Πακιστάν και Ιράν, με προτροπή Κίνας, αναζητούν δίοδο για νέες συνομιλίες με τις ΗΠΑ

Το Πακιστάν διερευνά τις δυνατότητες επανέναρξης των αδιέξοδων συνομιλιών μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, με στόχο τον τερματισμό της σύγκρουσης που διαρκεί σχεδόν πέντε μήνες, σύμφωνα με τρεις πακιστανικές πηγές. Η νέα διπλωματική προσπάθεια φέρεται να ξεκίνησε έπειτα από παρέμβαση της Κίνας, η οποία επιδιώκει την αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή.

Διερευνητικές επαφές πραγματοποιήθηκαν κατά την επίσκεψη του υπουργού Εσωτερικών του Ιράν, Εσκαντάρ Μομένι, στο Ισλαμαμπάντ αυτή την εβδομάδα. Ήταν η δεύτερη επίσκεψή του στην πακιστανική πρωτεύουσα μέσα σε διάστημα μόλις δέκα ημερών.

Ο Μομένι, ο οποίος θεωρείται στενός συνεργάτης των Φρουρών της Επανάστασης, συναντήθηκε με μέλη της πακιστανικής κυβέρνησης και με τον αρχηγό του στρατού, Ασίμ Μουνίρ, σύμφωνα με επίσημες ανακοινώσεις του Ισλαμαμπάντ.

Παρά την έντονη διπλωματική κινητικότητα, οι τρεις πηγές προειδοποίησαν ότι τα εμπόδια για την επανέναρξη συνομιλιών με τις ΗΠΑ παραμένουν σημαντικά.

Το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ πλήττει τα κινεζικά συμφέροντα

Το Πακιστάν βρίσκεται σε ιδιαίτερα σύνθετη θέση ως πιθανός μεσολαβητής. Από τη μία πλευρά, διατηρεί στενές σχέσεις με τη Σαουδική Αραβία, η οποία υπέγραψε συμφωνία αμοιβαίας άμυνας με το Ισλαμαμπάντ την περασμένη χρονιά. Από την άλλη, το Πακιστάν έχει ισχυρούς οικονομικούς και στρατηγικούς δεσμούς τόσο με την Κίνα όσο και με το Ιράν.

Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, το κίνημα των Χούθι στην Υεμένη, το οποίο υποστηρίζεται από την Τεχεράνη, ανακοίνωσε ναυτικό αποκλεισμό κατά της Σαουδικής Αραβίας. Το Ισλαμαμπάντ έχει καταδικάσει έντονα τις πρόσφατες επιθέσεις των Χούθι, καθώς βασίζεται σε σημαντικό βαθμό στην οικονομική στήριξη του Ριάντ.

Η υιοθέτηση μιας στάσης που θα μπορούσε να θεωρηθεί υπερβολικά ευνοϊκή προς τις ιρανικές θέσεις ενδέχεται, σύμφωνα με αναλυτές, να προκαλέσει δυσαρέσκεια στη σαουδαραβική ηγεσία.

Την ίδια στιγμή, η πακιστανική κυβέρνηση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό και από το Πεκίνο, το οποίο αποτελεί έναν από τους βασικότερους οικονομικούς υποστηρικτές της χώρας. Η Κίνα έχει άμεσο συμφέρον να εξευρεθεί διπλωματική λύση, ώστε να αποκατασταθεί η ασφάλεια στις κρίσιμες εμπορικές οδούς της Μέσης Ανατολής.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Πακιστάν, Ισάκ Νταρ, συζήτησε τη νέα πρωτοβουλία με Κινέζους αξιωματούχους κατά την επίσκεψή του στην Κίνα την περασμένη εβδομάδα, ανέφεραν οι τρεις πακιστανικές πηγές. Οι ίδιες μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας, καθώς δεν είχαν εξουσιοδότηση να αναφερθούν δημοσίως στις διαβουλεύσεις.

«Οι Κινέζοι είναι δυσαρεστημένοι επειδή οι επιθέσεις του Ιράν σε άλλα κράτη του Κόλπου και το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ πλήττουν τα συμφέροντά τους», δήλωσε αξιωματούχος της πακιστανικής κυβέρνησης.

Ενδεχόμενη περαιτέρω διατάραξη της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα θα μπορούσε να πλήξει ακόμη μία βασική εμπορική οδό από την οποία εξαρτάται το Πεκίνο.

Ο Ισάκ Νταρ και η υπηρεσία δημοσίων σχέσεων του πακιστανικού στρατού δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχολιασμό.

Σε ανακοίνωσή του, το υπουργείο Εξωτερικών της Κίνας ανέφερε ότι «η Κίνα υποστηρίζει τις προσπάθειες διαμεσολάβησης που καταβάλλουν το Πακιστάν και άλλα μέρη».

Πρόσθεσε ακόμη ότι το Πεκίνο θα συνεχίσει «να διαδραματίζει ενεργό ρόλο στην αποκατάσταση της ειρήνης και της ηρεμίας στην περιοχή του Κόλπου στη Μέση Ανατολή το συντομότερο δυνατό».

Προϋπόθεση η διακοπή των επιθέσεων στον Κόλπο

Η Κίνα αποτελεί τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο του Ιράν και τον βασικό αγοραστή του εξαγόμενου ιρανικού αργού πετρελαίου, παρά τις διεθνείς κυρώσεις σε βάρος της Τεχεράνης. Το Πεκίνο προμηθεύεται ιρανικό πετρέλαιο σε σημαντικά μειωμένες τιμές, ενισχύοντας τους ενεργειακούς και οικονομικούς δεσμούς των δύο χωρών.

Τα τελευταία χρόνια, η Κίνα έχει επίσης διευρύνει την υποστήριξή της προς το Ιράν στον τομέα της ασφάλειας, παρέχοντας εξαρτήματα διπλής χρήσης, εξοπλισμό για την κατασκευή μικροκυκλωμάτων και συστήματα δορυφορικής πλοήγησης. Ωστόσο, δεν έχει προσφέρει ανοικτά στρατιωτική βοήθεια στην Τεχεράνη από την έναρξη του πολέμου.

Το Πεκίνο έχει στηρίξει σταθερά τις μεσολαβητικές προσπάθειες του Πακιστάν, ενώ τον Μάρτιο απέστειλε ειδικό απεσταλμένο στη Μέση Ανατολή στο πλαίσιο διπλωματικής περιοδείας.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν υπέγραψαν τον Ιούνιο μνημόνιο κατανόησης, έπειτα από μεσολάβηση του Πακιστάν και του Κατάρ, με στόχο τη δημιουργία ενός χρονικού περιθωρίου 60 ημερών για διαπραγματεύσεις σχετικά με μια μόνιμη συμφωνία.

Ωστόσο, οι έμμεσες συνομιλίες δεν απέφεραν αποτέλεσμα. Οι δύο πλευρές αντάλλαξαν κατηγορίες για παραβιάσεις των συμφωνηθέντων, με αποτέλεσμα η σύγκρουση να συνεχιστεί.

Οι Χούθι ανακοίνωσαν την Πέμπτη ότι έπληξαν δύο σαουδαραβικά πετρελαιοφόρα στο πλαίσιο του ναυτικού αποκλεισμού τους. Η εξέλιξη εντείνει τις ανησυχίες για τη δημιουργία ενός δεύτερου κρίσιμου σημείου συμφόρησης στις παγκόσμιες ενεργειακές μεταφορές, παράλληλα με το σχεδόν πλήρες κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ.

Η κλιμάκωση αυξάνει τόσο τη σημασία όσο και τις δυσκολίες της νέας διπλωματικής πρωτοβουλίας του Πακιστάν.

Η διακοπή των επιθέσεων εναντίον της Σαουδικής Αραβίας και άλλων κρατών του Κόλπου αποτελεί πλέον «προαπαιτούμενο για την επανέναρξη οποιωνδήποτε συνομιλιών», δήλωσε Πακιστανός αξιωματούχος.

Όπως πρόσθεσε, το μήνυμα αυτό έχει ήδη μεταφερθεί από το Ισλαμαμπάντ στην ιρανική πλευρά.