Νέος πρωθυπουργός ο Rob Jetten 38 ετών στην Ολλανδία

Ο νεότερος πρωθυπουργός στην ιστορία της Ολλανδίας, ο 38χρονος Ρομπ Γέτεν, ορκίστηκε τη Δευτέρα, υποσχόμενος να βάλει τέλος στην πολιτική παράλυση και την έντονη πόλωση που χαρακτήρισαν την προηγούμενη και πιο δεξιόστροφη κυβέρνηση των τελευταίων ετών.

Ο νέος πρωθυπουργός μπορεί να πανηγυρίζει την ανάληψη των καθηκόντων του. Από εδώ και πέρα, όμως, ξεκινά μια πολιτική δοκιμασία ισορροπιών, όπου κάθε νομοσχέδιο θα αποτελεί και μια μάχη επιβίωσης για την κυβέρνησή του

Στην πρώτη του τοποθέτηση, δεσμεύτηκε να επαναφέρει τη χώρα στην παραδοσιακή «κουλτούρα συναίνεσης» που για δεκαετίες αποτελούσε σήμα κατατεθέν του ολλανδικού πολιτικού συστήματος.

Ο Γέτεν ηγείται μιας εύθραυστης κυβέρνησης μειοψηφίας, η οποία ήδη δέχεται πιέσεις τόσο από τα αριστερά όσο και από τα δεξιά, κυρίως για τις προτάσεις του σχετικά με περικοπές στην πρόνοια και την κοινωνική ασφάλιση.

Η νέα κυβέρνηση στηρίζεται σε έναν τρικομματικό συνασπισμό, στο κεντρώο Democrats 66 (D66) του Γέτεν, στο κεντροδεξιό Christian Democratic Appeal (CDA) και στο φιλελεύθερο People’s Party for Freedom and Democracy (VVD). Στην Κάτω Βουλή διαθέτει 66 από τις 150 έδρες,  δέκα λιγότερες από την απόλυτη πλειοψηφία ενώ στη Γερουσία η θέση της είναι ακόμη πιο ασθενής.

Η συμφωνία συνασπισμού προβλέπει:

• Σημαντική αύξηση των αμυντικών δαπανών, με στόχο την προσέγγιση του 3,5% του ΑΕΠ, υπερβαίνοντας ακόμη και τον βασικό στόχο του NATO.
• Επενδύσεις στη στέγαση και την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης.
• Μέτρα για τη μείωση των εκπομπών αζώτου από τον ισχυρό αγροτοκτηνοτροφικό τομέα της χώρας.
• Σκληρή γραμμή στο μεταναστευτικό και επιτάχυνση της αύξησης των ορίων συνταξιοδότησης.
• Χρηματοδότηση των νέων δαπανών μέσω ενός νέου φόρου «εισφοράς ελευθερίας» και περικοπών στην κοινωνική πολιτική.

Αντιδράσεις από παντού

Η αντιπολίτευση έχει ήδη υψώσει τείχος αντίστασης. Ο ηγέτης της συμμαχίας Πράσινης Αριστεράς-Εργασίας, Jesse Klaver, ξεκαθάρισε ότι θα στηρίξει την κυβέρνηση μόνο εφόσον υπάρξει «στροφή 180 μοιρών» στην κοινωνική πολιτική. Από την άλλη πλευρά, ο ηγέτης του ακροδεξιού Party for Freedom (PVV), Geert Wilders, υποσχέθηκε να πολεμήσει τη συμφωνία «με νύχια και με δόντια».

Οι εκτεταμένες περικοπές στις κοινωνικές δαπάνες θεωρούνται το πιο αδύναμο σημείο του κυβερνητικού σχεδίου, καθώς δύσκολα θα βρουν ευρεία διακομματική υποστήριξη. Παράλληλα, η Ολλανδία έχει καταταχθεί από τη συμβουλευτική εταιρεία Verisk Maplecroft ως μία από τις πιο πολιτικά ασταθείς χώρες της Ευρώπης, γεγονός που εντείνει την αβεβαιότητα.

Ευρωπαϊκές προεκτάσεις

Η εκλογική νίκη του Γέτεν τον Οκτώβριο χαιρετίστηκε στις Βρυξέλλες ως ανάχωμα στην άνοδο της ακροδεξιάς, σε μια περίοδο που τα σχετικά κόμματα καταγράφουν ισχυρές επιδόσεις σε χώρες όπως η Γαλλία και η Γερμανία. Για την πέμπτη μεγαλύτερη οικονομία της ΕΕ, το διακύβευμα δεν είναι μόνο εσωτερικό, αλλά και ευρωπαϊκό.

Η Ολλανδία διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στις συζητήσεις για τη δημοσιονομική πειθαρχία, την ενεργειακή μετάβαση και την κοινή ευρωπαϊκή άμυνα. Ενδεχόμενη πολιτική αποσταθεροποίηση θα μπορούσε να επηρεάσει τις ισορροπίες εντός της Ένωσης.