Οι ΗΠΑ αποχωρούν από το Ιράκ έπειτα από δύο δεκαετίες – Ενισχυμένη η επιρροή του Ιράν

Οι αμερικανικές δυνάμεις αναμένεται να εγκαταλείψουν έως την Τετάρτη τις τελευταίες βάσεις τους στο Ιράκ, ολοκληρώνοντας μια παρουσία που άρχισε με την εισβολή του 2003.

Η αποχώρηση, την οποία συμφώνησαν το 2024 η Βαγδάτη και η κυβέρνηση του Τζο Μπάιντεν και υλοποιεί η κυβέρνηση Ντόναλντ Τραμπ, γίνεται ενώ η Ουάσινγκτον βρίσκεται σε πόλεμο με το Ιράν.

Για την Τεχεράνη και τις ένοπλες οργανώσεις που τη στηρίζουν στο Ιράκ, η απομάκρυνση των αμερικανικών στρατευμάτων αποτελεί πολιτική νίκη. Για άλλους Ιρακινούς, όμως, γεννά το ερώτημα ποιος θα καλύψει τα κενά στην ασφάλεια και αν η κυβέρνηση θα μπορέσει να περιορίσει την επιρροή των πολιτοφυλακών.

Η επόμενη ημέρα για την ιρανική επιρροή

«Το Ιράν αναμένεται να επωφεληθεί στρατηγικά», δήλωσε στο Reuters ο Ιρακινός αναλυτής ασφαλείας Τζασίμ αλ-Μπαχάντλι, εκτιμώντας ότι η αμερικανική παρουσία λειτουργούσε επί χρόνια ως αντίβαρο στην επιρροή της Τεχεράνης. Κατά τον ίδιο, οι φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές θα επιχειρήσουν να μετατρέψουν τον συμβολισμό της αποχώρησης σε μεγαλύτερη επιρροή στις αποφάσεις για την ασφάλεια και την πολιτική της χώρας.

Ο Αμπού Μοτζτάμπα αλ-Γιασίρι, διοικητής της Ισλαμικής Αντίστασης στο Ιράκ, χαρακτήρισε την αποχώρηση «ιστορική νίκη» των οργανώσεων που αντιτάχθηκαν στην αμερικανική παρουσία. Και στην Τεχεράνη, ο αναπληρωτής πρόεδρος της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας του κοινοβουλίου, Αμίρ Χαγιάτ Μοκάνταμ, χαιρέτισε την απομάκρυνση των στρατευμάτων.

Η κυβέρνηση της Βαγδάτης δηλώνει ότι προσπαθεί να περιορίσει τη δράση των ένοπλων ομάδων. Η Ουάσινγκτον, από την πλευρά της, τις κατηγορεί για επιθέσεις που συνδέονται με την ευρύτερη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

Ένας πόλεμος που άφησε βαθύ αποτύπωμα

Οι ΗΠΑ εισέβαλαν στο Ιράκ το 2003 και ανέτρεψαν τον Σαντάμ Χουσεΐν. Ακολούθησαν χρόνια κατοχής και αιματηρών συγκρούσεων, πριν από την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων στα τέλη του 2011. Επέστρεψαν το 2014, αυτή τη φορά για να στηρίξουν τις ιρακινές δυνάμεις στον πόλεμο κατά του Ισλαμικού Κράτους.

Περίπου 4.500 Αμερικανοί στρατιωτικοί έχασαν τη ζωή τους στο Ιράκ σε περισσότερες από δύο δεκαετίες. Ο τελευταίος θάνατος Αμερικανού στρατιώτη στη χώρα καταγράφηκε τον Ιούλιο, κοντά στο Ερμπίλ.

Παρά τις επανειλημμένες συγκρούσεις στο έδαφός του, το Ιράκ διατήρησε τα τελευταία χρόνια στενές σχέσεις τόσο με τις ΗΠΑ όσο και με το Ιράν. Αυτή η ισορροπία γίνεται δυσκολότερη καθώς οι αμερικανικές δυνάμεις αποχωρούν.

Ανησυχία για ανασύνταξη του Ισλαμικού Κράτους

Η αποχώρηση έχει ευρεία υποστήριξη μεταξύ των Ιρακινών, δεν λείπουν όμως οι φόβοι ότι έρχεται νωρίς. Ο Αμπντουλραχμάν αλ-Ζομπάιε, ηγέτης σουνιτικής φυλής στη Φαλούτζα, δήλωσε στο Reuters ότι η χώρα δεν είναι ακόμη πλήρως έτοιμη να αναλάβει μόνη της την ασφάλειά της. Όπως είπε, η ανησυχία αφορά το ενδεχόμενο να δημιουργηθεί κενό.

Αξιωματούχοι ασφαλείας στη Βαγδάτη και στην κουρδική περιοχή του βορρά προειδοποιούν ότι ένα τέτοιο κενό θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από το Ισλαμικό Κράτος. Παρότι το αυτοανακηρυγμένο χαλιφάτο του ηττήθηκε, πυρήνες της οργάνωσης παραμένουν ενεργοί.

Ο Κούρδος διοικητής Σιρβάν Μπαρζανί ανέφερε ότι έχει παρατηρήσει κινήσεις τέτοιων πυρήνων μετά τις αναφορές για την επικείμενη αποχώρηση. Ιρακινοί αξιωματούχοι ασφαλείας δήλωσαν επίσης ότι εντοπίστηκε ύποπτος σχεδιασμός επιθέσεων αυτοκτονίας που θα συνέπιπταν με αυτήν.

Με την απομάκρυνση των αμερικανικών δυνάμεων, το βάρος για την αντιμετώπιση αυτών των απειλών περνά πλέον περισσότερο στις ιρακινές αρχές — την ώρα που οι ισχυρότεροι σύμμαχοι του Ιράν διεκδικούν μεγαλύτερο ρόλο στη χώρα.