Πιέρ Γκραμένια: Ο ESM θα μπορούσε να χορηγήσει δάνεια για αμυντικές δαπάνες

Ένα ευρωπαϊκό ταμείο αντιμετώπισης κρίσεων με περισσότερα από 430 δισ. ευρώ (514 δισ. δολάρια) σε ισχύ πυρός θα μπορούσε να δανείσει χρήματα σε χώρες για άμυνα, δήλωσε στο Reuters ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), Πιερ Γκραμένια, καθώς η Ένωση αγωνίζεται να ενισχύσει τον στρατό της.

Ο Πιερ Γκραμένια, διευθύνων σύμβουλος του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, δήλωσε ότι ο ΕΜΣ θα μπορούσε να δώσει πιστωτικές γραμμές για την άμυνα και δεν θα απαιτούσε αυστηρές οικονομικές μεταρρυθμίσεις σε αντάλλαγμα, εν μέρει για να διαλύσει οποιοδήποτε στίγμα που θα μπορούσε να προκύψει από το αίτημα χρηματοδότησης από το ταμείο έκτακτης ανάγκης της ευρωζώνης.

«Σε αυτές τις περιόδους γεωπολιτικής αναταραχής, που έχουν προκαλέσει υψηλότερες δαπάνες και κόστος άμυνας για όλες τις χώρες, πρέπει να αξιοποιήσουμε πλήρως τις δυνατότητες του ESM».
Επεσήμανε τη χρήση πιστωτικών γραμμών για την άμυνα σε χώρες με καλή οικονομική υγεία αλλά με περιορισμένους προϋπολογισμούς, ιδίως σε μικρότερα κράτη της ευρωζώνης.
«Έχουμε μέσα», είπε. «Είναι προς το συμφέρον της Ευρώπης… να αξιοποιήσουμε πλήρως τις δυνατότητες».
«Είναι προφανές ότι η σχέση μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών γίνεται ολοένα και πιο ανώμαλη».

Η επαναχρησιμοποίηση του Ταμείου αντιμετώπισης κρίσης χρέους
Οποιαδήποτε τέτοια οικονομική στήριξη θα ήταν συμβολικά σημαντική, επαναχρησιμοποιώντας ένα ταμείο που συστάθηκε στο αποκορύφωμα της κρίσης χρέους της ευρωζώνης για να αποτρέψει την κατάρρευση των εθνικών οικονομιών και των τραπεζών και να ενισχύσει το νόμισμα.
Η ανοιχτή εχθρότητα του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στην Ευρώπη αναγκάζει τους πολιτικούς ηγέτες της να αναζητήσουν εναλλακτικά μέσα για την υπεράσπιση της περιοχής από τη ρωσική επιθετικότητα.
Τα σχόλια του Γκραμένια υποδηλώνουν την προθυμία να χρησιμοποιηθεί το τεράστιο ευρωπαϊκό αποθεματικό για την ενίσχυση των χωρών της ευρωζώνης, ιδίως των μικρότερων χωρών της Βαλτικής που συνορεύουν με τη Ρωσία, αν και τα δάνεια πρέπει πρώτα να εγκριθούν από τις 21 χώρες της ευρωζώνης που υποστηρίζουν τον ESM.

Μόνο χώρες της ευρωζώνης θα μπορούσαν να λάβουν τα δάνεια, εξαιρουμένων εκείνων που δεν χρησιμοποιούν το νόμισμα, όπως η Πολωνία. Ο ESM δεν κάνει ρητή αναφορά στην άμυνα στην αποστολή του και οποιαδήποτε τέτοια μετατόπιση θα απαιτούσε την έγκριση των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων στρατιωτικά ουδέτερων χωρών όπως η Αυστρία, η Κύπρος, η Μάλτα ή η Ιρλανδία.

Οι προσπάθειες της Ευρώπης να ενισχύσει την άμυνά της, τέσσερα χρόνια μετά την ολοκληρωτική εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία , έχουν αποκτήσει μεγαλύτερη επείγουσα σημασία από τότε που ο Τραμπ απείλησε με εμπορικούς δασμούς τις χώρες που απέρριψαν την αξίωσή του στη Γροιλανδία, ένα δανικό έδαφος.

