Πιερρακάκης: Η Ευρώπη δεν μπορεί να χρηματοδοτήσει το μέλλον της με κατακερματισμένες τράπεζες

Την ανάγκη η Ευρώπη να περάσει από ένα τραπεζικό σύστημα που εστιάζει κυρίως στην ανθεκτικότητα σε ένα χρηματοπιστωτικό μοντέλο ικανό να χρηματοδοτήσει την ανάπτυξη, την καινοτομία και τις στρατηγικές επενδύσεις υπογραμμίζει ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης.

Σε συνέντευξή του στο τριμηνιαίο ECB Supervision Newsletter της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ο κ. Πιερρακάκης τοποθετεί την ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης και την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων στον πυρήνα της ευρωπαϊκής ατζέντας για την ανταγωνιστικότητα. Όπως επισημαίνει, το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο η χρηματοπιστωτική σταθερότητα, αλλά η δυνατότητα της Ευρώπης να διοχετεύει αποτελεσματικότερα τις αποταμιεύσεις της σε παραγωγικές επενδύσεις.

Η βασική πρόκληση για τον ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό τομέα, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Eurogroup, έχει αλλάξει. Μετά από χρόνια κατά τα οποία η προτεραιότητα ήταν η οικοδόμηση ενός ισχυρού και ανθεκτικού τραπεζικού συστήματος, η έμφαση μετατοπίζεται πλέον στη χρηματοδότηση της μακροπρόθεσμης ανάπτυξης και της ανταγωνιστικότητας.

Οι ανάγκες είναι μεγάλες: καινοτομία, πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, άμυνα, υποδομές και επιχειρήσεις που μπορούν να πρωταγωνιστήσουν στη νέα οικονομία. Σε αυτό το πλαίσιο, ο κ. Πιερρακάκης θεωρεί ότι η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων και ένας ανταγωνιστικός τραπεζικός τομέας αποτελούν «τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος».

Κρίσιμο στοιχείο είναι η άρση των εμποδίων στη διασυνοριακή τραπεζική δραστηριότητα. Η επιδίωξη είναι τα κεφάλαια και η ρευστότητα να μπορούν να κινούνται πιο ελεύθερα στο εσωτερικό της Τραπεζικής Ένωσης, ώστε να κατευθύνονται προς τις παραγωγικότερες επενδυτικές ευκαιρίες και να διευρύνονται οι πηγές χρηματοδότησης των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.

Παράλληλα, ο πρόεδρος του Eurogroup τάσσεται υπέρ ενός περισσότερο προβλέψιμου και απλού κανονιστικού πλαισίου, ξεκαθαρίζοντας ότι η απλούστευση δεν θα πρέπει να ταυτίζεται με χαλάρωση των εποπτικών προτύπων. Στόχος είναι να περιοριστούν οι περιττές διοικητικές επιβαρύνσεις και η κανονιστική πολυπλοκότητα, χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Ο κατακερματισμός ως «στρατηγική ευπάθεια»

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει ο Κυριάκος Πιερρακάκης στην ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης και στην εκκρεμότητα του Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασφάλισης Καταθέσεων (EDIS). Όπως σημειώνει, ο κατακερματισμός της ευρωπαϊκής τραπεζικής αγοράς δεν αποτελεί πλέον μόνο πηγή χρηματοπιστωτικής αναποτελεσματικότητας, αλλά «στρατηγική ευπάθεια».

Στο πλαίσιο αυτό, εκτιμά ότι η κοινή προστασία των καταθέσεων και η ενοποίηση της αγοράς πρέπει να κινηθούν παράλληλα. Η εφαρμογή της μεταρρύθμισης του πλαισίου CMDI για τη διαχείριση τραπεζικών κρίσεων αποτελεί το πρώτο βήμα, ενώ ακολουθεί η συζήτηση για τα πρόσθετα μέτρα που απαιτούνται προκειμένου να αρθούν τα εναπομείναντα εμπόδια στην Τραπεζική Ένωση.

Ο οδικός χάρτης του Eurogroup προβλέπει αξιολόγηση της προόδου που έχει σημειωθεί από το 2022 και αναζήτηση συναινετικών λύσεων, ενόψει και των νομοθετικών προτάσεων που αναμένεται να παρουσιάσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2027.

Κατά τον κ. Πιερρακάκη, η ανάγκη για μεγαλύτερη τραπεζική ενοποίηση συνδέεται άμεσα και με το ζήτημα της κλίμακας. Οι ευρωπαϊκές τράπεζες καλούνται να χρηματοδοτήσουν τεράστιες επενδύσεις σε τεχνολογία, ψηφιοποίηση και κυβερνοασφάλεια, την ώρα που ακόμη και οι μεγαλύτεροι όμιλοι της Ευρώπης παραμένουν σχετικά μικροί έναντι των διεθνών ανταγωνιστών τους. Η μεγαλύτερη διασυνοριακή ενοποίηση, σύμφωνα με τον ίδιο, θα μπορούσε να ενισχύσει τις οικονομίες κλίμακας και την ικανότητα επένδυσης σε τεχνολογίες αιχμής.

Κομβικό ρόλο στο νέο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό μοντέλο εξακολουθούν να έχουν οι τράπεζες, οι οποίες, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται ο πρόεδρος του Eurogroup, παρέχουν περίπου το 70% της χρηματοδότησης της ευρωπαϊκής οικονομίας και αναμένεται να παραμείνουν βασική πηγή κεφαλαίων, ιδιαίτερα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο κ. Πιερρακάκης θέτει τρεις βασικές προτεραιότητες: ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής χρηματοπιστωτικής ενοποίησης, διευκόλυνση της διασυνοριακής τραπεζικής δραστηριότητας και αναζήτηση πεδίων απλοποίησης του κανονιστικού πλαισίου, χωρίς υποχώρηση από τις απαιτήσεις ανθεκτικότητας.

Ο τελικός στόχος, όπως τον περιγράφει, είναι ένας τραπεζικός τομέας «ανθεκτικός, ανταγωνιστικός και πραγματικά ευρωπαϊκός», που θα μπορεί να κινητοποιεί τις ευρωπαϊκές αποταμιεύσεις και να τις μετατρέπει σε επενδύσεις, χρηματοδοτώντας την ανάπτυξη και τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης.