Προς νέα πρόωρη αποπληρωμή δανείων €7 δισ. πρώτου μνημονίου η Ελλάδα

Η Ελλάδα προχωρά από τον Ιούνιο του τρέχοντος έτους σε πρόωρη αποπληρωμή δανείων ύψους 7 δισ. ευρώ που προέρχονται από το πρώτο μνημόνιο. Την ανακοίνωση έκανε ο επικεφαλής του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ), Δημήτρης Τσάκωνας, σε συνέδριο του Euronext στο Παρίσι. Η κίνηση εντάσσεται στη συνολική στρατηγική της χώρας για ταχύτερη αποπληρωμή των δανείων του πρώτου προγράμματος διάσωσης (GLF), αξιοποιώντας τα σημαντικά ταμειακά διαθέσιμα του Δημοσίου, τα οποία φτάνουν περίπου τα 40 δισ. ευρώ. Στόχος της κυβέρνησης είναι η πλήρης εξόφληση αυτών των δανείων δέκα χρόνια νωρίτερα από το αρχικό χρονοδιάγραμμα, δηλαδή έως το 2031.

Τα 7 δισ. ευρώ που θα αποπληρωθούν αφορούν δόσεις δανείων που είχαν προγραμματιστεί να εξοφληθούν την περίοδο 2033-2041. Με την πρόωρη εξόφληση αυτών των υποχρεώσεων αξιοποιείται και το λεγόμενο «σκληρό μαξιλάρι» του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), ύψους 15,7 δισ. ευρώ, το οποίο είχε δημιουργηθεί το 2018 για την ενίσχυση της χρηματοπιστωτικής ασφάλειας της χώρας. Η αξιοποίησή του ξεκίνησε το 2024 και πλέον ολοκληρώνεται.

Μέχρι σήμερα, το ελληνικό Δημόσιο έχει ήδη αποπληρώσει 26,6 δισ. ευρώ από τα αρχικά δάνεια ύψους 52,9 δισ. ευρώ που είχαν δοθεί το 2010 από τις χώρες της Ευρωζώνης. Απομένουν περίπου 26,3 δισ. ευρώ, τα οποία θα μειωθούν σημαντικά τα επόμενα χρόνια.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, στο τέλος του 2026 το υπόλοιπο των συγκεκριμένων δανείων θα περιοριστεί περίπου στα 19 δισ. ευρώ, τα οποία προβλέπεται να αποπληρωθούν πρόωρα με ετήσιες καταβολές περίπου 5 δισ. ευρώ για τα επόμενα τέσσερα χρόνια.

Στο τέλος του 2025 το δημόσιο χρέος διαμορφώθηκε στα 362,8 δισ. ευρώ, μειωμένο 2,15 δισ. ευρώ σε σχέση με τα 364,95 δισ. ευρώ στο τέλος του 2024.

Η μέση σταθμική διάρκεια του ελληνικού χρέους διαμορφώθηκε στα 18,37 χρόνια στο τέλος του 2025, ελαφρώς μειωμένη από τα 18,97 χρόνια που ήταν στο τέλος του 2024.

Παράλληλα, το μέσο επιτόκιο εξυπηρέτησης του χρέους παραμένει χαμηλό στο 1,33%, γεγονός που κατατάσσει την Ελλάδα ανάμεσα στις χώρες με το χαμηλότερο κόστος δανεισμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το χαμηλό αυτό επιτόκιο οφείλεται κυρίως στα δάνεια ύψους περίπου 230 δισ. ευρώ που έχει λάβει η χώρα από τους λεγόμενους επίσημους πιστωτές, δηλαδή την Ευρωζώνη, τον EFSF και τον ESM. Τα δάνεια αυτά έχουν πολύ μεγάλη διάρκεια αποπληρωμής (25–30 χρόνια) και μέσο επιτόκιο περίπου 1,1%.

Ταμειακά διαθέσιμα και καθαρό δημόσιο χρέος
Τα ταμειακά διαθέσιμα του ελληνικού Δημοσίου αυξήθηκαν σημαντικά το 2025, φτάνοντας τα 39,6 δισ. ευρώ, από 36,8 δισ. ευρώ στο τέλος του 2024. Το ισχυρό αυτό απόθεμα ρευστότητας αποτελεί σημαντικό εργαλείο για την ασφάλεια της οικονομίας και τη διαχείριση του χρέους. Αν αφαιρεθούν τα ταμειακά διαθέσιμα από το συνολικό χρέος, τότε το καθαρό χρέος της Γενικής Κυβέρνησης διαμορφώνεται στα 323,22 δισ. ευρώ στο τέλος του 2025, έναντι 328,68 δισ. ευρώ ένα χρόνο πριν.

Παράλληλα, σύμφωνα με τα στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, το χρέος της Κεντρικής Κυβέρνησης το οποίο περιλαμβάνει και το ενδοκυβερνητικό χρέος μεταξύ φορέων της Γενικής Κυβέρνησης, ανήλθε στο τέλος του 2025 στα 406,18 δισ. ευρώ, από 402,2 δισ. ευρώ το 2024.