Ο Γκραμένια υπαινίχθηκε έναν πιθανό ρόλο για τον ΕΜΣ, ο οποίος συστάθηκε κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους για να δανείζει σε χώρες όπως η Ελλάδα, αλλά έκτοτε έχει καταστεί σε μεγάλο βαθμό περιττός.

«Είναι ένα από τα μέσα μας», είπε, αναφερόμενος στη χρήση των λεγόμενων προληπτικών πιστωτικών γραμμών για την άμυνα. «Είναι διαθέσιμο. Πρέπει να ανακαλύψουμε ξανά τις δυνατότητες αυτού του μέσου».

«Πρέπει να εγγυηθείτε ότι αυτή η διευκόλυνση… πρέπει να χρησιμοποιηθεί για αμυντικές δαπάνες», είπε, προσθέτοντας ότι δεν θα συνοδεύεται από δρακόντειους όρους. «Ολόκληρος ο στόχος εδώ είναι να αποφευχθεί ο συνδυασμός αυτού του είδους του εργαλείου με την αναδιάρθρωση της οικονομίας».

«Γραμμή υποστήριξης της ευρωπαϊκής άμυνας»
Τα σχόλιά του δίνουν νέα πνοή σε μια «γραμμή αμυντικής στήριξης» που είχε προτείνει νωρίτερα ο πρώην Ιταλός πρωθυπουργός Ενρίκο Λέτα, η οποία προβλέπει δανεισμό έως και 2% του οικονομικού προϊόντος μιας χώρας με χαμηλά επιτόκια για την άμυνα.

Η πρόταση του Γκραμένια αντικατοπτρίζει ένα πρόγραμμα στήριξης κρίσης του ESM αξίας έως και 240 δισεκατομμυρίων ευρώ που δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID για να βοηθήσει τις χώρες να δαπανήσουν για την υγειονομική περίθαλψη. Αυτό τελικά παρέμεινε αχρησιμοποίητο.

Τα κράτη της Βαλτικής, η Λιθουανία, η Εσθονία και η Λετονία, θα μπορούσαν να επωφεληθούν. Έχουν σχεδόν τετραπλασιάσει τις αμυντικές δαπάνες από τότε που η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία, φτάνοντας περίπου το 5% του οικονομικού τους προϊόντος, δανειζόμενα σε μεγάλο βαθμό για να καλύψουν τον λογαριασμό.

Αυτές οι χώρες, που συνορεύουν με τη Ρωσία και τον στενό σύμμαχό της, τη Λευκορωσία, έχουν υποστεί έναν αυξανόμενο αριθμό επιθέσεων δολιοφθοράς, τις οποίες οι υπηρεσίες επιβολής του νόμου αποδίδουν στη Ρωσία.

Δανείστηκαν δισεκατομμύρια ευρώ από το υπερκαλύπτον πρόγραμμα δανείων SAFE της ΕΕ για αμυντικά έργα, όπου η ΕΕ δανείζεται από κοινού χρήματα από την αγορά για να τα δανείσει με κόστος στις κυβερνήσεις της ΕΕ για άμυνα. Η υποστήριξη του ESM θα λειτουργούσε με παρόμοιο τρόπο.

Εάν θεσμοθετηθούν όπως η στήριξη για την πανδημία, τα δάνεια θα έχουν σημαντικό βάρος σε ολόκληρη την ΕΕ. Η Εσθονία είχε ακαθάριστο εγχώριο προϊόν περίπου 40 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2024 – το 2% αυτού θα ήταν λιγότερο από 1 δισεκατομμύριο ευρώ.

Ο Γκραμένια είπε ότι οι χώρες θα μπορούσαν να υποβάλουν «συλλογικά αιτήματα», κάτι που θα απέφευγε οποιοδήποτε στίγμα που συνδέεται με το αίτημα βοήθειας από τον ΕΜΣ. «Η ώθηση πρέπει να προέλθει από τις χώρες μέλη», είπε.