεν είναι κάτι το οποίο αυτή τη στιγμή συζητείται αλλά η Ελλάδα έχει και την επιχειρησιακή δυνατότητα αλλά και το συμφέρον να υπερασπίζεται πάντα την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και αυτό θα εξακολουθούμε να κάνουμε», πρόσθεσε.

Προβληματισμός για τις τιμές πετρελαίου

«Προφανώς με προβληματίζει (σ.σ. η άνοδος των τιμών του πετρελαίου), αλλά θέλω να πιστεύω ότι είναι μια προσωρινή άνοδος και ότι βλέπετε ότι το πετρέλαιο έχει αρκετές διακυμάνσεις. Εγώ γι’ αυτό θέλω να κοιτάω τις τιμές σε ορίζοντα εβδομάδων ή μηνών. Είμαστε σε μια καθοδική τάση και πιστεύω ότι από τη στιγμή που θα εκτονωθεί και αυτή η κρίση θα επανέλθουμε σε τιμές οι οποίες για την ελληνική οικονομία τουλάχιστον είναι τιμές διαχειρίσιμες», τόνισε ο πρωθυπουργός.

«Η Ελλάδα έχει ήδη ένα συμφωνημένο εξοπλιστικό πρόγραμμα»

«Καταρχάς, η Ελλάδα έχει ήδη ένα συμφωνημένο εξοπλιστικό πρόγραμμα 28 δισεκατομμυρίων ευρώ εγκεκριμένο από το ΚΥΣΕΑ. Ένα πρόγραμμα το οποίο θέλω να πιστεύω ότι απολαμβάνει και μιας ευρύτερης διακομματικής στήριξης είναι το τίμημα για την ελευθερία μας. Έχω πει πολλές φορές ότι αναγκαζόμαστε να καταβάλουμε ένα αυξημένο κόστος σε σχέση με άλλες χώρες όχι μόνο γιατί θέλουμε να είμαστε συνεπείς στις δεσμεύσεις μας με το ΝΑΤΟ, αλλά γιατί η Ελλάδα πρέπει πάντα να διατηρεί μια ισχυρή αποτρεπτική δυνατότητα και αυτό θα εξακολουθούμε να κάνουμε.

Πιστεύω ότι οι Έλληνες αναγνωρίζουν αυτήν την εν είδει «θυσία», στην οποία πρέπει να υποβληθούμε, διότι τα χρήματα αυτά προφανώς μπορεί και πρέπει λείπουν από άλλες κρατικές δαπάνες αισθανόμαστε όμως και την ίδια υπερηφάνεια όταν βλέπουμε τις φρεγάτες Belhara να καταφθάνουν στο Αιγαίο, όταν βλέπουμε τα αεροσκάφη μας να πετούν στους ελληνικούς ουρανούς και όταν βλέπουμε επίσης μια ελληνική αμυντική βιομηχανία η οποία αναπτύσσεται με πολύ γοργά βήματα, είτε μιλάμε για ναυπηγοεπισκευαστικές ζώνες, είτε μιλάμε για πάρα πολλές ελληνικές start-ups οι οποίες ήδη αρχίζουν και πουλάνε προϊόντα και υπηρεσίες στις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις. Αυτό είναι το τίμημα της ελευθερίας, της ανεξαρτησίας και της προάσπισης της κυριαρχίας και των κυρίαρχων δικαιωμάτων και πιστεύω ότι όσο είμαι πρωθυπουργός, αλλά πιστεύω ότι ερμηνεύω και τα αισθήματα όλων των Ελλήνων, αυτό θα εξακολουθούμε να κάνουμε», πρόσθεσε ο κ. Μητσοτάκης.

Η αναφορά στο Casus Belli

«Δεν είναι η πρώτη φορά που έχω αναφερθεί στο Casus Belli. Είχα την ευκαιρία να το κάνω και όταν βρέθηκα στη διμερή μας συνάντηση με τον πρόεδρο Ερντογάν πριν από κάποιους μήνες. Νομίζω ότι είναι μια ιστορικά αναχρονιστική απόφαση, η οποία δεν συντάσσεται ούτε με τη διακήρυξη των εθνών, ούτε με το καλό κλίμα, το οποίο θέλουμε να χτίσουμε ως δύο γειτονικές χώρες, που παρά τις διαφορές μας, θα πρέπει να μάθουμε να ζούμε ειρηνικά και να χτίσουμε σχέσεις καλής γειτονίας.

Νομίζω ότι όλοι οι συνάδελφοί μου στην Ευρώπη αντιλαμβάνονται ότι δεν ταιριάζει και με το κλίμα της συμμαχίας να υπάρχει αυτή η απειλή πολέμου, η οποία όπως σας είπα, έρχεται από το βάθος του χρόνου από το 1995. Νομίζω ότι έχει έρθει η ώρα πια να την αφήσουμε πίσω μας», είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

«Δεν δέχομαι υποδείξεις για το τι θα αγοράσουμε»

«Δεν είναι δική μου δουλειά να υποδείξω σε κανέναν και σίγουρα όχι στις ΗΠΑ τι θα πουλήσουν και πού θα πουλήσουν, οπότε δεν δέχομαι κι εγώ υποδείξεις για το τι θα αγοράσουμε εμείς ως χώρα προκειμένου να θωρακίσουμε τις ένοπλες δυνάμεις μας και να ασφαλίσουμε τη χώρα», είπε χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός

Υπέρ μεταξύ μιας εποικοδομητικής σχέσης με την Τουρκία

«Ήμουν πάντοτε υπέρ μιας εποικοδομητικής, λειτουργικής και παραγωγικής σχέσης μεταξύ των δύο χωρών μας (σ.σ. Ελλάδας – Τουρκίας)», τόνισε ο πρωθυπουργός. «Αυτό ήταν και το πνεύμα της Διακήρυξης των Αθηνών. Πιστεύω ότι σε πολλά πεδία οι σχέσεις μας έχουν σημειώσει πρόοδο. Μόλις αναφερθήκαμε στη διαχείριση του μεταναστευτικού, όπου συνεργαζόμαστε αποτελεσματικά. Το διασυνοριακό εμπόριο έχει βελτιωθεί. Πολλοί πολίτες της χώρας σας επισκέπτονται τα ελληνικά νησιά του Ανατολικού Αιγαίου μέσω του προγράμματος ταχείας χορήγησης βίζας. Πιστεύω πάντοτε στην αξία των σχέσεων μεταξύ των ανθρώπων», είπε.

«Ζητήματα του παρελθόντος δεν έχουν θέση στον σημερινό κόσμο»

«Ήμουν επίσης πολύ σαφής όταν επισκέφθηκα την Άγκυρα πριν από λίγους μήνες. Έχουμε μία βασική διαφορά με την Τουρκία, και αυτή αφορά την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Το πλαίσιο για την επίλυση αυτού του μακροχρόνιου ζητήματος είναι ο σεβασμός του διεθνούς δικαίου και, ειδικότερα, της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Χαιρετίζω πάντοτε την τουρκική φιλοξενία και, για άλλη μία φορά, η Τουρκία διοργάνωσε μια εξαιρετική Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ. Θα συνεχίσω να συνεργάζομαι με τον πρόεδρο Ερντογάν για τη διατήρηση μιας παραγωγικής σχέσης. Θέλω επίσης να είμαι απολύτως σαφής: Ακόμη κι αν δεν επιλύσουμε αυτό το μακροχρόνιο πρόβλημα, το οποίο, όπως είπα, χρονολογείται από τη δεκαετία του 1970, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να ζούμε ειρηνικά και να συνεργαζόμαστε σε άλλες πτυχές της διμερούς μας ατζέντας. Γι’ αυτό πιστεύω ότι ζητήματα και αποφάσεις του παρελθόντος, όπως εκείνες που έλαβε το τουρκικό κοινοβούλιο τη δεκαετία του 1990, απλώς δεν έχουν θέση στον σημερινό κόσμο», ήταν το μήνυμα του πρωθυπουργού.