Νέα ανταλλαγή πυρών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν

Η ένταση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν κλιμακώθηκε εκ νέου, καθώς η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε ότι έπληξε ιρανικούς στρατιωτικούς στόχους στη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, ενώ οι Φρουροί της Επανάστασης δήλωσαν τη Δευτέρα ότι εξαπέλυσαν αντίποινα εναντίον αεροπορικής βάσης που χρησιμοποιούν αμερικανικές δυνάμεις.

Σύμφωνα με την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ, τα πλήγματα στην ακτή του Περσικού Κόλπου πραγματοποιήθηκαν ως απάντηση σε «επιθετικές ενέργειες» του Ιράν, μεταξύ των οποίων η κατάρριψη αμερικανικού μη επανδρωμένου αεροσκάφους MQ-1, το οποίο, κατά την αμερικανική πλευρά, πετούσε πάνω από διεθνή ύδατα.

Η CENTCOM ανέφερε ότι αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη κατέστρεψαν ιρανικά συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, σταθμό ελέγχου εδάφους και δύο επιθετικά drones μίας κατεύθυνσης, τα οποία φέρονται να αποτελούσαν απειλή για πλοία που διέρχονταν από την περιοχή. Η αμερικανική διοίκηση υπογράμμισε ότι θα συνεχίσει να προστατεύει αμερικανικά μέσα και συμφέροντα, παρά την ισχύουσα εκεχειρία.

Από την πλευρά του, το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης ανακοίνωσε ότι στόχευσε αεροπορική βάση που χρησιμοποιείται από τις ΗΠΑ, ως απάντηση στην επίθεση στο νότιο Ιράν. Η Τεχεράνη δεν κατονόμασε επισήμως τη βάση.

Την ίδια ώρα, στο Κουβέιτ, όπου βρίσκεται σημαντική αμερικανική στρατιωτική παρουσία, ήχησαν σειρήνες συναγερμού, ενώ τα αντιαεροπορικά συστήματα φέρονται να αναχαίτισαν πυραύλους και drones. Το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων KUNA μετέδωσε τις αναχαιτίσεις χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για την προέλευση των επιθέσεων.

Οι ΗΠΑ και το Ιράν έχουν ανταλλάξει σποραδικά πλήγματα από τότε που τέθηκε σε ισχύ η εκεχειρία στις αρχές Απριλίου. Οι διαπραγματεύσεις για μια πιο σταθερή συμφωνία συνεχίζονται, όμως τα επαναλαμβανόμενα επεισόδια δείχνουν ότι η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη. Παρόμοια ανταλλαγή πυρών είχε σημειωθεί και την προηγούμενη Πέμπτη, με τις δύο πλευρές να παρουσιάζουν τότε σχεδόν αντίστοιχες εκδοχές των γεγονότων.

Ο πόλεμος, που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με αμερικανική και ισραηλινή εμπλοκή, έχει προκαλέσει χιλιάδες θανάτους, κυρίως στο Ιράν και στον Λίβανο. Παράλληλα, έχει επιβαρύνει σημαντικά την παγκόσμια οικονομία, καθώς ο περιορισμός της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ έχει οδηγήσει σε αύξηση των τιμών ενέργειας.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι βασικός στόχος της αμερικανικής στρατηγικής είναι να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικού όπλου από το Ιράν, το οποίο διαθέτει υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο. Η Τεχεράνη αρνείται σταθερά ότι επιδιώκει την κατασκευή πυρηνικού όπλου.

Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, ο Τραμπ δέχεται αυξανόμενη πίεση να συμβάλει στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και στη μείωση των τιμών της βενζίνης ενόψει των εκλογών του Νοεμβρίου για το Κογκρέσο. Ταυτόχρονα, αντιμετωπίζει αντιδράσεις από σκληροπυρηνικούς κύκλους του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, οι οποίοι αντιτίθενται σε οποιαδήποτε παραχώρηση προς την Τεχεράνη.

Τα βασικά σημεία διαφωνίας παραμένουν πολλά: η άρση των κυρώσεων, η αποδέσμευση δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων από ιρανικά έσοδα πετρελαίου που έχουν παγώσει σε ξένες τράπεζες, καθώς και οι εγγυήσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Ένα ακόμη εμπόδιο στις διαπραγματεύσεις είναι ο πόλεμος του Ισραήλ στον Λίβανο με τη Χεζμπολάχ, την οποία στηρίζει το Ιράν. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε την Κυριακή ότι έδωσε εντολή στον στρατό να προχωρήσει βαθύτερα στο λιβανικό έδαφος, κλιμακώνοντας τις επιχειρήσεις εναντίον της οργάνωσης.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο είχε επαφές τόσο με τον πρόεδρο του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν όσο και με τον Νετανιάχου, στο πλαίσιο διπλωματικών προσπαθειών για σταδιακή αποκλιμάκωση. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, η Ουάσιγκτον έχει καταθέσει σχέδιο που προβλέπει βήματα περιορισμού των εχθροπραξιών μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου.

Παρά τις διπλωματικές κινήσεις, η τελευταία ανταλλαγή πληγμάτων δείχνει ότι η εκεχειρία παραμένει περισσότερο προσωρινή ανάπαυλα παρά σταθερή συμφωνία ειρήνευσης. Η περιοχή εξακολουθεί να βρίσκεται σε κατάσταση υψηλού κινδύνου, με κάθε νέο επεισόδιο να απειλεί να μετατρέψει τις διαπραγματεύσεις σε πλήρη στρατιωτική αναμέτρηση